Syndrom schizofrenii instytucjonalnej – próba kulturowego opisu
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 02.03.2026
Zarządzanie w Kulturze, 2025, Tom 26, Numer 4, s. 377-389
https://doi.org/10.4467/20843976ZK.25.025.23147Autorzy
Syndrom schizofrenii instytucjonalnej – próba kulturowego opisu
In this study, an attempt has been made to describe a situation defined as a syndrome of institutional schizophrenia. The author – referring to media reports, statements of highly functional individuals in academia, and many years of her own professional experience – reconstructs the problematic situation in the field of Polish higher education along with the implementation of the Act on Higher Education of 20 November 2018. In this study, the author demonstrates that as a result of legislative changes in the institutions with a clear axiological identity forming the core of their brand, a new academic quality has been introduced, in which the measure became point quantity and market competition. Consequently – in an institution with a long tradition of market continuity – a split occurred in the field of the traditional axiological core. The author uses the term institutional schizophrenia syndrome referring to the findings of Viktor E. Frankl (psychiatrist, psychotherapist and researcher), who indicated that in the psychology of schizophrenia, there is a change in human perception. A person stops feeling like a subject, becoming a “pure experience of being an object” in a situation perceived as oppressive.
Cechnicki Andrzej (2001). Myśląc: schizofrenia. W: Antoni Kępiński, Schizofrenia. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Frankl Viktor E. (2017). Lekarz i dusza. Wprowadzenie do logoterapii i analizy egzystencjalnej. Tłum. Roman Skrzypczak, Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
Kępiński Antoni (2001). Schizofrenia. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Kotarbiński Tadeusz (1982). Traktat o dobrej robocie. Wrocław‒Łódź: Wydawnictwo Ossolineum.
Król Marcin (2008). Nieco z boku. Autobiografia niepolityczna. Warszawa: Wydawnictwo Prószyński i Spółka.
Matywiecki Piotr (2016). Stary gmach. Warszawa: Biblioteka Więzi.
Morgan Gareth (1999). Obrazy organizacji. Tłum. Z. Wiankowska-Ładyka, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Mrówka Rafał (2019). Odpowiedzialne liderstwo. W: Rafał Mrówka, Piotr Wachowiak, Kształtowanie liderów. Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie.
Osiatyński Wiktor (2004). Rzeczpospolita obywateli. Warszawa: Rosner i Wspólnicy.
Pilarska Justyna (2015). Perspektywa indygeniczna w badaniach środowiskowych zróżnicowanych kulturowo – ku metodologii wrażliwości kulturowej. Pogranicze. Studia Społeczne, 25.
Sieroń-Galusek Dorota (2017). Biografia w uniwersum kształcenia akademickiego. Pedagogika Szkoły Wyższej, 1(21).
Sieroń-Galusek Dorota, Galusek Łukasz (2012). Pogranicze. O odradzaniu się kultury. Wrocław: Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego.
Sieroń-Galusek Dorota (2013). Moment osobisty. Stempowski, Czapski, Miłosz. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Sławek Tadeusz (2002). Antygona w świecie korporacji. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Wachowiak Piotr (2019). Przywództwo w organizacji. W: Rafał Mrówka, Piotr Wachowiak, Kształtowanie liderów. Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie.
Wyleżałek J. (2012). Mobbing uczelniany jako problem społeczny. Specyfika, uwarunkowania organizacyjne oraz konsekwencje przemocy w miejscu pracy na przykładzie szkolnictwa wyższego. Warszawa: Wydawnictwo SGGW.
Brzuszkiewicz Jacek (2025). Była kanclerz uniwersytetu medycznego opowiada o anatomii zła „Zaspokajanie grup wpływów, zakupu insygniów, tog”. Gazeta Wyborcza, https://lublin.wyborcza.pl/lublin/7,48724,31852320,byla-kanclerz-uniwersytetu-medycznego-opowiada-o-anatomii-zla.html [odczyt: 16.04.2025].
Dębowska Anna S. (2025). „Tylko gdzie Marek ma wacka”. Dlaczego na uczelniach muzycznych od lat ośmiesza się studentów. Gazeta Wyborcza, https://wyborcza.pl/7,113768,31772262,nie-mowilabym-o-przemocy-ale-o-elementarnym-braku-szacunku.html [odczyt: 18.03.2025].
Kaczorowska Katarzyna (2025). Teraz wrze na Wydziale Psychologii UW. „Ludzie w końcu odważyli się mówić”. Będzie efekt domina. Polityka, https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/2298953,1,teraz-wrze-na-wydziale-psychologii-uw-ludzie-w-koncu-odwazyli-sie-mowic-bedzie-efekt-domina.read [odczyt: 8.05.2025].
Koźmiński Krzysztof, Wojciech Kiełbasiński, Barbara Pietrzyk-Tobiasz (2025). Paper mills – skuteczna walka czy iluzja? Forum Akademickie, https://forumakademickie.pl/paper-mills-skuteczna-walka-czy-iluzja/ [odczyt: 21.01.2026].
M.K. (2025a). W MNiSW powstanie zespół ds. przeciwdziałania nagannym praktykom publikacyjnym. Forum Akademickie, https://forumakademickie.pl/w-mnisw-powstanie-zespol-ds-przeciwdzialania-nagannym-praktykom-publikacyjnym/ [ (odczyt: 21.01.2026].
M.K. (2025b). Rekomendacje KRASP dotyczące eliminowania nierzetelnych praktyk publikacyjnych. Forum Akademickie, https://forumakademickie.pl/rekomendacje-krasp-dotyczace-eliminowania-nierzetelnych-praktyk-publikacyjnych/ [odczyt: 21.01.2026].
Marcinkiewicz Paweł (2025). Dlaczego dziekan Przastek tak długo był bezkarny? Ujawniamy sieć powiązań na UW. Gazeta Wyborcza, https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,54420,31833146,dlaczego-dziekan-przastek-tak-dlugo-byl-bezkarny-ujawniamy.html [odczyt: 11.04.2025].
Nowakowski Maciej (2025). Student prawa zabił siekierą kobietę. Wszystko, co wiemy o makabrycznej zbrodni na UW. Gazeta Wyborcza, https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,54420,31916717,student-prawa-zabil-siekiera-kobiete-wszystko-co-wiemy-o-makabrycznej.html [odczyt: 9.06.2025].
Pitoń Angelika (2025). Krytyka rektora UJ skutkuje wezwaniem na Policję. Studenci z zarzutami, bo zakłócili jego mowę. Gazeta Wyborcza, https://krakow.wyborcza.pl/krakow/7,44425,31836812,jestesmy-traktowani-jak-przestepcy-rektor-uj-zawiesil-studentow.html [odczyt: 9.06.2025].
Rektor UJ: Nie możemy pozwolić na rujnowanie reputacji uczelni poprzez nieetyczne praktyki (2025). Forum Akademickie, https://forumakademickie.pl/rektor-uj-nie-mozemy-pozwolic-na-rujnowanie-reputacji-uczelni-poprzez-nieetyczne-praktyki/ [odczyt: 17.02.2025].
Słowiński Sebastian (2025). „Ta śmierć nie może pójść na marne, musimy się zmienić”. Rektor Uniwersytetu Warszawskiego o brutalnym morderstwie. Gazeta Wyborcza, https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,54420,31928671,rektor-po-makabrycznym-morderstwie-na-uw-uniwersytet-jest.html [odczyt: 9.06.2025].
Zubik Małgorzata (2025). „Hejterzy i wichrzyciele” kontra dziekan. Co dzieje się na Wydziale Prawa UW. Gazeta Wyborcza, https://warszawa.wyborcza.pl/whttps://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,54420,31884329,hejterzy-i-wichrzyciele-kontra-dziekan-co-sie-dzieje-na-wydziale.html [odczyt: 28.04.2025].
Informacje: Zarządzanie w Kulturze, 2025, Tom 26, Numer 4, s. 377-389
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 02.03.2026
Otrzymano: 26.06.2025
Zaakceptowano: 03.10.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Informacje o autorze:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 288
Liczba pobrań: 265
