Rozdarcie świata. O materialności słowa w Bez powodu Lucyny Skompskiej
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 17.10.2025
Wielogłos, 2025, Numer 3 (65) 2025, s. 153-171
https://doi.org/10.4467/2084395XWI.25.025.22067Autorzy
Rozdarcie świata. O materialności słowa w Bez powodu Lucyny Skompskiej
Niniejszy artykuł stanowi próbę interpretacji wybranego tomu wierszy Lucyny Skompskiej zatytułowanego Bez powodu z uwzględnieniem perspektywy materialistycznej i marksistowskiej. Wykorzystując narzędzia literackiej krytyki marksistowskiej oraz feministycznej dowodzę, że do refleksji o materialności tekstu nieodzowna jest zarówno analiza stosunków społecznych, jakie obowiązują w danym systemie produkcji, jak i namysł nad jednostkową i kolektywną cielesnością. Tytułowe rozdarcie staje się metaforą nie tyle kryzysu języka, ile figurą możliwego, otwierającego język i świat na wielość nowych horyzontów i ucieleśnień.
Berardi F., Breathing. Chaos and Poetry, Cambridge–London: Semiotext(e) 2018.
Berardi F., Futurability. The Age of Impotence and the Horizon of Possibility, London: Verso Books 2019.
Deleuze G., Postscriptum o społeczeństwach kontroli [w:] idem, Negocjacje 1972–1990, przeł. M. Herer, Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP 2007.
Deleuze G., Guattari F., Co to jest filozofia?, przeł. P. Pieniążek, Gdańsk: słowo/obraz terytoria 2000.
Derrida J., Paper Machine, trans l. R. Bowlby, Stanford, CA: Stanford University Press 2005.
Foucault M., Słowa i rzeczy. Archeologia nauk humanistycznych, przeł. T. Komendant, Gdańsk: słowo/obraz terytoria 2006.
Holloway J., Przeczytajmy „Kapitał” – pierwsze zdanie. Albo „Kapitał” zaczyna się od bogactwa, a nie towaru, przeł. J. Krzeski, A. Piekarska, „Praktyka Teoretyczna” 2017, nr 3.
Irigaray L., Ta płeć (jedną) płcią niebędąca, przeł. S. Królak, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2010.
Irigaray L., To Be Born. Genesis of a New Human Being, London: Palgrave MacMillan 2017.
Kuncewicz P., Agonia i nadzieja. Poezja polska od 1956, t. 3, Warszawa: Polska Oficyna Wydawnicza 1993.
Marks K., Praca wyobcowana [w:] K. Marks, F. Engels, Dzieła, t. 1, Warszawa: Książka i Wiedza 1976.
Marks K., Engels F., Ideologia niemiecka [w:] iidem, Dzieła, t. 3, Warszawa: Książka i Wiedza 1961.
Marks K., Engels F., O literaturze i sztuce. Wybór tekstów, Warszawa: Książka i Wiedza 1958.
Misiak I., Utajona przypadłość bartlebych w poezji Lucyny Skompskiej [w:] Formy (nie )obecności. Szkice o współczesnej poezji kobiet, red. J. Grądziel-Wójcik, Kwiatkowska, E. Sołtys-Lewandowska, Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas 2018.
Negri A., Art and Multitude. Nine Letters on Art, London: Polity Press 2012.
Ross K., Communal Luxury. The Political Imaginary of the Paris Commune, London–New York: Verso 2016.
Skompska L., Bez powodu, Warszawa: Czytelnik 1986.
Williams R., Marksizm i literatura, przeł. A. Chojnacki, E. Kasperski, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1989.
Informacje: Wielogłos, 2025, Numer 3 (65) 2025, s. 153-171
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 17.10.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Informacje o autorze:
Katarzyna Szopa – dr hab., pracuje w Instytucie Literaturoznawstwa Uniwersytetu Śląskiego; wykładowczyni Gender Studies IBL PAN. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się wokół współczesnych teorii i filozofii feministycznych. Autorka dwóch monografii: Poetyka rozkwitania. Różnica płciowa w filozofii Luce Irigaray (Warszawa 2018) oraz Wybuch wyobraźni. Poezja Anny Świrszczyńskiej wobec reprodukcji życia społecznego (Katowice 2022), a także licznych artykułów poświęconych między innymi współczesnej poezji kobiet i teorii feministycznej. Od 2014 roku współpracuje z Luce Irigaray i prowadzi stronę internetową filozofki: workingwithluceirigaray.com. Publikowała między innymi na łamach „Porównań”, „Tekstów Drugich”, „Forum Poetyki”, „Wielogłosu” i „Znaku”. Członkini redakcji „Praktyki Teoretycznej”.
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 451
Liczba pobrań: 405
