Nadzór i kontrola jako elementy zarządzania podmiotem leczniczym
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 29.04.2026
Zarządzanie Publiczne, 2024, Numer 1–2 (61), s. 53-72
https://doi.org/10.4467/20843968ZP.24.004.22567Autorzy
Nadzór i kontrola jako elementy zarządzania podmiotem leczniczym
W niniejszej pracy autor podejmuje próbę scharakteryzowania i możliwie dokładnego usystematyzowania metod i narzędzi, które jednostki samorządu terytorialnego (j.s.t.) mogą wykorzystywać w ramach nadzoru i kontroli nad funkcjonowaniem własnych podmiotów leczniczych. Wyrazem tego nadzoru będzie wykonywanie czynności kontrolnych we własnych placówkach medycznych, co powinno być wyraźnie osadzone w przepisach prawa, w szczególności odnoszących się do prowadzenia działalności leczniczej jako jednego z kluczowych elementów zarządzania w sektorze publicznym (cel pracy). Warto przy tym podkreślić, że skuteczne wykorzystywanie dostępnych dla j.s.t. narzędzi kontroli, a szerzej – nadzoru, może istotnie poprawiać efektywność zarządzania podmiotami leczniczymi.
Pod względem materiału i metod tytułowe zagadnienie zaprezentowano na podstawie: przeglądu i wniosków z analizy literatury nauk o zarządzaniu i o prawie, a także powszechnie obowiązujących przepisów prawa i dostępnych orzeczeń sądowych. Ze względu na swoje wykształcenie oraz doświadczenie zawodowe (praca zawodowa w podmiotach systemu ochrony zdrowia), a także chęć dokonania charakterystyki tytułowego zagadnienia, tak aktualnego i ważnego w dyskursie publicznym, autor koncentruje się na nadzorze właścicielskim nad podmiotami leczniczymi realizowanym przez j.s.t.
Obserwacje autora w ramach prowadzonych badań wskazują, że wykorzystywanie instrumentarium prawnego w ramach nadzoru i kontroli, kluczowe w aspekcie praktycznym, determinowane jest z jednej strony jakością zarządzania samym podmiotem leczniczym, w sposób istotny implikowaną rodzajem i zakresem udzielanych świadczeń zdrowotnych. Z drugiej strony ważny wpływ na tak rozumianą efektywność wykorzystywania zasobów w sektorze publicznym mają kompetencje osób realizujących uprawnienia właścicielskie po stronie samorządu terytorialnego.
Boć J. (red.) (2010), Prawo administracyjne, Kolonia Limited, Wrocław.
Ciechorski J. (2023), Ustawa o działalności leczniczej. Komentarz do wybranych przepisów [online], Wolters Kluwer, Warszawa, LEX/el [dostęp: 13.08.2024].
Dawidowicz W. (1978), Polskie prawo administracyjne, PWN, Warszawa.
Griffin R.W. (2004), Podstawy zarządzania organizacjami, przeł. M. Rusiński, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Jagielski J., Wierzbowski M. (red.) (2022), Prawo administracyjne, Wolters Kluwer, Warszawa.
Kieżun W., Kwiatkowski S. (1997), Style zarządzania. Teoria i praktyka, Książka i Wiedza, Warszawa.
Klich J. (2011), Systemowe ograniczenia funkcjonowania sektora publicznego w polskim systemie ochrony zdrowia, „Studia i Materiały Polskiego Stowarzyszenia Zarządzania Wiedzą”, 54, 249–258.
Lipowski P. (2018), Kontrola podmiotów leczniczych – wybrane zagadnienia prawne, „Kontrola Państwowa”, 63(6), 32–45.
Mituś A. (2016), Kontrola zarządcza jako narzędzie reform New Public Management [w:] A. Mednic (red.), Misja publiczna, wspólnota, państwo: studia z prawa i administracji: księga dedykowana pamięci profesora Michała Kuleszy (327–340), T. 2, Wrocław.
Raczyńska M., Krukowski K., Zarządzanie w administracji publicznej. Od idealnej biurokracji do zarządzania procesowego, Instytut Spraw Publicznych UJ, Kraków 2020.
Rek T., Dercz M. (2019), Ustawa o działalności leczniczej. Komentarz [online], Wolters Kluwer, Warszawa, LEX/el [dostęp: 13.08.2024].
Słownik języka polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/ [dostęp: 13.08.2024].
Szewieczek A. (2015), Mierniki dokonań w działalności podmiotów leczniczych ze szczególnym uwzględnieniem kontroli zarządczej, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, 410, 93–110.
Zawicki M. (2011), Nowe zarządzanie publiczne, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
Zimmermann J. (2022), Prawo administracyjne, Wolters Kluwer, Warszawa.
Komunikat nr 23 Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2009 roku w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych, Dz.Urz. MF, Nr 15, poz. 84.
Komunikat nr 3 Ministra Finansów z dnia 16 lutego 2011 roku w sprawie szczegółowych wytycznych w zakresie samooceny kontroli zarządczej dla jednostek sektora finansów publicznych, Dz.Urz. MF, Nr 2, poz. 11.
Komunikat nr 6 Ministra Finansów z dnia 6 grudnia 2012 roku w sprawie szczegółowych wytycznych dla sektora finansów publicznych w zakresie planowania i zarządzania ryzykiem, Dz.Urz. MF, poz. 56.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 listopada 1998 roku w sprawie wykazu samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz jednostek samorządu terytorialnego właściwych do przejęcia uprawnień organu, który je utworzył, Dz.U. Nr 145, poz. 941.
Ustawa z 17 maja 1989 roku o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, Dz.U. z 2023 r., poz. 265.
Ustawa z dnia 17 maja 1989 roku o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, Dz.U. z 2023 r., poz. 1966 ze zm.
Ustawa z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm.
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym, Dz.U. z 2024 r., poz. 107.
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa, Dz.U. z 2025 r., poz. 581.
Ustawa z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych, Dz.U. z 2024 r., poz. 1530 ze zm.
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 roku o instytutach badawczych, Dz.U. z 2024 r., poz. 534.
Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej, Dz.U. z 2025 r., poz. 450 ze zm.
Ustawa z dnia 27 października 2017 roku o podstawowej opiece zdrowotnej, Dz.U. z 2025 r., poz. 515.
Ustawa z dnia 6 marca 2018 roku – Prawo przedsiębiorców, Dz.U. z 2024 r., poz. 236 ze zm.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2015 roku, sygn. akt: II OSK 191/14; LEX Nr 1987072.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2023 roku, sygn. akt: II OSK 2546/20; LEX Nr 3602979.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 września 2012 roku, sygn. akt: IV SA/GI 261/12; LEX Nr 1272247.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 września 2009 roku, sygn. akt: II SA/OI 591/09; LEX Nr 634786.
Informacje: Zarządzanie Publiczne, 2024, Numer 1–2 (61), s. 53-72
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 29.04.2026
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 374
Liczba pobrań: 429