FAQ
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Hejt wobec twórców i instytucji kultury: nowe oblicza przemocy w epoce cyfrowej – rozważania wstępne

Data publikacji: 02.03.2026

Zarządzanie w Kulturze, 2025, Tom 26, Numer 4, s. 339-354

https://doi.org/10.4467/20843976ZK.25.023.23145

Autorzy

Marta Seredyńska
Uniwersytet Warszawski
, Polska
https://orcid.org/0000-0003-3599-6496 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

Hejt wobec twórców i instytucji kultury: nowe oblicza przemocy w epoce cyfrowej – rozważania wstępne

Abstrakt

The article offers a preliminary attempt to formulate a thesis that hate directed at artists and cultural institutions in Poland may be understood as one of the significant contemporary forms of symbolic and structural violence, whose mechanisms are further reinforced by the digital environment. Drawing on an interdisciplinary framework that incorporates Pierre Bourdieu’s and Loïc Wacquant’s concept of symbolic violence, Johan Galtung’s notion of structural violence, and Piotr Markiewicz’s concept of organizational violence, the paper provides an outline analysis of instances of systemic verbal and media aggression targeting the cultural sector. This initial study relies on discourse analysis, a review of the relevant literature, and an examination of selected cases: the production “The Curse” at the Powszechny Theatre, the period of the COVID-19 pandemic, and the public debate surrounding the draft act on social security for artists. The preliminary findings indicate that digital violence directed at the cultural field not only threatens artistic freedom and the psychological well-being of artists but may also influence the programmatic and organizational decisions of cultural institutions. The article highlights the insufficiency of effective protective mechanisms and signals the need for further research, as well as for incorporating the issue of symbolic violence into public policies and cultural development strategies.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Bilewicz Michał, Marchlewska Marta, Soral Wiktor, Winiewski Mikołaj (2014). Mowa nienawiści. Raport z badań sondażowych. Warszawa: Fundacja im. Stefana Batorego.

Bourdieu Pierre, Wacquant Loïc (2001). Zaproszenie do socjologii refleksyjnej. Warszawa: Oficyna Naukowa.

Brzozowska-Woś Magdalena (2013). Media społecznościowe a wizerunek marki. Zarządzanie i Finanse, 1(1), 53–65.

Buchner Anna, Urbańska Agnieszka, Wierzbicka Maria (2020). Kultura w pandemiiRaport z badań. Warszawa: Centrum Cyfrowe.

Bychawska-Siniarska Dominika (2013). Zjawisko mowy nienawiści w sieci. W: Dominika Bychawska-Siniarska, Dorota Głowacka (red.), Mowa nienawiści w internecie: jak z nią walczyć? Warszawa: Helsińska Fundacja Praw Człowieka.

Castells Manuel (2012). Społeczeństwo sieci. Warszawa: PWN.

Centrum Badania Opinii Społecznej (2007). Społeczna percepcja przemocy werbalnej i mowy nienawiści. Komunikat z badań. Warszawa: CBOS.

Dziwak Ewelina (2019). Od egalitarności do inkluzywności. Hejt jako następstwo komercjalizacji internetu. Zeszyty Prasoznawcze, 62, 1(237), 111–120.

Galtung Johan (1969). Violence, Peace, and Peace Research. Journal of Peace Research, 6(3), 167–191.

Garver Newton (1972). What Violence Is. The Nation, 215(17), 596–599.

Hansen Karolina (2017). Raport z Polskiego Sondażu Uprzedzeń 3. Warszawa: Centrum Badań nad Uprzedzeniami.

Jane Emma (2018). Gendered Cyberhate as Workplace Harassment and Economic Vandalism. Feminist Media Studies, 18, 575–591.

Modzelewska Anna (red.) (2020). Zarządzanie kulturą i mediami w niepewnych czasach: studia przypadku. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego.

Morales Esteban (2023). Ecologies of Violence on Social Media: An Exploration of Practices, Contexts, and Grammars of Online Harm. Social Media + Society, 9, 3.

Połeć Marta (2019). Wizerunek artystów ulicznych w mediach. Zarządzanie w Kulturze, 20(2), 157–179.

Recuero Raquel (2015). Social Media and Symbolic Violence. Social Media + Society, 1, 1.

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. ‒ Kodeks karny (Dz.U. 2025, poz. 383).

Źródła internetowe

Artysta zawodowy w systemie ubezpieczeń społecznych: założenia nowych regulacjihttps://legalis.pl/artysta-zawodowy-w-systemie-ubezpieczen-spolecznych-nowe-regulacje-i-zalozenia-projektu-ustawy/ [odczyt: 18.06.2025].

Culture in times of COVID-19: resilience, recovery and revivalhttps://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000381524.locale=en [odczyt: 9.06.2025].

Dłużewska Emilia (2017). „Klątwa” Olivera Frljicia wywołała awanturę. Episkopat wzywa do modlitwy, spektaklem może się zająć prokuraturahttps://wyborcza.pl/7,112395,21400986,klatwa-w-teatrze-powszechnym-wywolala-awanture-episkopat.html [odczyt: 9.06.2025].

Fundusz Wsparcia Kultury. Ogromne pieniądze dla artystów. Piotr Gliński tłumaczyhttps://wiadomosci.wp.pl/fundusz-wsparcia-kultury-ogromne-pieniadze-dla-artystow-piotr-glinski-tlumaczy-6575566918302624a [odczyt: 11.05.2025].

Hejt. W: Witold Doroszewski (red.), Słownik języka polskiegohttps://sjp.pwn.pl/sjp/hejt;5580544.html [odczyt: 22.04.2025].

Hate speech. W: Cambridge Dictionaryhttps://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/hate-speech [odczyt: 8.04.2025].

Hejt to strach przed nieznanym i olbrzymia frustracjahttps://www.newsweek.pl/polska/czym-jest-mowa-nienawisci-hejt-i-hejterzy-w-internecie/2sl9p4q [odczyt: 22.04.2025].

Hejterzy w siecihttp://swresearch.pl/news/czytaj/id/110/hejterzy-w-sieci [odczyt: 11.05.2025].

Kosiński Dariusz (2025). Kwas dla mashttps://encyklopediateatru.pl/artykuly/352998/kwas-dla-mas [odczyt: 10.06.2025].

Kyzioł Aneta (2017). Resort kultury cofa dotację festiwalowi teatralnemu. To kara za „Klątwę” w programiehttps://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kultura/1721630,1,resort-kultury-cofa-dotacje-festiwalowi-teatralnemu-to-kara-za-klatwe-w-programie.read [odczyt: 10.06.2025].

Leśniak Grażyna (2025). Dopłacimy do składek ZUS artystów, a oni od tych dopłat nie zapłacą PIThttps://www.prawo.pl/kadry/artysci-zawodowi-dla-kogo-doplaty-i-w-jakiej-wysokosci-projekt-mkidn,532842.html [odczyt: 10.06.2025].

Męcina Jacek, Potocki Przemysław (2020). Ekspertyza 11. Wpływ COVID 19 na gospodarkę i rynek pracy w Polsce – wyciąg z raportu badawczegohttps://hub.oees.pl/wp-content/uploads/2023/08/Ekspertyza-11.pdf [odczyt: 10.06.2025].

Oświadczenie Teatru Powszechnego (2019), https://encyklopediateatru.pl/artykuly/269962/warszawa-oswiadczenie-teatru-powszechnego [odczyt: 10.06.2025].

Poprawski Marcin, Maciejewski Mikołaj (2020). Ekspertyza 22. Status artysty – czas pandemii, czas stabilizacjihttps://oees.pl/ekspertyzy/ [odczyt: 22.05.2025].

Sobczak Krzysztof (2019). Ministerstwo kultury przed sądem za cofnięcie dotacji na festiwal Maltahttps://www.prawo.pl/samorzad/cofniecie-dotacji-na-festiwal-malta-spor-rozstrzygnie-sad,389007.html [odczyt: 10.06.2025].

Stodolak Sebastian (2021). Sztuka w stanie krytycznym. O artystach i sztuce w czasie pandemiihttps://www.gazetaprawna.pl/magazyn-na-weekend/artykuly/8241950,internet-nowe-technologie-sztuka-w-czasie-pandemii.html [odczyt: 13.06.2025].

Szymańska Izabela (2018). Dyrektorzy Teatru Powszechnego: „Klątwa” zmieniła teatr w Polscehttps://wyborcza.pl/0,75410.html [odczyt: 11.06.2025].

Wojtczuk Michał (2018), 15 miesięcy śledztwa ws. „Klątwy” w Teatrze Powszechnym. Jakie są jego efekty?https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,54420,23467181,15-miesiecy-sledztwa-ws-klatwy-w-teatrze-powszechnym-jakie.html [odczyt: 11.06.2025].

Wojtczuk Michał (2019). Prawica żąda zdjęcia „Klątwy” z afiszahttps://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,54420,24385565,prawica-domaga-sie-zdjecia-klatwy-z-afisza-teatr-odpowiada.html [odczyt: 11.06.2025].

Informacje

Informacje: Zarządzanie w Kulturze, 2025, Tom 26, Numer 4, s. 339-354

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Hejt wobec twórców i instytucji kultury: nowe oblicza przemocy w epoce cyfrowej – rozważania wstępne
Angielski: Hate towards Violence and Cultural Institutions: New Ways to Combat Violence in the Digital Age – Preliminary Reflections

Autorzy

Publikacja: 02.03.2026

Otrzymano: 24.06.2025

Zaakceptowano: 30.11.2025

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY 4.0  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Marta Seredyńska (Autor) - 100%

Informacje o autorze:

Marta Seredyńska – doktor nauk społecznych w dyscyplinie nauki o polityce i administracji. Ukończyła wiedzę o teatrze oraz media interaktywne i widowiska poznańskiego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, a także politykę społeczną na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie obroniła doktorat na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych. Od kilkunastu lat współpracuje z instytucjami kultury, a także z podmiotami trzeciego sektora, produkując i koordynując wydarzenia oraz realizując liczne szkolenia, działania mentoringowe czy warsztaty. W latach 2012‒2023 aktywnie pisała o tańcu, współpracując m.in. z portalem Taniecpolska.pl oraz magazynem „Taniec”. Od 2016 roku prowadzi Fundację Rezonanse Kultury, skupiając się na łączeniu kultury i działań społecznych. Jako badaczka współpracowała też z Fundacją Szkoła Liderstwa, Warszawskim Obserwatorium Kultury oraz Centralną Sceną Tańca w Warszawie. W 2022 roku otrzymała stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Hejt wobec twórców i instytucji kultury: nowe oblicza przemocy w epoce cyfrowej – rozważania wstępne

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE