Biblioteka Gdańska PAN, nr inw. Ms 2507, k. 53v.

Bibliothèque nationale de France [BnF], Réserve da la livre rares, ENFER‑1735.

Biblioteca Reale di Torino, A 79/7 (dawniej: Cod. Corsiniano nr 709).

British Museum, 1873,0614.97, 1873,0614.99, 1873,0614.102, 1873,0614.103, 1873,0614.104.

ETH‑Bibliothek Zürich, Graphische Sammlung, D 35569.

Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel [HABW], Graph. C: 296f.1‑11.

Muzeum Narodowe w Krakowie, Muzeum XX Czartoryskich, XV‑R. 9349.

Rijksmuseum, RP‑P‑1937‑877–RP‑P‑1937‑885.

Academia sive speculum vitae scholastiche, Utrecht: Crispiani Passaei, 1612.

Cats J., Emblemata ofte minnelycke, zedelycke, en de stichtelåcke sinnebeelden, [s.l.]: [s.n.] [1610].

Chéruel P.A., Dictionnaire historique des institutions, moeurs et coutumes de la France, t. 2, Paris 1880.

Colletet F., Nouveau recueil des plus beaux enigmes de ce temps. Composez sur divers sujets serieux & enjoüez. Avec leurs explications Naturelles & Morales, Paris: Jean Baptiste Loyson, 1659.

Diderot D., Cordon jaune, w: Encyclopédie, ou dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers, etc., dir. de D. Diderot, J. le Rond d’Alembert, Paris 1751–1772, t. 2, s. 239. University of Chicago: ARTFL Encyclopédie Project (Autumn 2022 Edition), ed. R. Morrissey, G. Roe, https://encyclopedie.uchicago.edu (dostęp: 14.11.2024).

Incogniti scriptoris nova Poemata, ante hac nunquam edita/ Nieuwe Nederduytsche Gedichten ende Raedtselen [Enigmata sive Emblemata Amatoria], Lyon: [s.n.], 1624.

Gołębiowski Ł., Gry i zabawy różnych stanów w kraju całym, lub niektórych tylko prowincyach: umieszczony tu kulig czyli szlichtada, łowy, maszkary, muzyka, tańce, reduty, zapusty, ognie sztuczne, rusałki, sobótki i.t.p, Warszawa 1831.

Laborde L., Notice des émaux exposés dans les galeries du Musée du Louvre, t. 2, Paris 1853.

Lacombe J., Encyclopédie méthodique: ou par ordre de matières: par une société de gens de lettres, de savans et d’artistes, Paris 1782.

Le Livre d’Enigmes de Jacques de Fonteny: Manuscrit d’une série de sonnets para-emblématiques illustrés du début du XVIIe siècle, dir. de M.‑M. Fragonard, G.F. Strasser, Wolfenbüttel 2019, http://diglib.hab.de/edoc/ed000258/start.htm (dostęp: 12.05.2025).

Le Rond d’Alembert J.B., Encyclopédie, ou Dictionnaire Universel Raisonné des Connoissances, Yverdon 1775.

Littré É., Dictionnaire de la langue française, t. 1, Paris 1873.

Rabelais F., Gargantua i Pantagruel, tłum. i przypisy T. Boy‑Żeleński, Kraków 2010.

Rabelais F., Oeuvres complètes, Paris 1955.

Straparola G., Le piacevoli notti, Venezia: A San Luca al. segno del Diamante, 1551.

Straparola G., Les facetieuses nuits, trad. J. Louveau, Lyon: G. Roville, 1560.

Sylvain A., Cinquante Énigmes français, Paris: Beys 1582.

Adhémar J., Imagerie populaire française, Milan 1968.

Ars emblematica. Ukryte znaczenia w malarstwie holenderskim XVII w., Warszawa 1981.

Barbafieri C., “La femme est le potage de l’homme”. Les plaisanteries malséantes dans la France classique, „Cahiers du GADGES” (2012), n° 10: Impertinence générique et genres de l’impertinence (XVIe–XVIIIe siècles), sous la dir. de I. Garnier, O. Leplatre, s. 421–426.

Białostocki J., Symbole i obrazy, Warszawa 1982.

Biłozór‑Salwa M., Jan Ziarnko czy Jean le Grain? Twórczość lwowskiego artysty w XVII-wiecznym Paryżu, Warszawa 2021.

Biłozór‑Salwa M., Teoria tworzenia anamorfoz stożkowych według Jana Ziarnki, „Rocznik Historii Sztuki” nr 49 (2014), s. 43–53.

Braekman W. L., Indecente literaire raadsels uit de vroege zeventiende eeuw, w: Verslagen en mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse taal- en letterkunde (nieuwe reeks), Gent 1993, s. 71–121.

Cavaillé F., Énigmes et lecture à clef dans le Beau Pasteur de Jacques de Fonteny (1587), w: Le sens caché. Usages de l’allégorie du Moyen Âge au XVIIe siècle, sous la dir. de F. Wild, Arras 2013, s. 153–164.

Chatelin J.M., Enigme joyeuse pour les bons esprits, w: Jean‑Pierre Dubost, De l’image arétine à la gravure libertine: rupture et continuité, w: L’Enfer de la Bibliothèque, Éros au Seret, sous la dir. de M.‑F. Quignard, R.‑J. Seckel, Paris 2007, s. 90–91, kat. 38.

D’Allemagne H. R., Récréations et passe-temps, Paris 1906.

Dorais D., Le corps érotique dans la poésie française du XVIe siècle, Montréal 2008.

Dubost J.‑P., De l’image arétine à la gravure libertine: rupture et continuité, w: L’Enfer de la Bibliothèque, Éros au Seret, sous la dir. de M.‑F. Quignard, R.‑J. Seckel, Paris 2007, s. 57–77.

Dunand L., Lemarchand P., Augustin Carrache les compositions intitulées Les Amours des Dieux grave par Pierre de Jode L’Ancien. Le Lascivie III, Genève 1990.

Enenkel K.A.E., The Invention of the Emblem Book and the Transmission of Knowledge, ca. 1510–1610, Leiden 2019.

Fenech Kroke A., Representation, w: A Cultural History of Sport in the Renaissance, ed. A. Arcangelli, London–New York 2021, s. 177–204.

Griffits A., The Print Before Photography. An introduction to European Printmaking 1550–1820, London 2016.

Grivel M., Le commerce de l’estampe à Paris au XVIIe siècle, Genève 1986.

Hess C., Maiolica in the Making. The Gentili/Barnabei Archive, Los Angeles 1999.

Hollstein’s Dutch & Flemish Etchings, Engravings and Woodcuts ca. 1450–1700, vol. 8, Amsterdam [1958].

Iounes‑Vona R., Da Re Porco di Straparola a Le Prince Marcassin di Madame d’Aulnoy: il ruolo del traduttore Pierre de Larivey, „Transalpina” (2021), n° 24, s. 39–54.

Jongh E. de, Questions of meaning. Theme and motif in Dutch seventeenth-century painting, Leiden 1995.

Kaczyńska B., Francuska XVII- i XVIII-wieczna baśń literacka i jej recepcja w polskiej literaturze dla dzieci w latach 1743–2018, Warszawa 2024.

Kłosowska A., Erotica and Women in Early Modern France: Madeleine de l’Aubespine’s Queer Poems, „Journal of the History of Sexuality” 17 (2008), n° 2, s. 190–200.

Kopaliński W., Słownik symboli, Warszawa 1990.

Królikiewicz M., O głównych gatunkach malarstwa holenderskiego złotego wieku, w: Świat Rembrandta. Artyści – mieszczanie – odkrywcy, red. A. Jakubowska, Warszawa 2021, s. 55–74.

Le Blanc Ch., Manuel de l’amateur d’estampes, t. 2, Paris 1854–1890.

Le Livre d’Enigmes de Jacques de Fonteny: Manuscrit d’une série de sonnets para-emblématiques illustrés du début du XVIIe siècle, sous la dir. de M.‑M. Fragonard, G.F. Strasser, Wolfenbüttel 2019, http://diglib.hab.de/edoc/ed000258/start.htm (dostęp: 12.05.2025).

Lepape S., Graveures de la rue Montorgueil, Paris 2015.

Lepatre O., L’impertinence des images: mont(r)er. À propos de l’Énigme joyeuse pour les bons esprits et du Centre de l’amour, „Cahiers du GADGES” (2012), n° 10: Impertinence générique et genres de l’impertinence (XVIe–XVIIIe siècles), sous la dir. de I. Garnier, O. Leplatre, s. 339–371.

Oczko P., Wśród mitów. O dawnej sztuce i kulturze holenderskiej, w: Świat Rembrandta. Artyści – mieszczanie – odkrywcy, red. A. Jakubowska, Warszawa 2021, s. 25–83.

Oszczanowski P., Gromadzki J., Theatrum Vitae et Mortis. Grafika, rysunek i malarstwo książkowe na Śląsku w latach ok. 1550–ok. 1650, Wrocław 1995.

Peureux G., L’érotisme satyrique, entre libertinage et redéfinition des Belles-lettres (1615–1622), „Réforme, Humanisme, Renaissance” (2009), n° 68, s. 53–61.

Praz M., Studies in the Seventeenth-Century Imaginery, Roma 1964.

Purc‑Stępniak B., Niewidzialne-widzialne. Znaczenie emblematu w malarstwie północno-europejskim XVII wieku, w: Firmamentum symbolicum. Wokół emblematów w XVII-wiecznym Lublinie, red. A. Frejlich, Lublin 2022, s. 5–100.

Rouillard P., Van Halbeeck et Vieilles dentelles, w: L’Estampe au Grand siècle. Études offertes à Maxime Préaud, éd. par P. Fuhring et.al, Paris 2010, s. 68–78.

Russell D., Emblematic Structures in Renaissance French Culture, Toronto 1995.

Russell D., The Emblem and Device in France, Lexington 1985.

Russell D., Wives and Widows: The Emblematics of Marriage and Mourning in France at the End of Renaissance (1560–1630), w: Visual Words and Verbal Pictures. Essays in Honour of Michael Bath, ed. A. Saunders, P. Davidson, Glasgow 2005, s. 141–160.

Saunders A., The Seventeenth-Century French Emblem: A Study in Diversity, Genève 2000.

Skubisz J., O Kupidynie na łyżwach i nie tylko. Emblematy niderlandzkiego Złotego Wieku w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu, Wrocław 2021.

Talvacchia B., Taking Positions: On the Erotic in Renaissance Culture, Chichester 1999.

Turner J.G., Caraglio’s ‘Loves of Gods’, „Print Quarterly” 24 (2007), no. 4, s. 359–380.

Usłyszeć obraz. Muzyka w sztuce europejskiej od XV do początku XX wieku, red. B. Purc‑Stępniak, Gdańsk 2007.

Veldman I. M., The Portray of Student Life and Universities in the Early Modern Period, w: Education and Learning in the Netherlands, 1400–1600. Essays in Honour of Hilde de Ridder-Symoens, ed. K. Goudriaan, J. van Moolenbroek, A. Tervoort, Leiden–Boston 2004, s. 315–338.

Veldman I.M., Profit and Pleasure. Print Books by Crispijn de Passe, Rotterdam 2001.

Veldman I.M., Studentenleven omstreeks 1612: Crispijn de Passe’s Academia, „De Boekenwereld” 15 (1999), iss. 5, s. 344–353.

Wüthrich H., Das druckgraphische Werk von Matthæus Merian d. Ae, t. 1, Basel 1966.

Ziemba A., Iluzja a realizm. Gra z widzem w sztuce holenderskiej 1580–1660, Warszawa 2005.