Wystawiennictwo kompostowe i jego przykłady na polu sztuki
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 07.01.2026
Zarządzanie w Kulturze, 2025, Tom 26, Numer 3, s. 237-257
https://doi.org/10.4467/20843976ZK.25.017.22433Autorzy
Wystawiennictwo kompostowe i jego przykłady na polu sztuki
Exploring compost as a fertile metaphor, the author examines how curatorial narratives should address ecological issues and the climate crisis. The article analyzes artistic strategies that align with the concept of compost exhibition-making. It discusses the Kompost exhibition by Diana Lelonek, the Ziemia Zgorzelecka: Opolno 2071 open-air event, the activities of Grupa Zakole, and Documenta fifteen in Kassel. The text demonstrates how artistic practices that engage local communities and embrace the co-authorship of non-human actors can expand the field of art with new perspectives. The reflections in this article seek to answer the question of how to design culture in the era of climate crisis.
Bakke Monika (2010). Biotransfiguracje. Sztuka i estetyka posthumanizmu. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Composting Knowledge Dictionary (2022). Tekst towarzyszący projektowi Composting Knowledge, zaprezentowany podczas documenta fifteen.
Depczyński Jakub (2024). Na krawędzi odkrywki. Praktyki postartystyczne i zaangażowanie klimatyczne w Opolnie-Zdroju. Czas Kultury, 40, 1, 175–186.
Domańska Ewa (2017). Nekros. Wprowadzenie do ontologii martwego ciała. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Flood Kate (2023). The Compost Coach. Sydney: Murdoch Books.
Gajewska Grażyna (2012). Zwierzęta w kulturze. Wprowadzenie do animal studies. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Gurowska Monika, Rosińska Monika, Szydłowska Agata (red.) (2020). ZOEpolis. Budując wspólnotę ludzko-nie-ludzką. Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana.
Haraway Donna (2016). Staying with the Trouble. Making Kin in the Chthulucene. Durham: Duke University Press.
Latour Bruno (2005). Reassembling the Social. An Introduction to Actor-Network-Theory. Ox-ford: Oxford University Press.
Morton Timothy (2012). The Ecological Thought. Cambridge: Harvard University Press.
Puig de la Bellacasa Maria (2017). Matters of Care: Speculative Ethics in More Than Human Worlds. Minneapolis: University of Minnesota Press.
Rogowska-Stangret Monika (2022). Być ze świata, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Bednarek Joanna (2024). Niech zarasta! Międzynarodówka zoe, tekst towarzyszący wystawie Kompost, https://galeria-arsenal.pl/images/upload/wystawy/2021/diana_lelonek_kompost/J.Bednarek_Niech_zarasta.pdf [odczyt: 30.03.2025].
Derlacz Zuzanna (2024). Miasto musi oddychać. Rozmowa z Przemysławem Paskiem o Zakolu Wawerskim i warszawskiej polityce ochrony przyrody, https://zakole.pl/?f=spec-wiedza#1696 [odczyt: 30.03.2025].
Diana Lelonek. Kompost. Oprowadzanie po wystawie, https://www.youtube.com/watch?v=gftUzd2Va2Q&t=614s [odczyt: 30.03.2025].
Dudzińska Julia, Julia Kinaszewska (2024). Zakole Wawerskie. W: Archiwum praktyk postartystycznych, https://krolikokaczki.pl/zakole-wawerskie/ [odczyt: 30.03.2025].
Gnój, czyli rozkład obiegu sztuki. Diana Lelonek w rozmowie z Tomkiem Pawłowskim Jarmołajewem wokół wystawy Kompost w Galerii Arsenał w Białymstoku, https://galeria-arsenal.pl/images/upload/wystawy/2021/diana_lelonek_kompost/opisy_prac/gnoj_rozmowa_z_diana_lelonek_pl.pdf [odczyt: 30.03.2025].
La Intermundial Holobiente, https://documenta-fifteen.de/en/lumbung-members-artists/la-intermundial-holobiente/ [odczyt: 30.03.2025].
Plener Ziemia Zgorzelecka: OPOLNO 2071, https://eko-unia.org.pl/plener-ziemia-zgorzelecka-opolno-2071/ [odczyt: 30.03.2025].
Publiczny apel grupy do Prezydenta i Rady m. st. Warszawy Chrońmy przyrodniczy skarb Warszawy – Zakole Wawerskie, https://www.naszademokracja.pl/petitions/chronmy-przyrodniczy-skarb-warszawy-zakole-wawerskie [odczyt: 30.03.2025].
Schudy Hanna (2022). Zagospodarowanie wielkiej dziury? O wyobraźni w transformacji energetycznej, https://dzikiezycie.pl/archiwum/2022/luty-2022/zagospodarowanie-wielkiej-dziury-o-wyobrazni-w-transformacji-energetycznej [odczyt: 30.03.2025].
Sienkiewicz Karol (2024). Smutno było to oglądać, dwutygodnik.com, https://www.dwutygodnik.com/artykul/10208-smutno-bylo-to-ogladac.html [odczyt: 30.03.2025].
Skubała Piotr (2023). Ślad ekologiczny (ecological footprint) jako narzędzie zmiany stylu życia, https://www.katowice.eu/edukacja/SiteAssets/dla-mieszka%C5%84ca/ucz-si%C4%99/miejski-bank-dobrych-praktyk/zagadnienia-dla-kadry-kierowniczej/projekty-i-programy/%C5%9Alad%20ekologiczny%20jako%20narz%C4%99dzie%20zmiany%20stylu%20%C5%BCycia%20prof.%20Piotr%20Skuba%C5%82a.pdf [odczyt: 24.05.2025].
Strand Sophie, Confessions of a Compost Heap; https://art-earth.org.uk/pdf/SS_Borrowed-Time-Excerpts.pdf [odczyt: 25.05.2025].
Zakole: spec wiedza, https://zakole.pl/?f=spec-wiedza#2343 [odczyt: 30.03.2025].
Stefańska Bogna, Jakub Depczyński (2024). Opolno 2071. W: Archiwum praktyk postartystycznych, https://krolikokaczki.pl/opolno-2071/ [odczyt: 30.03.2025].
Rozmowa z Dianą Lelonek, przeprowadzona w dniu 11.04.2024 r.
Rozmowa z Jakubem Depczyńskim, przeprowadzona w dniu 9.04.2024 r.
Informacje: Zarządzanie w Kulturze, 2025, Tom 26, Numer 3, s. 237-257
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu
Polska
Publikacja: 07.01.2026
Otrzymano: 15.03.2025
Zaakceptowano: 17.07.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY
Udział procentowy autorów:
Informacje o autorze:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 164
Liczba pobrań: 138