Biografistyka specjalistyczna na przykładzie wydawnictw słownikowo-encyklopedycznych o książce, bibliotekach i informacji naukowej w Polsce i za granicą
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 02.12.2025
Zeszyty Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2025, Nr 25, s. 180-205
https://doi.org/10.4467/26578646ZKNT.25.009.22371Autorzy
Biografistyka specjalistyczna na przykładzie wydawnictw słownikowo-encyklopedycznych o książce, bibliotekach i informacji naukowej w Polsce i za granicą
Nauki o książce, bibliotekach i informacji (nazywane też bibliologią i informatologią), jak również obszar ich zainteresowań wraz z używaną terminologią, doczekały się w skali międzynarodowej wielu opracowań słownikowych. Celem tego typu publikacji – encyklopedii, słowników, leksykonów, glosariuszy – jest najczęściej stworzenie jak najbardziej precyzyjnych definicji zagadnień tworzących te nauki. Jednak dyscyplinę naukową tworzą nie tylko terminy i hasła. Równie ważni (jeśli nie najważniejsi) są ludzie, zaangażowani na przestrzeni lat w jej rozwój, rozbudowę płaszczyzn poznawczych, ale też struktury dydaktyczne i przestrzeń zawodową.
O ile w wielu krajach zadbano o wydanie publikacji terminologicznych, porządkujących pewien zasób wiedzy związany z obszarem nauk o książce i informacji, o tyle znacznie mniej znajdziemy inicjatyw poświęconych upamiętnieniu osób, wyrażanych w formie biografii i biogramów. Jeśli nawet takie materiały powstały, miały one przeróżny charakter – od klasycznych słowników z ustandaryzowaną formą biogramu, po różnej objętości zbiory rozbudowanych biografii. Niniejszy artykuł ma na celu przegląd publikacji o charakterze biograficznym zarejestrowanych w różnych źródłach, zawierających sylwetki ludzi zasłużonych na wspomnianym polu, wydanych w Polsce i za granicą.
日本図書館文化史研究会編 [Japońskie Towarzystwo Badań nad Historią Kultury Bibliotek], ed. 図書館人物事典 [Bibliotekarska Encyklopedia Osobowości]. Tokio: Nichigai, 2017. ISBN 978-4-8169-2678-5.
Antonutti, Isabelle, éd. Figures de bibliothécaires. Villeurbanne: Presses de l’enssib, 2020. ISBN 978-2-37546-135-8.
Ash, Lee, ed. Who’s who in library service. A biographical directory of professional librarians of the United States and Canada. Fourth edition. Council of National Library Associations. Shoe String Press, 1966.
Buttò, Simonetta, Alberto Petrucciani, Andrea Paoli, eds. Dizionario dei bibliotecari italiani del Novecento. Roma: Associazione Italiana Biblioteche, 2022. (Bibliotecari: professione storia cultura). ISBN 978-88-7812-362-5.
Cole, Dorothy Ethlyn, ed. Who’s who in library service. A biographical directory of professional librarians of the United States and Canada. Third edition. New York: The Grolier Society, 1955.
Davis, Donald G., ed. Dictionary of American Library Biography. Westport: Libraries Unlimited, 2003. ISBN 978-1-56308-868-1.
Directory of library & information professionals. Woodbridge, Conn.: Research Publications, 1982. ISBN 0-89235-125-X. Dostęp 20.05.2025. https://archive.org/details/directoryoflibra0002unse/page/n5/mode/2up/
Dreimane, Jana, ed. Valsts bibliotēkas darbinieki 1919-1944: biogrāfiskā vārdnīca. Riga: Latvijas Nacionala Biblioteka, 2021. ISBN 978-9-98485-094-8.
Feather, John, Paul Sturges, eds. International encyclopedia of Information and Library Science. London, New York: Routledge, 1997. ISBN 0-415-09860-2.
Feather, John, Paul Sturges, eds. International encyclopedia of Information and Library Science. 2nd edition. London, New York: Routledge, 2003. ISBN 0-203-40330-4.
Gregori, Giorgio de, Simonetta Buttò, eds. Per una storia dei bibliotecari italiani del XX secolo: dizionario bio-bibliografico 1900-1990. Roma: Associazione Italiana Biblioteche, 1999. ISBN 978-88-7812-049-9.
Landau, Thomas, ed. Who’s who in librarianship. Cambridge: Bowes & Bowes, 1954.
Landau, Thomas, ed. Who’s who in librarianship and information science. 2nd edition. London: Abelard-Schuman, 1972. ISBN 978-02-0071-871-4.
Lee, Joel M., Robert J. Beran, Sandra Whiteley, eds. Who’s who in library and information services. Chicago: American Library Association, 1982. ISBN 0-8389-0351-7.
Miller, Marylin L., ed. Pioneers and leaders in library services to youth: a biographical dictionary. Westport: Libraries Unlimited, 2003. ISBN 1-59158-028-5.
Monteros, Eliseo, Diccionario biográfico de bibliotecarios y bibliotecólogos. Buenos Aires: Editorial Dunken, 2008. ISBN 978-987-02-3522-4.
Olsson, Arthur Leslie, Alan Douglas Richardson, eds. Who’s who in New Zealand libraries. Wellington: New Zealand Library Association, 1975.
Raju, A. A.N., L.S. Ramaiah. eds. Biographical dictionary of Indian Library and Information Science (LIS) professionals. New Delhi: Ess Ess Publications, 2019. ISBN 978-93-8769-808-6.
Sabzwari, Ghaniul Akram, Shagufta, Nasreen, eds. Who’s who in Library and Information Science in Pakistan. 5th edition. Karachi: Library Promotion Bureau.
Singh, Rishpal, ed. Who’s who in Singapore librarianship. Singapore: Library Association of Singapore, 1976.
Sorbelli, Albano, zebr. i opubl. Dizionario bio-bibliografico dei bibliotecari e bibliofili italiani dal sec. XIV al XIX. Werona: Olschki, 1933. (Biblioteca di bibliografia italiana ; 13). ISBN 978-88-2221-667-0.
Wedgeworth, Robert, ed. ALA world encyclopedia of library and information services. Chicago: American Library Association, 1980. ISBN 0-8389-0305-3.
Wedgeworth, Robert, ed. ALA world encyclopedia of library and information services. 2nd edition. Chicago: American Library Association, 1986. ISBN 978-0-83890-427-5.
Wedgeworth, Robert, ed. World encyclopedia of library and information services. 3rd edition. Chicago: American Library Association, 1993. ISBN 0-8389-0609-5.
Wiegand, Wayne A., ed. Dictionary of American Library Biography. Littleton: Libraries Unlimited, 1990. ISBN 978-0-31308-038-8.
Williamson, C.C., Alice L. Jewett. Who’s who in library service. New York: The H. W. Wilson Company, 1933.
Wynar, Bohdan S., ed. Dictionary of American Library Biography. Littleton: Libraries Unlimited, 1978. ISBN 0-87287-180-0.
“Dizionario bio-bibliografico dei bibliotecari italiani del XX secolo”. Dostęp 2.06.2025. https://www.aib.it/aib/editoria/dbbi20/dbbi20.htm.
“SCK – Slovnik českých knihovníků”. Dostęp 29.05.2025. https://aleph.nkp.cz/F/?func=file&file_name=find-b&local_base=SCK/.
“Dansk Biografisk Leksikon. Bibliotekarer”. Dostęp 29.05.2025. https://biografiskleksikon.lex.dk/.taxonomy/3153/.
“Eesti raamatukogunduse biograafiline andmebaas”. Dostęp 29.05.2025. https://erba.tlulib.ee/data?first_letter=a/.
„図書館人物事典”. Dostęp 30.05.2025. https://www.nichigai.co.jp/cgi-bin/nga_search.cgi?KIND=BOOK1&ID=A2678/.
Alibert, Florence. “Révéler des identités personnelles et familiales á travers le dictionnaire figures de bibliothécaires, une intervention d’Isabelle Antonutti”. Dostęp 30.05.2025. https://alma.hypotheses.org/4700/.
Barteczko, Ewa, Elżbieta Dudzińska, red. Zostawili swój ślad…: bibliotekarze zmarli w latach 2011-2018. Warszawa: Wydaw. Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, 2019. (Bibliotekarze Polscy we Wspomnieniach Współczesnych ; 16). ISBN 978-83-6574-131-9.
Berry, John. “World Encyclopedia of Library and Information Services (ALA WORLD ENCYCLOPEDIA OF LIBRARY AND INFORMATION SERVICES)”. Library Journal (1994). Dostęp 30.05.2025. https://www.amazon.com/Encyclopedia-Information-Services-ENCYCLOPEDIA-INFORMATION/dp/0838906095/
Bieńkowski, Wiesław. „Biografistyka w badaniach nad książką”. W: Książka polska w okresie zaborów, pod red. Marii Kocójowej, 41-59. Kraków: Wydaw. Universitas, 1991.
“Biographical dictionary of Indian Library and Information Science professionals (1)”. Dostęp 30.05.2025. https://www.amazon.com/-/zh_TW/N-Raju/dp/9387698068/.
“Database of Czech librarians”. Dostęp 29.05.2025. https://knihovnici.wikibase.cloud/wiki/SCK/.
„Dizionario bio-bibliografico dei bibliotecari e bibliofili Italiani”. Dostęp 2.06.2025. https://www.amazon.com/Dizionario-Bio-Bibliografico-Bibliotecari-Bibliofili-Italiani/dp/8822216679/.
“Dizionario bio-bibliografico dei bibliotecari italiani del XX secolo”. Dostęp 2.06.2025. https://www.aib.it/aib/editoria/dbbi20/dbbi20.htm.
„Dizionario dei bibliotecari italiani del Novecento”. Dostęp 30.05.2025. https://www.aib.it/prodotto/dizionario-dei-bibliotecari-italiani-del-novecento.
Dudziak-Kowalska, Małgorzata, Barbara Janczak, Jerzy Krawczyk. Nie tylko bibliotekarze...: pracownicy bibliotek Akademii Górniczo-Hutniczej w stuleciu uczelni. Kraków: Wydawnictwa AGH, 2019. ISBN 978-83-6636-412-7.
Dudzińska, Elżbieta, red. Organizatorzy, bibliografowie, dydaktycy. Warszawa: Wydaw. Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, 2015. (Bibliotekarze Polscy we Wspomnieniach Współczesnych ; 14). ISBN 978-83-6420-350-3.
Dudzińska, Elżbieta, red. Zostawili swój ślad. Warszawa: Wydaw. Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, 2017. (Bibliotekarze Polscy we Wspomnieniach Współczesnych ; 15). ISBN 978-83-6420-395-4.
„Eliseo Monteros”. Dostęp 3.06.2025. https://www.amazon.com/stores/author/B018OO7EWU/about/.
Escandar, Raúl. „Una recorrida biográfica por los bibliotecarios más reconocidos de todas las épocas”. Dostęp 13.06.2025. https://www.sai.com.ar/bibliotecologia/boletin/bie057.ht/.
“Figures de bibliothécaires”. Dostęp 3.06.2025. https://books.openedition.org/pressesenssib/12587/.
Halec, Janina Małgorzata, red. i uzup. Z pamięcią o nich: sylwetki bibliotekarzy. Leszno: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich. Oddział; Miejska Biblioteka Publiczna im. Stanisława Grochowiaka, Wydawnictwo Cicer, 2013. ISBN 978-83-6168-107-6.
Ilska, Emilia. „Ludzie książki w informatorach biograficznych i biografiach zbiorowych”. Przegląd Biblioteczny 4 (2007): 611-627.
Jagielska, Janina, Teresa Jedynak, przedm. i red. merytor.; Myszkowska, Justyna, red. Żyją w naszej pamięci: wspomnienia o pracownikach Biblioteki Publicznej m. st. Warszawy. Wyd. 2. popr. i rozsz. Warszawa: Biblioteka Publiczna m. st. Warszawy – Biblioteka Główna Województwa Mazowieckiego, 2017. ISBN 978-83-8740-734-6.
„Jana Dreimane”. Dostęp 29.05.2025. https://www.literatura.lv/personas/jana-dreimane/.
Jeliński, Edward. Jan Jachowski: księgarz i wydawca z Jaktorowa. Poznań, Piła: Wydawnictwo „Media”, 2017. ISBN 978-83-6054-611-6.
Kalczyńska, Maria, Jan Wolski. Piotr Mordel – polski typograf i bibliofil w Berlinie. Opole: Państwowy Instytut Naukowy – Instytut Śląski; Wydawnictwo Instytut Śląski, 2011. ISBN 978-83-7126-281-4.
Karisiddappa, C.R. “Biographical Dictionary of Indian Library and Information Science (LIS) Professionals, Raju (ANN) and Ramaiah (LS) (Editors/Compilers): Book Review”. PEARL – A Journal of Library and Information Science 1 (2020): 1-3. Dostęp 3.06.2025. DOI:10.5958/0975-6922.2019.00041.X.
Krawczyk, Barbara. Józef Muczkowski: dyrektor Biblioteki Jagiellońskiej, historyk. Kraków: Uniwersytet Jagielloński; Biblioteka Jagiellońska: Wydawnictwo Księgarnia Akademicka, 2021. (Bibliotheca Iagellonica. Fontes et Studia; 40). ISBN 978-83-6712-708-0.
Krawczyk, Jerzy, Barbara Janczak, Małgorzata Dudziak-Kowalska. Bibliotekarze w dziewięćdziesięcioleciu Akademii Górniczo-Hutniczej. Kraków: Uczelniane Wydawnictwa Naukowo-Dydaktyczne AGH, 2009. ISBN 978-83-7464-232-3.
Kycler, Maria, Jadwiga Sadowska, red. Bibliotekarze i pracownicy książki województwa śląskiego. Warszawa: Wydaw. Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, 2021. (Bibliotekarze Polscy we Wspomnieniach Współczesnych ; 17). ISBN 978-83-6574-159-2.
Lenartowicz, Maria, red. Bibliotekarze bibliotek specjalnych. Warszawa: Wydaw. Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, 2007. (Bibliotekarze Polscy we Wspomnieniach Współczesnych ; 10). ISBN 978-83-8931-686-8.
Lenartowicz, Maria, et al. red. Bibliotekarze warszawscy zmarli w latach 1997-2007. Warszawa: Wydaw. Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, 2010. (Bibliotekarze Polscy we Wspomnieniach Współczesnych ; 11). ISBN 978-83-6146-426-6.
Lenartowicz, Maria, et al. red. Teoretycy i praktycy polskiego bibliotekarstwa. Warszawa: Wydaw. Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, 2012. (Bibliotekarze Polscy we Wspomnieniach Współczesnych ; 12). ISBN 978-83-6146-477-8.
Łaskarzewska, Hanna, red. Kustosze księgozbiorów polskich za granicą. Warszawa: Wydaw. Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, 2013. (Bibliotekarze Polscy we Wspomnieniach Współczesnych ; 13). ISBN 978-83-6420-307-7.
Mężyński, Andrzej. Józef Grycz (1890-1954): organizator polskiego bibliotekarstwa. Warszawa: Wydaw. Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, 2020. (Seria Historyczna ; 6). ISBN 978-83-6574-155-4.
Mironowicz, Antoni. Hryń Iwanowicz: nieznany malarz, grawer i drukarz. Białystok: Libra Wydawnictwo i Drukarnia PPHW, 2016. ISBN 978-83-6481-124-1.
„Pakistan Library and Information Science Journal”. Post z 13 października 2016. Dostęp 29.05.2025. http://facebook.com/.
Papangelis, Penelope, Guy A. Marco. “Book Reviews: World Encyclopedia of Library and Information Services”. Third World Libraries, 2 (1994). Dostęp 30.05.2025. https://worldlibraries.dom.edu/index.php/worldlib/article/download/446/401?inline=1/
Peterson, Kenneth G. “Dictionary of American Library Biography”. College & Research Libraries 5 (1978): 403-405. Dostęp 19.05.2025. https://crl.acrl.org/index.php/crl/article/view/13200/14646/.
Płygawko, Danuta. Księgarze i drukarze w Śremie 1869-2009. Śrem: Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy im. Heliodora Święcickiego, 2009. (Śrem w Małych Monografiach ; 1). ISBN 978-83-9278-073-1.
Pokorzyńska, Elżbieta. Jan Recmanik 1874-1949: artysta introligator. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, 2014. ISBN 978-83-7096-870-0.
Proszyk, Jacek. Salomon Joachim Halberstamm – bibliofil. Bielsko-Biała: G. M. Elzewir, 2009. ISBN 978-83-9170-465-3.
„Project Runeberg”. Dostęp 29.05.2025. https://runeberg.org/.
Rechowicz, Henryk, Elwira Zborowska, red. Suum cuique: w dziewięćdziesięciolecie: sylwetki pracowników Biblioteki Śląskiej. Katowice: Biblioteka Śląska, 2012. ISBN 978-83-6020-975-2.
Rzadkowolska, Magdalena. „Polskie słowniki biograficzne – próba charakterystyki”. Forum Bibliotek Medycznych 2 (2011): 243-298.
Rzadkowolska, Magdalena, red. Słownik pracowników książki polskiej. Suplement 4. Warszawa, Łódź: Wydaw. Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich; Wydaw. UŁ, 2016. (Nauka, Dydaktyka, Praktyka ; 171). ISBN 978-83-6420-374-9.
Sadowska, Jadwiga, red. Zostawili swój ślad…: bibliotekarze zmarli w latach 2019- 2022. Warszawa: Wydaw. Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, 2023. (Bibliotekarze Polscy we Wspomnieniach Współczesnych ; 18). ISBN 978-83-6574-195-0.
Sandecki, Jan. Stefan Vrtel-Wierczyński: w kręgu bibliografii i bibliotekarstwa. Warszawa: Wydaw. Stowarzyszenia Bbibliotekarzy Polskich, 2007. (Nauka, Dydaktyka, Praktyka ; 92). ISBN 978-83-8931-679-0.
Swan, John C. “Approach with caution”. Library Journal 1022 (1981): 1051-1052.
Syska, Ewa. Marian Swinarski (1902-1965): poznański antykwariusz i bibliofil. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2014. ISBN 978-83-7976-212-5.
Tadeusiewicz, Hanna, z udziałem Bogumiła Karkowskiego, red. Słownik pracowników książki polskiej. Suplement 2. Warszawa: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, 2000. (Nauka, Dydaktyka, Praktyka ; 39). ISBN 83-8762-945-6.
Tadeusiewicz, Hanna, red. Słownik pracowników książki polskiej. Suplement 3. Warszawa; Łódź: Wydaw. Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich; Wydaw. UŁ, 2010. (Nauka, Dydaktyka, Praktyka ; 121). ISBN 978-83-6146-448-8.
Towpik-Roszkiewicz, Barbara, Katarzyna Łomnicka, oprac. Janusz Towpik 1934- 1981. Poznań: Barbara Towpik-Roszkiewicz, 2011. ISBN 978-83-9320-790-9.
Treichel, Irena, red. Słownik pracowników książki polskiej. Warszawa, Łódź: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1972. ISBN 83-0102-731-2.
Treichel, Irena, red. Słownik pracowników książki polskiej. Suplement. Warszawa, Łódź: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1986. ISBN 83-0102-731-2.
Wagner, Arkadiusz. Prymas Maciej Drzewicki jako bibliofil: w pięćsetlecie powstania pierwszego polskiego ekslibrisu. Warszawa: Towarzystwa Bibliofilów Polskich w Warszawie; Drzewica: Urząd Gminy i Miasta Drzewica; Poznań: Wielkopolskie Towarzystwo Przyjaciół Książki w Poznaniu; Toruń: Wojewódzka Biblioteka Publiczna – Książnica Kopernikańska w Toruniu: Instytut Informacji Naukowej i Bibliologii UMK, 2016. ISBN 978-83-9190-562-3.
“Who’s who in library and information science in Pakistan: 5th edition”. Dostęp 29.05.2025. https://www.pakbooks.com/products/.
Williams, Amanda. “Pioneers and leaders in library services to youth: a biographical dictionary (review)”. Libraries & Culture 2 (2006): 287-288. Dostęp: 19.05.2025. https://muse.jhu.edu/pub/15/article/200766/summary/.
Żywulski, Łukasz. Po czcionce do książki: śladami Teodora Heneczka. Piekary Śląskie: Gmina Piekary Śląskie, 2018. ISBN 978-83-9520-810-2.
Informacje: Zeszyty Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2025, Nr 25, s. 180-205
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 02.12.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 333
Liczba pobrań: 341
