FAQ
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Między Agorą a Koloseum

Data publikacji: 21.01.2026

Zarządzanie Mediami, 2025, Tom 13, numer 4, s. 297-309

https://doi.org/10.4467/23540214ZM.25.026.22922

Autorzy

,
Bogusław Nierenberg
Akademia Nauk Stosowanych - Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Opolu
, Polska
https://orcid.org/0000-0002-2178-2406 Orcid
Wszystkie publikacje autora →
Zbigniew Bujak
Uniwersytet Opolski
, Polska
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

Między Agorą a Koloseum

Abstrakt

Historia magistra vitae est – this maxim of Cicero (De oratore 2.36) reminds us that we should draw conclusions from what happened in the past in order to avoid mistakes in the future. For several decades we have been struggling with the question of how to repair the media, especially public media. The authors of this article look for inspiration for their reflections in the early 1980s – the time that initiated the Solidarność (Solidarity) revolution in our country. We assumed that subsequent events in our history confirm the truth of a statement made half a millennium ago by Niccolo Machiavelli (1984, p. 111): “Wise men say, and not without reason, that those who wish to foresee the future must consult the past, for human events always resemble those of earlier times. This arises from the fact that they are produced by men who have been, and ever will be, animated by the same passions; and thus they must necessarily have the same results”.
In 1980, a movement was born in Poland that resonated loudly throughout the world. It took the organizational form of a trade union independent of the communist authorities and the symbolic name “Solidarity”. It was a multidimensional movement, touching upon many aspects, including the media. We analyze how, over the more than 40 years that have passed, the role, significance, and also the independence of the Polish media have been perceived. It appears that the attitude of decision-makers toward the media has ranged between an Agora and a Colosseum: either they adopted a deliberative approach, whereby those in power, together with citizens, decide what content is published, or one based on the principle that whoever holds power – by the right of the stronger – should determine what reaches the audience.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

21 postulatów z 17 sierpnia 1980 roku. Pobrane z: https://www.solidarnosc.org.pl/o-nas/archiwum-kk/21-postulatow/ (dostęp: 24.11.2025).

Bereszyński Z. (2012). „Służba Bezpieczeństwa i media informacyjne w województwie opolskim”. W: K. Jasiak (red.), Komunistyczny aparat represji i życie społeczne Opolszczyzny w latach 1945–1989 (s. 167–280). Wrocław: Wydawnictwo IPN.

Machiavelli N. (1984). Książę. Tłum. K.T. Toeplitz. Warszawa: PIW.

Montaigne M. de (1957). Próby. Tłum. T. Boy-Żeleński, E. Cięglewicz. Warszawa: PIW.

Śmierć 16-letniego syna posłanki. Zarząd Radia Szczecin wydał oświadczenie (2023). Onet.pl. Pobrane z: https://wiadomosci.onet.pl/kraj/smierc-16-letniego-syna-poslanki-zarzadradia-szczecin-wydal-oswiadczenie/vvq3wvx (dostęp: 23.11.2025).

Weinberg G. (1979). Myślenie systemowe. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne.

Informacje

Informacje: Zarządzanie Mediami, 2025, Tom 13, numer 4, s. 297-309

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Między Agorą a Koloseum

Autorzy

https://orcid.org/0000-0002-2178-2406

Bogusław Nierenberg
Akademia Nauk Stosowanych - Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Opolu
, Polska
https://orcid.org/0000-0002-2178-2406 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Akademia Nauk Stosowanych - Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Opolu
Polska

Uniwersytet Opolski
Polska

Publikacja: 21.01.2026

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY 4.0  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Bogusław Nierenberg (Autor) - 50%
Zbigniew Bujak (Autor) - 50%

Informacje o autorze:

Bogusław Nierenberg – profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, współpracował też z Uniwersytetem Opolskim, Akademią Leona Koźmińskiego oraz Wyższą Szkołą Zarządzania i Administracji w Opolu. W UJ był założycielem i pierwszym kierownikiem najpierw Zakładu Zarządzania i Ekonomiki Mediów, a potem Katedry Zarządzania, Ekonomiki Mediów i Reklamy (2008–2021), współzałożycielem i pierwszym dyrektorem Instytutu Kultury UJ (2009–2012), a także prodziekanem do spraw finansowych Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej (2012– 2016). Jest doktorem nauk ekonomicznych (2003), doktorem habilitowanym w zakresie nauk o zarządzaniu (2008) oraz profesorem tytularnym nauk humanistycznych (2013). Jego dorobek naukowy obejmuje ponad 20 monografii autorskich, współautorskich i pod jego redakcją oraz ponad 200 artykułów i rozdziałów w monografiach i czasopismach naukowych z zakresu zarządzania, ekonomiki mediów i reklamy. Jego zainteresowania badawcze są związane z mediami, wynikają bowiem z jego wieloletnich doświadczeń w tym zakresie. Był dziennikarzem radiowym, a także przez prawie ćwierć wieku zarządzał rozmaitymi zespołami i organizacjami medialnymi.

Zbigniew Bujak – polski działacz opozycyjny; w latach 1980–1989 jeden z przywódców NSZZ „Solidarność”: od 1980 roku przewodniczący regionu Mazowsze i członek naczelnych władz NSZZ „Solidarność”, od grudnia 1981 roku ukrywał się i kierował działalnością podziemnej Solidarności na Mazowszu, od kwietnia 1982 roku był członkiem i przewodniczącym ogólnopolskiej Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej NSZZ „Solidarność” (TKK); w maju 1986 roku został aresztowany, ale już we wrześniu zwolniony na mocy amnestii; w latach 1986–1987 działał w Tymczasowej Radzie, a w latach 1987–1989 w Krajowej Komisji Wykonawczej NSZZ „Solidarność”; w latach 1988–1990 członek Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”; w 1991 roku utworzył Ruch Demokratyczno-Społeczny, w latach 1992– 1997 działał w Unii Pracy, a następnie w Unii Wolności; w latach 1991–1997 był posłem na sejm; w latach 1999–2001 prezes Głównego Urzędu Ceł.

Numer klasyfikacji:

JEL Classification System:

Industry Studies: Services: Entertainment; Media (L82)
Economic Sociology | Economic Anthropology | Language | Social and Economic Stratification (Z13)

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Liczba wyświetleń: 292

Liczba pobrań: 192

Między Agorą a Koloseum

Między Agorą a Koloseum

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE