Globalny sektor farmaceutyczny i bezpieczeństwo lekowe narodów na gruncie teorii suwerenności, bezpieczeństwa oraz postkolonializmu – perspektywa ekonomiczna i polityki publicznej
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 29.04.2026
Zarządzanie Publiczne, 2024, Numer 1–2 (61), s. 15-34
https://doi.org/10.4467/20843968ZP.24.002.22565Autorzy
Global pharmaceutical sector and ‘medicines security’ of nations in the ground of the sovereignty, security and postcolonial theories – economic and public policy perspective
The article addresses the subject of medicines security and sovereignty as fundamental criteria for managing medicines policy within the health policy. It is an interdisciplinary work in the field of economics, political science and public management. It fits into the research on national and global economy, nation states and national security, as well as postcolonial studies. The article presents the results of the conducted meta-analysis of data collected using triangulation of data from various sources obtained using the desk research technique and the snowball method. The methodology therefore included desk research, literature analysis, analysis of statistical and economic data and comparative analysis. The article presents the research results and introduces the theories underlying the research. The following issues are presented: the theory of state sovereignty, the concept of country sovereignty in the context of security theory, the definition of medicines security, pharmaceutical colonialism, and recommendations for the medicines policy of the Republic of Poland (RP). The article presents two original indicators, i.e. the Medicines Sovereignty Indicator (MSI) and the Patients’ Medicines Security Indicator (PMSI). The MSI for 2019 was calculated for 29 countries worldwide and shows which countries are medicines sovereign and which are not. The lowest levels of MSI were in Bulgaria, Romania, Slovakia, Greece, Czechia, Russia, and Poland.
Alińska A. (2011/2012), Sieć bezpieczeństwa finansowego jako element stabilności funkcjonowania sektora bankowego, „Kwartalnik Kolegium Ekonomiczno-Społecznego Studia i Prace”, 4, 87–99.
Bartkowiak A., Mądry T. (2012), Zasada nadrzędności konstytucji, Zeszyty Naukowe Prawa Konstytucyjnego, 1, 4–17.
Bielska K., Lis K. (2013), Przejawy mentalności postkolonialnej we współczesnych polskich naukach społecznych [in:] R. Geisler (ed.), Postkolonializm i postsocjalizm we współczesnej Polsce (50–61), Agencja Managerska Vip for You, Dobrzeń Wielki.
Bodin J. (1958), Sześć ksiąg o Rzeczypospolitej, tłumaczenie zbiorowe, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Britannica Money (2023), Chartered company, https://www.britannica.com/money/chartered-company [accessed: 10.11.2023].
Cherian J.J., Rahi M., Singh S., Reddy S.E., Gupta Y.K., Katoch J.J., Kumar V., Selvaraj S., Das P., Gangakhedkar R.R., Dinda A.K., Sarkar S., Vaghela P.D., Bhargava B. (2021), India’s road to independence in manufacturing active pharmaceutical ingredients, Economies, 9(71), 1–18, https://doi.org/10.3390/economies9020071.
Ciszek M. (2011), Teoretyczne podstawy bezpieczeństwa państwa, Prosopon. Europejskie Studia Społeczno-Humanistyczne, 2, 165–174.
Ciszek M. (2012), Teoretyczne podstawy bezpieczeństwa państwa, Doctrina. Studia Społeczno-Polityczne, 9(9), 39–47.
Drupka T. (2006), Wstęp [in:] Historia farmacji w Polsce południowo-wschodniej od 1375 do 2006 r., Podkarpacki Instytut Książki i Marketingu, Rzeszów.
European Commission (2020), Pharmaceutical Strategy for Europe, Document 52020DC0761, Brussels, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:52020DC0761 [accessed: 10.05.2022].
European Federation of Pharmaceutical Industries and Associations (2021), The Pharmaceutical Industry in Figures, https://www.efpia.eu/media/602709/the-pharmaceutical-industry-in-figures-2021.pdf [accessed: 4.05.2022].
European Parliament (2021), Post COVID-19 value chains: options for reshoring production back to Europe in a globalised economy, PE 653.626.
Fanon F. (1985), Wyklęty lud Ziemi, transl. H. Tygielska, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.
FDA (2019), Safeguarding pharmaceutical supply chains in a global economy, https://www.fda.gov/news-events/congressional-testimony/safeguarding-pharmaceutical-supply-chains-global-economy-10302019 [accessed: 4.05.2022].
Ferro M. (1997), Historia kolonizacji, transl. M. Czajka, Oficyna Wydawnicza Volumen, Warszawa.
Guo S., Tian J. (2019), Focus on monopoly risk of APIs, https://www.allbrightlaw.com/EN/10475/b9e1f680195ed705.aspx [accessed: 7.05.2021].
Horner R. (2020), The world needs pharmaceuticals from China and India to beat coronavirus, https://medicalxpress.com/news/2020-05-world-pharmaceuticals-china-india-coronavirus.html [accessed: 5.05.2021].
IQVIA Institute (2019). The Global Use of Medicine in 2019 and Outlook to 2023, https://informatori.it/wp-content/uploads/2019/03/the-global-use-of-medicine-in-2019-and-outlook-to-2023.pdf [accessed: 6.05.2022].
Jagielski M. (2013), Naród jako suweren. Mechanizmy wpływy i kontroli w ujęciu konstytucyjnym i politycznym [in:] Z. Kiełmiński, J. Szymanek (eds.), Instytucje prawa konstytucyjnego w perspektywie politologicznej (9–45), Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa.
Jakubiak L. (2021a), Chiny będą nam dyktować ceny leków? Cały świat im na to pozwolił, https://www.rynekzdrowia.pl/Farmacja/Chiny-beda-nam-dyktowac-ceny-lekow-Caly-swiat-im-na-to-pozwolil,226352,6.html [accessed: 6.05.2022].
Jakubiak L. (2021b), Polski lek. Ile polskich leków wytwarzają krajowe fabryki? Padają konkretne liczby, https://www.rynekzdrowia.pl/Farmacja/Polski-lek-Ile-polskich-lekow-wytwarzaja-krajowe-fabryki-Padaja-konkretne-liczby,224217,6.html [accessed: 26.04.2022].
Jakubowski W., Sulowski S., Wojtaszczyk K.A. (2023), Rozdział VIII. Historyczny rozwój państw [in:] K.A. Wojtaszczyk, W. Jakubowski (eds.), Społeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa.
Jellinek G. (1924). Ogólna nauka o państwie. Księga II. Ogólna nauka o Państwie z punktu widzenia społecznego, Księgarnia F. Hoesicka, Warszawa.
Kitler W. (2006), Istota bezpieczeństwa narodowego [in:] W. Fehler, B. Wiśniewski (eds.), Edukacja obronna społeczeństwa (15–24), Niepaństwowa Szkoła Pedagogiczna w Białymstoku, Białystok.
Koleśnik J. (2014), Rola państwa w zrównoważonym rozwoju systemu bankowego, Nauki o Finansach, 1(18), 124–131.
Lewicka D. (2016), Bezpieczeństwo demograficzne państwa – implikacje dla Polski, Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego, 10(2), 273–281.
Lucchini C. (2018), Active ingredients: the challenges of Italy according to Aschimfarma, https://www.notiziariochimicofarmaceutico.it/2018/10/03/active-ingredients-the-challenges-of-italy-according-to-aschimfarma/ [accessed: 4.05.2022].
Łania-Pietrzak B. (2018), Mapa rozwoju rynków i technologii dla leków, w tym leków z wysoką wartością dodaną, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa.
MarketsandMarkets (2022), Active Pharmaceutical Ingredient (API) Market, https://www.marketsandmarkets.com/Market-Reports/API-Market-263.html [accessed: 4.05.2022].
Marszałek-Kawa J., Plecka D. (ed.) (2018), Leksykon wiedzy politologicznej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.
Ministry of Funds and Regional Policy (2021), Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększenia Odporności [project].
Misiągiewicz J. [2013]. Bezpieczeństwo energetyczne Unii Europejskiej [in:] M. Pietraś, E. Haliżak (eds.), Poziomy analizy stosunków międzynarodowych, t. 1 (483–506), Rambler, Warszawa.
Nowa encyklopedia powszechna PWN (1998), vol. 3: I–Ł, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Obłąkowska K. (2017), Zawodności rynku jako źródło zapotrzebowania na politykę publiczną [in:] J. Luszniewicz, K. Obłąkowska (eds.), Polityka publiczna – doświadczenia i wyzwania (19–72), SGH. Oficyna Wydawnicza, Warszawa.
Obłąkowska K., Bartoszewicz A. (2022), Farmaceutyczny wyścig narodów, Instytut Nowej Europy, Warszawa.
Oniszczuk J. (2011), Termin, rozumienie i ujęcie państwa [in:] J. Oniszczuk (ed.), Współczesne państwo w teorii i w praktyce (13–48), SGH. Oficyna Wydawnicza, Warszawa.
Oniszczuk J. (2014), Budowanie nowoczesnej polis, SGH. Oficyna Wydawnicza, Warszawa.
Parsons T. (2009), System społeczny, przeł. M. Kaczmarczyk, NOMOS, Kraków.
Peña O.I.G., Zavala M.Á.L., Ruelas H.C. (2020), Pharmaceuticals market, consumption trends and disease incidence are not driving the pharmaceutical research on water and wastewater, International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(5), 2532, https://doi.org/10.3390/ijerph18052532.
Prahalad C., Krishnan M. (2010), Nowa era innowacji, transl. A. Szeworski, Wydawnictwa Profesjonalne PWN, Warszawa.
Press Information Bureau, Government of India (2021), Cabinet approves Production Linked Incentive Scheme for Pharmaceuticals, https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1700433 [accessed: 27.04.2022].
ResearchGermany (2021), List of the largest pharmaceutical companies in Germany, https://www.researchgermany.com/list-of-the-largest-pharmaceutical-companies-in-germany/ [accessed: 3.05.2022].
Shaw M. (1997), The state of globalisation: towards a theory of state transformation, Review of International Political Economy, 4(3), 497–513.
Sierpowska I. (2015), Bezpieczeństwo socjalne jako dobro publiczne, Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy, 16(3), 45–58.
Skocpol T. (1985). Bringing the state back in: Strategies of analysis in current research [in:] P. Evans, D. Rueschemeyer, T. Skocpol (eds.), Bringing the State Back In (3–38), Cambridge University Press, Cambridge.
Słownik języka polskiego (2007), vol. 2: Gas–Mło, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007.
Smith A.D. (2007), Nacjonalizm, Sic!, Warszawa.
Sobolewski M. (1971), O pojęciu suwerenności ludu [in:] J. Lewandowska (ed.), Księga pamiątkowa ku czci Konstantego Grzybowskiego, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
Statista (2021a), Global pharmaceutical industry – statistics & facts, https://www.statista.com/topics/1764/global-pharmaceutical-industry/#topicHeader__wrapper [accessed: 2.05.2022].
Statista (2021b), Pharmaceutical industry in South Korea – statistics & facts, https://www.statista.com/topics/5827/pharmaceutical-industry-in-south-korea/#dossierKeyfigures [accessed: 27.04.2022].
Statista (2022a), Market share of top 10 national pharmaceutical markets worldwide in 2020, https://www.statista.com/statistics/245473/market-share-of-the-leading-10-global-pharmaceutical-markets/ [accessed: 30.07.2022].
Statista (2022b), Industry revenue of pharmaceutical manufacturing in China from 2003 to 2019, https://www.statista.com/statistics/276347/production-value-in-chinas-pharmaceutical-industry/ [accessed: 26.04.2022].
Statista (2022c), Industry revenue of “Manufacture of pharmaceutical products” in Israel from 2012 to 2024, https://www.statista.com/forecasts/1084960/manufacture-of-pharmaceutical-products-revenue-in-israel [accessed: 27.04.2022].
Statista (2022d), Industry revenue of “Pharmaceutical and medicine manufacturing” in Canada from 2012 to 2024, https://www.statista.com/forecasts/410127/pharmaceutical-and-medicine-manufacturing-revenue-in-canada [accessed: 27.04.2022].
Statista (2022e), Production value of the global pharmaceutical industry from 2006 to 2018, https://www.statista.com/statistics/418680/pharmaceutical-industry-globally-by-production-value/ [accessed: 25.04.2022].
Statista (2022f), Production value of pharmaceutical drugs Japan 2011-2020, https://www.statista.com/statistics/739179/total-drug-production-value-japan/ [accessed: 27.04.2022].
Statista (2022g), Revenue of Sanofi from 2006 to 2021, https://www.statista.com/statistics/266509/revenue-of-sanofi-since-2006/ [accessed: 3.05.2022].
Statista (2022h), Revenue of the worldwide pharmaceutical market from 2001 to 2021, https://www.statista.com/statistics/263102/pharmaceutical-market-worldwide-revenue-since-2001/ [accessed: 30.07.2022].
Statista (2022i), US pharmaceutical industry – statistics & facts, https://www.statista.com/topics/1719/pharmaceutical-industry/#topicHeader__wrapper [accessed: 27.04.2022].
Stebelsky I. (2024), Ukraine. Lithuanian and Polish rule, https://www.britannica.com/place/Ukraine/Lithuanian-and-Polish-rule [accessed: 15.02.2024].
Szarek A. (2010), Rosnąca luka informacyjna jako przyczyna wykluczenia niektórych grup konsumentów na rynku [in:] A. Grzędzińska, K. Majdzińska, A. Sulowska (eds.), Ubóstwo i wykluczenie. Wymiar ekonomiczny, społeczny i polityczny, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Warszawa.
Święty Tomasz z Akwinu (Saint Thomas Aquinas) (1999), O władzy. De regno [in:] Św. Tomasz z Akwinu. Dzieła wybrane, Antyk, Kęty.
Thompson E. (2008), Postkolonialne refleksje. Na marginesie pracy zbiorowej „From Sovietology to Postcoloniality: Poland and Ukraine from a Poscolonial Perspective” pod redakcją Janusza Korka, Porównania, 5, 115–128.
Thompson E. (2011), A jednak kolonializm: uwagi epistemologiczne, Teksty Drugie, 6(132), 289–302.
Varas J. (2020), US Dependence on Chinese pharmaceuticals is overstated, https://www.americanactionforum.org/insight/u-s-dependence-on-chinese-pharmaceuticals-overstated/ [accessed: 04.05.2022].
Wielomski A. (2007), Państwo [in:] J. Bartyzel, B. Szlachta, A. Wielomski (eds.), Encyklopedia polityczna, Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne, Radom.
Zarycki T., (2008), Polska i jej regiony a debata postkolonialna [in:] M. Dajnowicz (ed.), Oblicze polityczne regionów Polski (31–48), Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania, Białystok.
Informacje: Zarządzanie Publiczne, 2024, Numer 1–2 (61), s. 15-34
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 29.04.2026
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
Angielski