Teatr we wspomnieniach absolwentów szkół kaliskich. Materiały na łamach pisma dawnych uczniów „Gawędy Kaliskie”

Ewa Obała

Teatr we wspomnieniach absolwentów szkół kaliskich. Materiały na łamach pisma dawnych uczniów „Gawędy Kaliskie”

Data publikacji: 2025

Zeszyty Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2024, Nr 24, s. 160-176

https://doi.org/10.4467/26578646ZKNT.24.008.20843

Autorzy

Pobierz pełny tekst

PDF

drukuj cytuj

Tytuły

Teatr we wspomnieniach absolwentów szkół kaliskich. Materiały na łamach pisma dawnych uczniów „Gawędy Kaliskie”

Abstrakt

Zarys genezy teatru na świecie, w Polsce, w Kaliszu. Początki sceny kaliskiej, występy aktorów z wędrownych trup w XIX w. Budynki teatralne i zaadoptowane pomieszczenia na potrzeby występów oraz klimat jaki panował na spektaklach. Wspomnienia absolwentów szkół kaliskich opisywane na łamach „Gawęd Kaliskich…”, mówiące o wystawianych w mieście sztukach teatralnych, które oglądali i przeżywali będąc młodymi chłopcami w trudnych czasach zaborów.

An outline of the origins of theater worldwide, in Poland, and in Kalisz. The beginnings of the Kalisz stage, performances by actors from traveling troupes in the 19th century. Theaters and adapted spaces for performances, as well as the atmosphere that prevailed during the shows. Memories of Kalisz school graduates, described in the pages of “Gawędy Kaliskie...”, discussing the plays performed in the city, which they watched and experienced as young boys during the difficult times of the partitions.

Słowa kluczowe

Teatr, Kalisz, historia, zabory, cenzura, pisarze, występy, aktorzy, sztuki teatralne, polskie słowa, wspomnienia, gawędy, absolwenci szkół średnich, uczniowie, czasopismo

Theater, Kalisz, history, partitions, censorship, writers, performances, actors, plays, Polish language, memories, tales, high school graduates, students, magazine.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

OPRACOWANIA

Bruś-Kosińska, Joanna. 2007. Budynki teatralne Kalisz. Kalisz: Kalisz Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.

Górzyński, Makary. 2017. Dziewiętnastowieczny teatr miejski w Kaliszu : architektura i polityki kulturowe na peryferiach imperium. Kalisz: Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.

Kaszyński, Stanisław. 1962. Dzieje sceny kaliskiej 1800-1914. Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich we Wrocławiu.

Kaszyński, Stanisław (wybrał, opracował i wstępem opatrzył). 1972. Teatralia kaliskie : materiały do dziejów sceny kaliskiej : 1800-1970. Łódź : Wydawnictwo Łódzkie.

Obała, Ewa. 2011. Gawędy Kaliskie 1936-1939. Bibliografia zawartości. Kalisz: Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.

Walczak, Krzysztof. 2020. Paweł Nikołajewicz Rybnikow (1831-1885). Etnograf, wicegubernator kaliski. Kalisz: Kalisz Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.

SŁOWNIKI

Celer, Bogumiła (red.). 2023. Słownik biograficzny Wielkopolski południowo-wschodniej – ziemi kaliskiej. T. IV. Kalisz: Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.

Tadeusiewicz, Hanna (red.). 1998. Słownik biograficzny Wielkopolski Południowo-Wschodniej : ziemi kaliskiej. T. I. Kalisz: Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.

Wańka Danuta (red.) 2007. Słownik biograficzny Wielkopolski Południowo-Wschodniej : ziemi kaliskiej. T. III. Kalisz: Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.

PRASA

Biernacki, Julian. „To było dawno…”, Gawędy Kaliskie. Organ poświęcony wyłącznie sprawom Członków Towarzystwa byłych Wychowańców Szkół Kaliskich. R. 3, nr 12 (1939): 10-11.

Biernacki, Julian. „Z powodu otwarcia nowego gmachu teatralnego w Kaliszu”, Gawędy Kaliskie. Organ poświęcony wyłącznie sprawom Członków Towarzystwa byłych Wychowańców Szkół Kaliskich, R. 2, nr 3 (1937): 11-12.

Lutomski, Bolesław. „Wspomnienia teatralne”, Gawędy Kaliskie Organ poświęcony wyłącznie sprawom Członków Towarzystwa byłych Wychowańców Szkół Kaliskich, R. 2, nr 5 (1937): 7-9.

NETOGRAFIA

Aleksander Carmantrand [online]: https://pl.wikipedia.org/wiki/Aleksander_Carmantrand [dostęp: 13.06.2024].

Aleksandra Trapszo [online]: https://pl.wikipedia.org/wiki/Aleksandra_Trapszo [dostęp: 16.09.2024].

Adolfina Zimajer [online]: https://pl.wikipedia.org/wiki/Adolfina_Zimajer [dostęp: 25.09.2024].

Bolesław Lutomski [online]: https://pl.wikipedia.org/wiki/Boles%C5%82aw_Lutomski [dostęp: 15.09.2024].

Helena Marcello-Palińska [online]: https://pl.wikipedia.org/wiki/Helena_Marcello-Pali%C5%84ska [dostęp: 30.08.2024].

Historia teatru [online]: https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia_teatru [dostęp: 11.06.2024].

Rufin Morozowicz [online]: https://pl.wikipedia.org/wiki/Rufin_Morozowicz [dostęp: 03.09.2024].

Tekla Trapszo [online]: https://pl.wikipedia.org/wiki/Tekla_Trapszo [dostęp: 26.09.2024].

Teresa Palczewska, W: Encyklopedia Teatru Polskiego [online]: https://encyklopedia-teatru.pl/osoby/79531/teresa-palczewska [dostęp: 03.09.2024].

Zofia Staszkowska [online]: https://pl.wikipedia.org/wiki/Zofia_Staszkowska [dostęp: 26.09.2024].

FOTOGRAFIE

Widok teatru w Kaliszu przed 1858 – źródło E. Stawecki, S. Barcikowski, Album Kaliskie [rycina S. Barcikowskiego]

Wojciech Bogusławski - https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojciech_Bogus%C5%82awski

Aleksander Carmantrand - https://pl.wikipedia.org/wiki/Aleksander_Carmantrand

Maria Doroszyńska - https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Maria_Doroszy%C5%84ska

Karol Doroszyński - https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Maria_Doroszy%C5%84ska

Karol Hoffman - https://pl.wikipedia.org/wiki/Karol_Hoffman

Ignacy Kaliciński - https://e-teatr.pl/smierc-na-scenie-dziewietnastowieczne-opowiesci-31121

Bonawentura Kudlicz - https://pl.wikipedia.org/wiki/Bonawentura_Kudlicz

Helena Marcello-Polińska - https://pl.wikipedia.org/wiki/Helena_Marcello-Pali%C5%84ska

Rufin Morozowicz - https://pl.wikipedia.org/wiki/Rufin_Morozowicz

Julian Myszkowski - https://www.myszkowscy.pl/r34.html

Teresa Palczewska - https://encyklopediateatru.pl/osoby/79531/teresa-palczewska

Józef Puchniewski - https://polonika.lv/polacy-w-zyciu-artystycznym-lipawy-2/

Aleksandra Trapszo https://pl.wikipedia.org/wiki/Aleksandra_Trapszo

Anastazy Trapszo - https://pl.wikipedia.org/wiki/Anastazy_Trapszo

Marceli Trapszo - https://pl.wikipedia.org/wiki/Marceli_Trapszo

Tekla Trapszo - https://pl.wikipedia.org/wiki/Tekla_Trapszo

Irena Trapszo-Chodowiecka - https://pl.wikipedia.org/wiki/Irena_Trapszo-Chodowiecka

Adolfina Zimajer - https://pl.wikipedia.org/wiki/Adolfina_Zimajer

Winieta nr 1 „Gawędy Kaliskie. Organ poświęcony wyłącznie sprawom Członków Towarzystwa byłych Wychowańców Szkół Kaliskich”.

Informacje

Informacje: Zeszyty Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2024, Nr 24, s. 160-176

DOI: https://doi.org/10.4467/26578646ZKNT.24.008.20843

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Teatr we wspomnieniach absolwentów szkół kaliskich. Materiały na łamach pisma dawnych uczniów „Gawędy Kaliskie”

Angielski: Theatre in the memories of graduates of Kalisz schools. Materials published in the journal of former students “Gawędy Kaliskie”

Autorzy

Ewa Obała

https://orcid.org/0000-0003-0004-4567

Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk

Uniwersytet Kaliski im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego
Polska

Publikacja: 2025

Status artykułu: Otwarte

Licencja: CC BY 4.0

Udział procentowy autorów:

Ewa Obała (Autor) - 100%

Informacje o autorze:

EWA OBAŁA – starszy kustosz Biblioteki Uniwersytetu Kaliskiego, członek Zarządu Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i Towarzystwa Przyjaciół Książki w Kaliszu, członek Polskiego Towarzystwa Bibliologicznego oddział we Wrocławiu i Towarzystwa Genealogicznego „Calisia”. Autorka książki „Gawędy Kaliskie 1936-1939. Bibliografia zawartości” (2011) i współautorka tomiku „Józef Radwan (1858-1936). Prawnik, wydawca i działacz społeczny” (Kalisz 2013) oraz wielu artykułów, sprawozdań, kronik i biogramów w czasopismach naukowych i pracach zbiorowych.

Korekty artykułu:

Języki publikacji:

Polski

Liczba wyświetleń: 335

Liczba pobrań: 483

Teatr we wspomnieniach absolwentów szkół kaliskich. Materiały na łamach pisma dawnych uczniów „Gawędy Kaliskie”

Pobierz xml

Ustawienia prywatności (cookies)

Niezbędne (2)

Statystyka (2)

Pobierz pełny tekst

Tytuły

Abstrakt

Słowa kluczowe

Bibliografia

Informacje

Autorzy