U podstaw kryzysu wielkich metanarracji zachodniego świata
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 19.09.2025
Teoria Polityki, 2025, Nr 11/2025, s. 27-45
https://doi.org/10.4467/25440845TP.25.002.21639Autorzy
U podstaw kryzysu wielkich metanarracji zachodniego świata
Podstawowym założeniem prezentowanego tekstu jest ukazanie jakościowych zmian współczesnej polityki. Coraz częściej próbuje ona dokonywać swojej autodefinicji w oderwaniu od jakichkolwiek wyobrażeń odnoszących się do całościowego oglądu życia społecznego. Przestrzeń, zajmowaną wcześniej przez narracje partii politycznych, wypełniają przedstawiciele mediów, wielkiego biznesu i politycy nazywani niejednokrotnie przedsiębiorcami politycznymi. Personifikacja polityki sprawia, że jedni używają partii jako wehikułu do zdobywania i utrzymywania władzy. Inni, odrzucając mechanizmy demokratyczne, czy to z pozycji autorytarnych, czy w odwołaniu do retoryki obywatelskiej, sięgają po instrumentarium właściwe dla populizmu. W tym kontekście w niniejszych badaniach podjęto próbę wykorzystania kategorii antropologii politycznej, aby ujawnić mechanizmy demitologizacji procesu politycznego, funkcjonującego współcześnie jako proces „neutralny”, technokratyczny.
Aalbers, M. (2013). „Neoliberalism is Dead… Long Live Neoliberalism!”. International Journal of Urban and Regional Research, 37(3), s. 1083–1090.
Adorno, T.W. (1999). Minima Moralia. Tłum. M. Łukasiewicz. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Alexander, J.C., Taylor, A. (2024). „Ideology and After: Reinscribing the Aesthetics of Symbolic Structure in Geertz”. Sociologica, 18(1), s. 7–23.
Arendt, H. (2011). Między czasem minionym a przyszłym. Osiem ćwiczeń z myśli politycznej. Tłum. M. Godyń, W. Madej. Warszawa: Fundacja Aletheia.
Bauman, Z. (2000). Ponowoczesność jako źródło cierpień. Warszawa: Wydawnictwo Sic!
Bauman, Z. (2017). Retrotopia. Jak rządzi nami przeszłość. Tłum. K. Lebek. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Braudel, F. (2006). Gramatyka cywilizacji. Tłum. H. Igalson-Tygielska. Warszawa: Oficyna Naukowa.
Braudel, F. (2013). Dynamika kapitalizmu. Tłum. B. Baran. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.
de Benoist, A. (2022). Przeciw liberalizmowi. Tłum. K. Tyszka-Drozdowski. Warszawa: Instytut Zamoyskiego.
Dochnal, W. (2010). „Antropologia polityczna”. W: M. Drozd-Piasecka, A. Posern-Zieliński, Antropologia polityki i polityka w antropologii. Warszawa: Komitet Nauk Etnologicznych PAN.
Furedi, F. (2018). How Fear Works: Culture of Fear in the Twenty-First Century. London: Bloomsbury Continuum.
Geertz, C. (2005). Interpretacja kultur: wybrane eseje. Tłum. M.M. Piechaczek-Borkowska. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Gerstle, G. (2022). The Rise and Fall of the Neoliberal Order: America and the World in the Free Market Era. New York: Oxford University Press.
Gierycz, M. (2014). „O pojmowaniu antropologii politycznej na gruncie politologii”. Roczniki Nauk Społecznych, 6(42), 3, s. 171–194.
Gierycz, M. (2017). Europejski spór o człowieka. Studium z antropologii politycznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe UKSW.
Golinowski, J. (2021). „Neoliberalny panoptykon biopolityki – pomiędzy ekspansją i społeczną terapią”. Teoria Polityki, 5, s. 103–126.
Golinowski, J. (2023). W kręgu modernizacji politycznej. Postęp czy regres? Bydgoszcz: Wydawnictwo UKW.
Hickel, J., Khan, A. (2012). „The Culture of Capitalism and the Crisis of Critique”. Anthropological Quarterly, 85(1), s. 204–205.
Klementewicz, T. (2013). „Dekonspiracja globalnego Lewiatana. W poszukiwaniu paradygmatu badania neoliberalnej globalizacji”. e-Politikon, 8, s. 6–30.
Klementewicz, T. (2015). „Nowa ekonomia polityczna, czyli powrót ekonomii politycznej w analizie funkcji państwa w realnym kapitalizmie”. W: M. Karwat, B. Kaczmarek (red.). „Polityczność i polityka w refleksji teoriopolitycznej”. Studia Politologiczne, 37, s. 174–190.
Klikauer, T. (2017). „Business Ethics as Ideology?”. Critique, 45(1–2), s. 81–100.
Klikauer, T., Campbell, N. (2020). „The Politics of Framing and the Framing of Politics Counterpunch”. https://www.counterpunch.org/2020/05/11/the-politics-of-framing-and-the-framing-of-politics/ (dostęp: 20.08.2024).
Klikauer, T., Link C. (2021). „The Good-Doing Elite”, ZNet, 9 June. https://znetwork.org/znetarticle/the-good-doing-elite/ (dostęp: 20.08.2024).
Kołakowski, L. (1999). „Moje wróżby w sprawie przyszłości religii i filozofii”. W: J. Kozielecki (red.). Humanistyka przełomu wieków. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.
Lewellen, T.C. (2003). Antropologia Polityczna. Wprowadzenie. Tłum. A. Dąbrowska, T. Sieczkowski. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Lyotard, J.F. (1997). Kondycja ponowoczesna. Raport o stanie wiedzy. Tłum. M. Kowalska, J. Migasiński. Warszawa: Fundacja Aletheia.
Mauss, M. (2001). Socjologia i antropologia. Tłum. K. Pomian, J. Szacki. Warszawa: Wydawnictwo KR.
Morgan, G. (2009). „Globalization, Multinationals and Institutional Diversity”. Economy and Society, 38(4), s. 580–605.
Mullan, P. (2017). Creative Destruction: How to Start an Economic Renaissance. London: Bristol Policy Press.
Poynter, G. (2021). The Political Economy of State Intervention Conserving Capital over the West’s Long Depression. London–New York: Routledge.
Rhodes, C. (2021). Woke Capitalism: How Corporate Morality Is Sabotaging Democracy. Bristol: Bristol University Press.
Ricaurte, P. (2019). „Data Epistemologies, the Coloniality of Power, and Resistance”. Television & New Media, 20(4), s. 350–365.
Slobodian, Q. (2018). Globalists: The End of Empire and the Birth of Neoliberalism. Harvard: Harvard University Press.
Spengler, O. (1990). Historia, kultura, polityka. Wybór pism. Tłum. J. Łoziński. Warszawa: PIW.
Spengler, O. (2014). Zmierzch Zachodu. Zarys morfologii historii powszechnej. Tłum. J. Marzęcki. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.
Varoufakis, Y. (2015). Globalny Minotaur. Europa, Ameryka i przyszłość globalnej gospodarki. Tłum. J. Bednarek. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Wallerstein, I. (2004). Koniec świata jaki znamy. Tłum. M. Bilewicz, A.W. Jelonek, K. Tyszka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Wallerstein, I. (2007). Europejski uniwersalizm. Retoryka władzy. Tłum. A. Ostolski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Węgrzecki, J. (2020). „Monopolizacja władzy kulturowej w liberalnej demokracji”. Studia Politologiczne, 55, s. 158–169.
Informacje: Teoria Polityki, 2025, Nr 11/2025, s. 27-45
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
Polska
Publikacja: 19.09.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Informacje o autorze:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 362
Liczba pobrań: 361