FAQ

Zarządzanie w Kulturze

Zabić marketing, śmierć zarządzaniu!

Data publikacji: 30.12.2022

Zarządzanie w Kulturze, 2022, Tom 23, Numer 4, s. 381 - 397

https://doi.org/10.4467/20843976ZK.22.025.17257

Autorzy

Michał Pałasz
Instytut Kultury Uniwersytetu Jagiellońskiego
ul. prof. Stanisława Łojasiewicza 4, 30-348 Kraków, Polska
https://orcid.org/0000-0002-5470-6960 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Abstrakt

Kill Marketing, Death to Management!

The aim of the paper is to show that management and marketing, in terms of their interpretations dominating in the Polish higher education, are structurally unsustainable in a world that attempts to respond to the climatic and ecological challenges. The subject and starting point of the article is the critique of two popular definitions of management and marketing. The research problem relates to the incompatibility of social practices, such as contemporary management and marketing, with the scale of the challenges of the Anthropocene and the need to search for new, even utopian, ways of organizing reality. The main research questions are: are management and marketing practices in their current shape sustainable in a world that has decided to face the climatic and ecological challenges, and why is so.

Bibliografia

Al-Noorachi Muzahim (2014). Marketing – geneza i definicje oraz rodzaje orientacji. W: idem (red.), Współczesne wyzwania marketingowe – wybrane zagadnienia. Łódź–Warszawa: Społeczna Akademia Nauk, 9–48.

Bendell Jem (2018). Głęboka adaptacja: mapa nawigacyjna katastrofy klimatycznej. Institute of Leadership and Sustainability (IFLAS), University of Cumbria, http://lifeworth.com/DeepAdaptation-pl.pdf.

Bińczyk Ewa (2022). Planetarna myśl społeczna oraz wystudzanie wzrostu. Studia Socjologiczne, 3(246), 9–27.

Braidotti Rosi (2013). The Posthuman. Cambridge: Polity Press.

Czarniawska Barbara (2013). Życie imituje sztukę, a sztuka imituje życie. Culture Management, 6(1), 1–9.

Du Pisani Jacobus A. (2006). Sustainable Development – Historical Roots of the Concept. Environmental Sciences, 3(2), https://doi.org/10.1080/15693430600688831.

Ferrando Francesca (2016). Posthumanizm, transhumanizm, antyhumanizm, metahumanizm oraz nowy materializm. Różnice i relacje. Rocznik Lubuski, 42(2), 13–26.

Franciszek (2015). Encyklika Laudato si’ Ojca Świętego Franciszka poświęcona trosce o wspólny dom. Watykan: Drukarnia Watykańska.

Freeman R. Edward, Reed David L. (1983). Stockholders and Stakeholders: A New Perspective on Corporate Governance. California Management Review, 25(3), 88–106.

Gan Elaine, Tsing Anna (2018). How Things Hold: A Diagram of Coordination in a Satoyama Forest. Social Analysis. The International Journal of Anthropology, 62(4), 102–145.

Giza Anna (2018). Uczeń czarnoksiężnika, czyli społeczna historia marketingu. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Griffin Ricky W. (1998). Podstawy zarządzania organizacjami, przeł. Michał Rusiński. Warsza- wa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Górski Jan (1964). Historia powszechna i osobista. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Grodzicki Maciej (2022). Rynkowa gra w (k)lasy. W: Katarzyna Jasikowska, Michał Pałasz (red.), Za pięć dwunasta koniec świata. Kryzys klimatyczno-ekologiczny głosem wielu nauk. Kraków: Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Biblioteka Jagiellońska, 349–376, https://za512.uj.edu.pl.

Haraway Donna (1992). The Promises of Monsters: A Regenerative Politics for Inappropriate/d Others. W: Lawrence Grossberg, Cary Nelson, Paula Treichler (red.), Cultural Studies. New York–London: Routledge, 295–336.

Haraway Donna J. (2016). Staying with the Trouble. Durham: Duke University Press.

Hardin Garrett (1968). The Tragedy of the Commons. Science, 162(3859), 1243–1248.

Hatch Mary Jo, Kostera Monika, Koźmiński Andrzej K. (2010). Trzy oblicza przywództwa. Menedżer, artysta, kapłan. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Hys Katarzyna (2014). Ewolucja poglądu społecznej odpowiedzialności biznesu – okres wyobrażeń przedoperacyjnych. Ekonomika i Organizacja Przedsiębiorstwa, 11, 111–117.

Jasikowska Katarzyna, Pałasz Michał (2022). Wstęp. Kryzys klimatyczno-ekologiczny i akademia: emocje, polityczność, wyobraźnia. W: Katarzyna Jasikowska, Michał Pałasz (red.), Za pięć dwunasta koniec świata. Kryzys klimatyczno-ekologiczny głosem wielu nauk. Kraków: Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Biblioteka Jagiellońska, 7–30, https://za512.uj.edu.pl.

Jasikowska Katarzyna, Pałasz Michał (red.) (2022). Za pięć dwunasta koniec świata. Kryzys klimatyczno-ekologiczny głosem wielu nauk. Kraków: Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Biblioteka Jagiellońska, https://za512.uj.edu.pl.

Jasikowska Katarzyna, Sierpowski Patryk (2022). Między akademią a aktywizmem – autorefleksja nad akademicką inicjatywą klimatyczną klimat UJ. W: Katarzyna Jasikowska, Michał Pałasz (red.), Za pięć dwunasta koniec świata. Kryzys klimatyczno-ekologiczny głosem wielu nauk. Kraków: Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Biblioteka Jagiellońska, 725–775, https://za512.uj.edu.pl.

Karwacka Marta (2007). Marketing społeczny w służbie biznesu i społeczeństwa. Kultura i Edukacja, 2, 22–36.

Klein Naomi (2015). To zmienia wszystko. Kapitalizm kontra klimat, przeł. Hanna Jankowska, Katarzyna Makaruk. Warszawa: Muza.

Kociatkiewicz Jerzy, Kostera Monika (2013). Zarządzanie humanistyczne. Zarys programu. Problemy Zarządzania, 11(44), 9–19.

Kostera Monika (2005). Manifest humanistyczny o zrównoważone zarządzanie, przeł. Katarzyna Kopeć. W: Łukasz Gaweł, Emil Orzechowski (red.), Zarządzanie. Kultura, media, dziedzictwo. Kraków: Attyka.

Kostera Monika (2012). Antropologia organizacji. Metodologia badań terenowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Kostera Monika (2020). The Imagined Organization: Spaces, Dreams and Places. Cheltenham: Edward Elgar.

Kostera Monika (2021). After the Apocalypse: Finding Hope in Organizing. Winchester: John Hunt. Kotler Philip (2005). Marketing, przeł. Robert Bartołd, Maria Sicińska, Mariusz Trojański, Anna Zdziemborska. Poznań: Rebis.

Leopold Aldo (1949). A Sand County Almanac. Oxford: Oxford University Press.

Marcuse Herbert (1972). One Dimensional Man: Studies in the Ideology of Advanced Industrial Society. London: Abacus.

Marzec Andrzej (2021). Antropocień. Filozofia i estetyka po końcu świata. Warszawa: Wydaw- nictwo Naukowe PWN.

Meadows Donella H., Meadows Dennis et al. (1973). Granice wzrostu, przeł. Wiesława Rączkowska, Stanisław Rączkowski. Warszawa: PWE.

Mintzberg Henry (2022). Zarządzanie. Warszawa: Wydawnictwo Nieoczywiste.

Moore Jason W. (2015). Capitalism in the Web of Life: Ecology and the Accumulation of Capital. London–New York: Verso.

Moore Jason W. (red.) (2016). Anthropocene or Capitalocene?: Nature, History, and the Crisis of Capitalism. Oakland, CA: PM Press.

Mytych Jagoda (2022). Żałoba klimatyczna. W: Katarzyna Jasikowska, Michał Pałasz (red.), Za pięć dwunasta koniec świata. Kryzys klimatyczno-ekologiczny głosem wielu nauk. Kraków: Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Biblioteka Jagiellońska, 153–180, https://za512.uj.edu.pl.

Oreskes Naomi, Conway Eric M. (2018). Upadek cywilizacji zachodniej. Spojrzenie z przyszłości, przeł. Ewa Bińczyk, Jakub Gużyński, Krzysztof Tarkowski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Ostrom Elinor (1990). Governing the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action. Cambridge: Cambridge University Press.

Pałasz Michał (2021a). Zarządzanie posthumanistyczne. Przegląd Kulturoznawczy, 1(47), 1–25.

Pałasz Michał (2022). Zarządzanie bardziej ludzkie, ludzkie, więcej-niż-ludzkie. W: Katarzyna Jasikowska, Michał Pałasz (red.), Za pięć dwunasta koniec świata. Kryzys klimatyczno-ekologiczny głosem wielu nauk. Kraków: Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Biblioteka Jagiellońska, 567–607, https://za512.uj.edu.pl.

Parker Martin (2016). Towards an Alternative Business School: A School of Organizing. W: Barbara Czarniawska (red.), A Research Agenda for Management and Organization Studies. Cheltenham: Edward Elgar Publishing, 147–154.

Parker Martin (2018). Shut Down the Business School: What’s Wrong with Management Education. London: Pluto Press.

Prokop Zofia, Byszko Jagoda, Nowak Karol (2022). Epoka człowieka? W: Katarzyna Jasikowska, Michał Pałasz (red.), Za pięć dwunasta koniec świata. Kryzys klimatyczno-ekologiczny głosem wielu nauk. Kraków: Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Biblioteka Jagiellońska, 59–114, za512.uj.edu.pl.

Puig de la Bellacasa María (2017). Matters of Care. Minneapolis: University of Minnesota Press. Rudnicki Leszek (2000). Zachowanie konsumentów na rynku. Warszawa: PWE.

Singh Julietta (2018). Unthinking Mastery: Dehumanism and Decolonial Entanglements. Durham–London: Duke University Press.

Sugiera Małgorzata (red.) (2023). Hakowanie antropocenu. Nowe koncepcje wspólnot więcej-niż-ludzkich w ekologicznych fabulacjach spekulatywnych [w przygotowaniu].

Szaj Patryk (2022). Pamiętnik z końca świata (jaki znamy). Lusowo: Wolno.

Szulborska-Łukaszewicz Joanna (red.) (2017). Program rozwoju kultury w Krakowie do roku 2030. Kraków: Wydział Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Miasta Krakowa.

Tusznio Joanna (2022). Zerwanie więzi z naturą. W: Katarzyna Jasikowska, Michał Pałasz (red.), Za pięć dwunasta koniec świata. Kryzys klimatyczno-ekologiczny głosem wielu nauk. Kraków: Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Biblioteka Jagiellońska, 319–347, https://za512.uj.edu.pl.

Victor Peter (2019). Managing without Growth: Slower by Design, Not Disaster. Cheltenham, UK – Northhampton, MA: Edward Elgar.

Wilczak Agnieszka (2016). Rola konsumenta w procesie kreowania wartości opartej na zasadzie 5R. Problemy Zarządzania, 2(1), 87–99.

Wilkie Alex, Savransky Martin, Rosengarten Marsha (red.) (2017). Speculative Research: The Lure of Possible Futures. London–New York: Taylor & Francis.

Witczak Hubert (1980). Zarządzanie jako funkcja organizowania, praca doktorska. Poznań: Akademia Ekonomiczna w Poznaniu.

Wodniak Katarzyna (2022). Kooperatywy 2.0. W: Katarzyna Jasikowska, Michał Pałasz (red.), Za pięć dwunasta koniec świata. Kryzys klimatyczno-ekologiczny głosem wielu nauk. Kraków: Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Biblioteka Jagiellońska, 541–566, https://za512.uj.edu.pl.

Wołczek Przemysław (2014). Ewolucja podejścia do koncepcji zrównoważonego rozwoju na arenie międzynarodowej. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 338, 206–218.

Wydra Jakub (2022). Radykalna inkluzywność. Posthumanistyczne perspektywy podmiotowego włączenia istot poza-ludzkich w procesy zarządzania. Zarządzanie w Kulturze, 23(1), 21–35.

Zalasiewicz Jan, Williams Mark (2022). Klimat Ziemi od archaiku po antropocen, przeł. Michał Pałasz. W: Katarzyna Jasikowska, Michał Pałasz (red.), Za pięć dwunasta koniec świata. Kryzys klimatyczno-ekologiczny głosem wielu nauk. Kraków: Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Biblioteka Jagiellońska, 33–57, https://za512.uj.edu.pl.

Zawadzki Michał (2014). Nurt krytyczny w zarządzaniu: kultura, edukacja, teoria. Warszawa: Sedno.

 

Dokumenty oficjalne

E/4667 (1969). Problems of the Human Environment: Report of the Secretary-General. New York: UN, https://digitallibrary.un.org/record/729455.

FCCC/PA/CMA/2021/10/Add.1 (2022). Report of the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to the Paris Agreement on its third session, held in Glasgow from 31 October to 13 November 2021. Glasgow: UN, https://unfccc.int/sites/default/files/resource/cma2021_10_add1_adv.pdf.

IPCC (2021). Summary for Policymakers. W: Valérie Masson-Delmonte, Panmao Zhai et al. (red.), Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge–New York: Cambridge University Press, w druku: https://ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_SPM_final.pdf.

Numery tematyczne czasopism naukowych

„Organization” (2018), 25(4): Organizing in the Anthropocene, https://journals.sagepub.com/toc/org/25/4.

„Przegląd Kulturoznawczy” (2021), 1(47): Zarządzanie w antropocenie, https://ejournals.eu/Przeglad-Kulturoznawczy/2021/Numer-1-47-2021.

„Zarządzanie w Kulturze” (2022), 1(23): Posthumanizm i zarządzanie, https://www.ejournals.eu/Zarzadzanie-w-Kulturze/2022/23-1-2022/.

 

Raporty

A/RES/70/1 (2015). Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, https://www.unic.un.org.pl/files/164/Agenda%202030_pl_2016_ostateczna.pdf.

Dz.U. 2005 nr 203 poz. 1684 – Protokół z Kioto do Ramowej Konwencji Narodów Zjednocznych w sprawie zmian klimatu, sporządzony w Kioto dnia 11 grudnia 1997 r., https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20052031684/O/D20051684.pdf.

Dz.U. 2017 poz. 36 – Porozumienie paryskie do Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 9 maja 1992 r., przyjęte w Paryżu dnia 12 grudnia 2015 r., https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170000036/O/D20170036.pdf.

 

Źródła elektroniczne

Czas na restart (2022). Facebook.com, [dok. elektr.] https://www.facebook.com/czasnarestart [odczyt: 7.12.2022].

Dyskusja – Zarządzanie bardziej ludzkie, ludzkie, więcej-niż-ludzkie, Academia.edu, 06.2022, [dok. elektr] https://www.academia.edu/s/a9158117e4 [odczyt: 12.08.2022].

Friedman Milton (1970). A Friedman Doctrine – The Social Responsibility of Business Is to Increase Its Profits. The New York Times, 13.09.1970, [dok. elektr.] https://www.nytimes.com/1970/09/13/archives/a-friedman-doctrine-the-social-responsibility-of-business-is-to.html [odczyt: 10.08.2022].

Griffin Ricky (2022). Ricky Griffin. Google Scholar, [dok. elektr.] https://scholar.google.pl/citations?hl=pl&user=zk-WXUUAAAAJ&view_op=list_works [odczyt: 11.08.2022].

Guterres António (2021). Secretary-General’s Statement on the IPCC Working Group 1 Report on the Physical Science Basis of the Sixth Assessment. United Nations Secretary-General, 9.08.2022, [dok. elektr.] https://un.org/sg/en/content/secretary-generals-statement-the-ipcc-working-group-1-report-the-physical-science-basis-of-the-sixth-assessment [odczyt: 11.08.2022].

Guterres António (2022a). António Guterres (UN Secretary-General) to the press conference launch of IPCC report. UN Web TV, 28.02.2022, [dok. elektr.] https://media.un.org/en/asset/k1x/k1xcijxjhp [odczyt: 10.08.2022].

Guterres António (2022b). Secretary-General Warns of Climate Emergency, Calling Intergovern- mental Panel’s Report ‘a File of Shame’, While Saying Leaders ‘Are Lying’, Fuelling Flames. United Nations Meetings Coverage and Press Releases, 4.04.2022, [dok. elektr.] https://www.un.org/press/en/2022/sgsm21228.doc.htm [odczyt: 11.08.2022].

Kostera Monika, Zawadzki Michał (2015). Zarządzanie dla ludzi. „Krytyka Polityczna”, 15.04.2015, [dok. elektr.] http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/opinie/20150415/kostera-zawadzki-zarzadzanie-dla-ludzi [odczyt: 12.08.2022].

Latour Bruno (2020). Where to Land after the Pandemic? Bruno-latour.fr, [dok. elektr.] http://www.bruno-latour.fr/node/852.html [odczyt: 7.12.2022].

OAP – Organizations, Artifacts & Practices Workshop (2022). Posthumanist Management & Posthumanist Organizing: History or Becoming? Eventbrite, [dok. elektr.] https://www.eventbrite.co.uk/e/posthumanist-management-posthumanist-organizing-history-or-becoming-tickets-227947817057 [odczyt: 11.08.2022].

Pałasz Michał (2021b). Book of Abstracts & Paper Presentation Schedule: 2021 Ninth Annual Humanistic Management Conference. Humanistic Management Network, [dok. elektr.] http://humanisticmanagement.network/wp-content/uploads/2021/11/2021-HM-Conference-Book-of-Abstracts.pdf [odczyt: 11.08.2022].

Parker Martin (2008). Schools for Organizing. Martin Parker presents his perspective on the role of Business and Management Schools. University of Leicester, News and Events Archive 2004–2013, 12.2008, [dok. elektr.] https://www.le.ac.uk/ebulletin-archive/ebulletin/features/2000-2009/2008/12/nparticle.2008-12-05.html [odczyt: 11.08.2022].

PWN Nauka (2022). Po te podręczniki sięgacie najchętniej… Facebook, 21.02.2022, [dok. elektr.] https://www.facebook.com/PWNNauka/photos/489480962588233  [odczyt: 11.08.2022].

Sroczyński Grzegorz (2020). Prof. Kostera: Większość edukacji na wydziałach zarządzania to pseudonauka. Uczymy, jak psuć świat. Next Gazeta.pl, 27.04.2020, [dok. elektr.] https://next.gazeta.pl/next/7,151003,25899197,prof-kostera-wiekszosc-edukacji-na-wydzialach-zarzadzania.html#s=BoxOpMT [odczyt: 7.12.2022].

United Nations (b.r.). United Nations Conference on the Human Environment, 5–16 June 1972, Stockholm. United Nations Conferences | Environment and sustainable development, [dok. elektr.] https://www.un.org/en/conferences/environment/stockholm1972 [odczyt: 11.08.2022].

Work: Democratize, Decommodify, Remediate (2020). Democritizingwork.org, [dok. elektr.] https://democratizingwork.org [odczyt: 7.12.2022].

Informacje

Informacje: Zarządzanie w Kulturze, 2022, s. 381 - 397

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Angielski:

Kill Marketing, Death to Management!

Autorzy

https://orcid.org/0000-0002-5470-6960

Michał Pałasz
Instytut Kultury Uniwersytetu Jagiellońskiego
ul. prof. Stanisława Łojasiewicza 4, 30-348 Kraków, Polska
https://orcid.org/0000-0002-5470-6960 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Instytut Kultury Uniwersytetu Jagiellońskiego
ul. prof. Stanisława Łojasiewicza 4, 30-348 Kraków, Polska

Publikacja: 30.12.2022

Otrzymano: 31.10.2022

Zaakceptowano: 30.11.2022

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Michał Pałasz (Autor) - 100%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Liczba wyświetleń: 693

Liczba pobrań: 401