Celem artykułu jest opis i analiza dwóch efemerycznych czasopism: Ze Świata Czarów i Świat Złudzeń, ukazujących się w połowie lat dwudziestych XX w. Są one interesujące z kilku względów. Były to najprawdopodobniej jedyne czasopisma poradnikowe dla iluzjonistów ukazujące się w Polsce, a ponadto miały pewien związek z modnym w tym okresie spirytyzmem. Miesięcznik Ze Świata Czarów ukazywał się w 1924 r., natomiast jedyny numer miesięcznika Świat Złudzeń ukazał się w lipcu 1925 r. Obydwa były redagowane i wydawane w Warszawie przez tych samych autorów, z których co najmniej jeden był praktykującym iluzjonistą. Do analizy wykorzystano wszystkie zachowane numery obydwu miesięczników, czyli 1–3 w przypadku pierwszego i 1 w przypadku drugiego czasopisma. Analizie poddano stronę edytorską, treści zamieszczane w obu tytułach oraz sposób realizacji zadań postawionych przed pismami przez redaktorów. Obydwa efemeryczne czasopisma łączą w sobie dwa, zdawałoby się odległe zagadnienia, czyli sztukę iluzji i spirytyzm. Nie będąc czasopismami spirytystycznymi czy ezoterycznymi, czerpią z nich sporo, ponieważ jednym z ich podstawowych celów jest wykazanie, że „wywoływanie duchów” to nic innego jak zręczne działania prestidigitatorów. Szczególnie pismo Ze Świata Czarów często zajmuje się udowadnianiem tej tezy. Jednocześnie oba pisma mają cechy fachowego poradnika dla amatorów iluzji i artystów zajmujących się nią zawodowo: omawiają ogólnie i szczegółowo zasady uprawiania „nowoczesnej magii”, opisują poszczególne triki, podają literaturę przedmiotu i polecają ukazujące się w całej Europie czasopisma na ten temat. Redaktorzy Ze Świata Czarów nawoływali nawet do założenia organizacji mającej pełnić funkcję m.in. związku zawodowego iluzjonistów. Omawianie tak niszowych i efemerycznych pism ma znaczenie nie tylko ze względu na ich unikalną tematykę, ale także jako uzupełnienie wiedzy o międzywojennym polskim rynku prasowym i trudnościach, z jakimi musieli się borykać mali, prywatni wydawcy prasowi.

This article explores and analyzes two ephemeral magazines from the mid-1920s: Ze Świata Czarów and Świat Złudzeń. These magazines are particularly interesting because they were likely the only how-to publications for magicians in Poland and were associated with the spiritism trend prevalent at the time. Ze Świata Czarów was a monthly magazine published in 1924, and the sole issue of Świat Złudzeń came out in July 1925. Both were edited and published in Warsaw by the same team, including at least one active magician. The analysis covered all the remaining issues: three from the former and one from the latter. Both magazines blend the seemingly disparate topics of magical tricks and spiritism. They aimed to debunk the mystique of „conjuring up ghosts,” asserting that these were merely skilled magicians’ acts. Particularly, Ze Świata Czarów frequently pursued this goal. Simultaneously, they functioned as specialist how-to guides for magic enthusiasts and professional magicians, discussing principles of modern magic, detailing specific tricks, and recommending resources and related publications across Europe. Notably, the editors of Ze Świata Czarów advocated for establishing a magicians’ trade union. Examining these niche magazines enriches our understanding of the interwar press market in Poland and highlights the challenges faced by small press publishers during that era.