FAQ
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Pogromy Żydów w Rosji w latach 1905‑1906 na tle kryzysu państwa

Data publikacji: 15.12.2025

Wschodnioznawstwo, 2025, Tom 19, s. 443-464

https://doi.org/10.4467/20827695WSC.25.023.22836

Autorzy

Tadeusz Lebioda
Uniwersytet Wrocławski
, Polska
https://orcid.org/0000-0003-1347-5470 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

Pogromy Żydów w Rosji w latach 1905‑1906 na tle kryzysu państwa

Abstrakt

W latach 1905-1906 Rosję dotknęła największa w jej dotychczasowej historii fala pogromów. W ich wyniku zginęło od 3 do nawet 4 tys. Żydów a ok. 10 tys. odniosło rany. Podłożem dla pogromów stał się kryzys zewnętrzny i wewnętrzny państwa rosyjskiego. W latach 1904‑1905 Rosja przeżyła szok wynikający z porażki w wojnie z Japonią a w 1905 r. wybuchła rewolucja. Zjawiska te zachwiały w posadach systemem autarchii. Uwolniły również nawarstwiające się pokłady antysemityzmu, który eksplodował z ogromną siłą w X 1905 r. po ogłoszeniu carskiego manifestu. Rezultatem pogromów, oprócz utraty nadziei Żydów na ich równouprawnienie w Rosji i ogromnej skali tragedii w postaci ofiar, zniszczeń i strat materialnych, stała się też fala emigracji z Rosji. Pogromy były również rozumiane i wykorzystane przez władze jako narzędzie do rozładowania nastrojów rewolucyjnych.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Johnson, P., Historia Żydów, Kraków 2000.

Kuznetsov, G. R., Soyuz russkogo naroda i „Pogromnaya trevoga” 1906-1907, Moskva 2010.

Linden, A. & Motzkin, L., Prototyp des Pogroms in den 1880ern Jahren. Die Juden-pogrome in Russland, T. 1, Zionistischer Hilfsfond in London, Koeln 1909, [in:] Antisemitismus, Pogrome und Judenfreunde im Russischen Zarenreich. Quellentexte und Forschungen aus den Jahren 1877-1927, ed. P. Buerger, T. 2, Duesseldorf 2024.

Linden, A. & Motzkin, L., Die Dimension der Oktoberpogrome 1905, Die Juden-pogrome in Russland, T. 1, Zionistischer Hilfsfond in London, Koeln 1909, [in:] Antisemitismus, Pogrome und Judenfreunde im Russischen Zarenreich. Quellentexte und Forschungen aus den Jahren 1877-1927, ed. P. Buerger, T. 2, Duesseldorf 2024.

Pamiętnik Mikołaja II, opr. J. Kutta, Warszawa 2006.

Polonsky, A., Dzieje Żydów w Polsce i w Rosji, Warszawa 2014.

Rimscha, H. von, Geschichte Ruslands, Darmstadt 1970.

Told, A. & Feiwel, B., Kischiniew 1903. Die Judenpogrome in Russland, T. 2. Zionistischer Hilfsfond in London, Koeln 1909, [in:] Antisemitismus, Pogrome und Judenfreunde im Russischen Zarenreich. Quellentexte und Forschungen aus den Jahren 1877-1927, ed. P. Buerger, T. 2, Duesseldorf 2024.

Umanski, A., Das Oktoberpogrom 1905 in Kischinew, Die Judenpogrome in Russland, T. 2, Zionistischer Hilfsfond in London, Koeln 1909, [in:] Antisemitismus, Pogrome und Judenfreunde im Russischen Zarenreich. Quellentexte und Forschungen aus den Jahren 1877-1927, ed. P. Buerger, T. 2, Duesseldorf 2024.

Żbikowski, A., Rocznica wydania ukazu o ustanowieniu „strefy osiedlenia” dla Żydów, 12 IV 2023, https://www.jhi.pl/artykuly/rocznica-wydania-ukazu-o-ustanowieniu-strefy-osiedlenia-dla-zydow,243.

Informacje

Informacje: Wschodnioznawstwo, 2025, Tom 19, s. 443-464

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Pogromy Żydów w Rosji w latach 1905‑1906 na tle kryzysu państwa
Angielski: The pogroms Jews in Russia in 1905‑1906 against the backdrop of the state crisis

Autorzy

https://orcid.org/0000-0003-1347-5470

Tadeusz Lebioda
Uniwersytet Wrocławski
, Polska
https://orcid.org/0000-0003-1347-5470 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Uniwersytet Wrocławski
Polska
ROR ID:

 Ikona Research Organization Registry 00yae6e25

Publikacja: 15.12.2025

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY-SA 4.0  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Tadeusz Lebioda (Autor) - 100%

Informacje o autorze:

Tadeusz Lebioda – dr hab. politologii, historyk, prof. UWr i kierownik w Zakładzie Badań Niemcoznawczych w Instytucie Studiów Międzynarodowych i Bezpieczeństwa Uniwersytetu Wrocławskiego.

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Liczba wyświetleń: 819

Liczba pobrań: 676

Pogromy Żydów w Rosji w latach 1905‑1906 na tle kryzysu państwa

Pogromy Żydów w Rosji w latach 1905‑1906 na tle kryzysu państwa

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE