Artykuł poświęcony motywowi porcelany w Młynie nad Flossą George Eliot oraz Dwóch biegunach i Argonautach Elizy Orzeszkowej. Charakterystyka porcelany i jej kulturowego znaczenia została wywiedziona z wierszy Adama Naruszewicza (Filiżanka) oraz Czesława Miłosza (Piosenka o porcelanie), które klamrą XVIII i XX wieku obejmują szereg sensów wiązanych z porcelaną – jej cennością, rzadkością, rzemieślniczo-artystycznym charakterem, nadzwyczajną trwałością, pięknem i kruchością. Obie tytułowe autorki, a także Hans Christian Andersen w baśni Imbryk i Henry James we fragmencie Portretu damy, łączą rozbudowane znaczenia porcelany w rodzaj kodu używanego przede wszystkim do analizowania świata ludzkich wartości oraz ludzkiej egzystencji. Motyw porcelany ujawnia, że celem jego użycia nie było kreślenie realistycznego tła życiowej codzienności bohaterów, ale właśnie pogłębienie obserwacji i wykorzystanie możliwości płynących z alegoryczno-symbolicznych znaczeń tego niezwykłego materiału.

Artykuł dotyczy motywu kobiety-trupa w powieści Cnotliwi Elizy Orzeszkowej. Punktem wyjścia jest analiza relacji między trójką bohaterów: sparaliżowaną Anastazją, jej mężem Augustem oraz młodą Wandą, w której mężczyzna z wzajemnością się zakochuje. Dynamika między tymi postaciami warunkowana jest głównie przez chorobę Anastazji oraz małżeński obowiązek, w którym August stara się wytrwać. Zależności te komplikuje język opisu postaci, czyli język choroby, a także groteskowość i portretowanie Anastazji jako wstrętnego trupa. Powieść wpisuje się w tradycję literackich motywów, takich jak śmierć i dziewczyna, dziewica-trup oraz taniec śmierci, eksponując związki między erotyką a makabrą, między pożądaniem a odrazą. Jednocześnie, jak staram się pokazać w artykule, Cnotliwi są ciekawą realizacją tej problematyki w wariancie pozytywistycznym – niekiedy wpisując się w poetykę realizmu, a niekiedy ją przekraczając.

Artykuł dotyczy zagadnienia materialności tekstu literackiego, które autorka podejmuje w odniesieniu do wybranych, poświęconych pisaniu tekstów zawartych w Widzeniu bliskim i dalekim Zofii Nałkowskiej. Celem artykułu jest przyjrzenie się wyrażonej w materiale źródłowym relacji między autorką, pisanym tekstem i pozatekstową rzeczywistością, ze szczególnym uwzględnieniem jej materialnego wymiaru. Wychodząc od rozpoznań posthumanistycznego feminizmu (w artykule przywołana zostaje przede wszystkim Elizabeth Grosz), autorka proponuje, by stawiając pytanie o to, czym jest materialność tekstu literackiego, uwzględniać także jego wymiar nie-ludzki. Tytułowa „skóra” – słowo zaczerpnięte z tekstów samej Nałkowskiej – ucieleśnia złożone, zmienne i wielokierunkowe relacje między podmiotem a światem oraz między dyskursem a rzeczywistością materialną, z których wynika więcej-niż-ludzki charakter bycia-w-świecie, mający bezpośrednie przełożenie – co autorka pokazuje na podstawie analizowanych tekstów – na status utworu literackiego.

W tekście zanalizowano maszynopis powieści Pierwsza świetność Leopolda Buczkowskiego, któremu autor nadał formę zwoju. Zbadano relacje między treścią powieści a jej materialnością, uwzględniając perspektywę medialną (zwój a kodeks; linearność a tabularyczność) i odwołując się zarówno do cech, jakie miały zwoje z perspektywy czytelników, jak i w historii kultury. Z jednej strony zwój odnosi się do tradycji starogreckiej i – szerzej – antycznej, uruchamianej przez Buczkowskiego w treści tego utworu, a z drugiej do zwojów Tory należących do tradycji żydowskiej. W artykule zaproponowano wachlarz możliwych odpowiedzi na pytanie o to, dlaczego pisarz wykorzystał tę formę, rezerwując ją dla powieści o Zagładzie i wojnie.

Autorka bada topos skrwawionego złota, będący przejawem indyferentyzmu moralnego – Żyd to odpad, złoto to cenna resztka, pożądany metal szlachetny o długim życiu, chętnie wprawiany w ruch przez tak zwanych kopaczy i angażujący rozmaitych „aktorów” (określenie Bruno Latoura). Tekst dostarcza interpretacji wybranych wierszy Jerzego Ficowskiego oraz Henryka Grynberga, prezentujących obraz „złotych żniw”. Utwory są świadectwem wrażliwości poetów polskich (analizowane liryki powstały przed Złotymi żniwami Jana T. Grossa), a jednocześnie dowodzą unikatowych w porównaniu z innymi formami wypowiedzi możliwości artykulacji Zagłady, nie/obecności ciała, próby materializacji umarłych przez opłakujących i w końcu gorączkowego, agalmatycznego poszukiwania kruszcu przez łowców złota. Autorka w interpretacjach sięga między innymi po hermeneutykę oraz wykorzystuje narzędzia antropologii kulturowej.

Niniejszy artykuł stanowi próbę interpretacji wybranego tomu wierszy Lucyny Skompskiej zatytułowanego Bez powodu z uwzględnieniem perspektywy materialistycznej i marksistowskiej. Wykorzystując narzędzia literackiej krytyki marksistowskiej oraz feministycznej dowodzę, że do refleksji o materialności tekstu nieodzowna jest zarówno analiza stosunków społecznych, jakie obowiązują w danym systemie produkcji, jak i namysł nad jednostkową i kolektywną cielesnością. Tytułowe rozdarcie staje się metaforą nie tyle kryzysu języka, ile figurą możliwego, otwierającego język i świat na wielość nowych horyzontów i ucieleśnień.

Artykuł dotyczy analizy kilku tekstów i obiektów artystycznych z różnych części świata, czytanych w kluczu teorii hydrofeministycznej i nowego materializmu. Punktem wyjścia jest wiersz Woda autorstwa polskiej noblistki Wisławy Szymborskiej i pokazanie, na czym polega przednowoczesne myślenie/pisanie o wodzie. Teoretyczną osnową analizy stają się założycielskie teksty hydrofeminizmu autorstwa Astridy Neimanis, Cecilii Chen, Janine MacLeod, Melody Jue. Tym samym dyskusja ukazuje linie przecięć (czy przepływów) między błękitną humanistyką, ekofeminizmem, hydrofeminizmem, nowym materializmem i posthumanizmem. Artystycznymi przykładami wodno-materialno-ideowych przepływów stanie się kilka instalacji: Þjórsá (od nazwy rzeki lodowcowej) islandzkiej artystki Borghildur Óskarsdóttir; Płynne środowisko polskiej rzeźbiarki Weroniki Lucińskiej; ideowo-sprawcze manifesty Sióstr Rzeki, prace z poznańskiego wydarzenia No Water No Art; film Do ostatniej kropli w reżyserii Ewy Ewart oraz dokument Brudna prawda. Zanieczyszczenie Bałtyku, który wyreżyserowali Folke Rydén i Ulrika Björkstén. Celem tekstu jest ukazanie relacji między afirmatywną a pesymistyczną odsłoną hydrofeminizmu w perspektywie planetarnej i lokalnej (kontekst naurokultury w Polsce).

Artykuł jest recenzją książki Katarzyny Kuczyńskiej-Koschany Żydowie polscy, Żydowie nasze, ujętej w odniesieniu do relacji większościowo-mniejszościowych w polskiej kulturze pamięci i zaangażowanego polskiego pamięcioznawstwa.