Arteterapeutyczna siła krajobrazu
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 08.01.2026
Sztuka Leczenia, Tom 40 (2025), Tom 40 Numer 2, s. 89-98
https://doi.org/10.4467/18982026SZL.25.016.22442Autorzy
Arteterapeutyczna siła krajobrazu
Niniejszy artykuł jest rozszerzeniem zainteresowań naukowych autorki o arteterapeutyczne właściwości krajobrazów i ogrodów terapeutycznych. Do tej pory uwagę skoncentrowano na uzdrawiającej mocy sztuki i literatury oraz wykorzystaniu jej w medycynie narracyjnej. Głębokie przekonanie, że choroba jest opowieścią, stanowiło podwalinę poszukiwań w zakresie komunikacji między pacjentem a personelem medycznym. Wykorzystanie potencjału przyrody daje nową przestrzeń do rozmowy z chorym i arteterapii. Rita Charon podkreśla, że uważność jest fundamentem efektywnej komunikacji. Celem publikacji jest ukazanie, że krajobraz, ogród terapeutyczny, sztuka i literatura wspomagają ów uważny dialog, wielokrotnie przesądzający o diagnozie, przebiegu i skuteczności leczenia. Terapia krajobrazem ukazana zostanie w kontekście biblioterapii, muzykoterapii, plastykoterapii oraz terapii pokrewnych, sylwoterapii i talasoterapii.
Bratman G.N., Anderson C.B., Berman M.G. et al. (2019). Nature and mental health: an ecosystem service perspective. Science Advances, 5: eaax0903.
Bratman G.N., Hamilton J.P., Daily G.C. (2012). The impacts of nature experience on human cognitive function and mental health. Annals of the New York Academy of Sciences, 1249, 118–136.
Burnett F.H. (2016). Tajemniczy ogród. Kraków: Znak.
Costongs C. (2023). Jak skuteczne są terapie oparte na naturze? Rusza nowa europejska inicjatywa badawcza. EuroHealthNet. https://eurohealthnet.eu/pl/publication/how-effective-are-nature-based-therapies-new-european-research-initiative-kicks-off/ (dostęp: 27.05.2025).
Chang C.C., Oh R.R.Y., Le Nghiem T.P. et al. (2020). Life satisfaction linked to the diversity of nature experiences and nature views from the window. Landscape and Urban Planning, 202: 103874.
Chowaniec M. (2020). Ogród, który leczy. Poznaj wszystkie zalety ogrodów terapeutycznych. Hello Zdrowie. https://zycie.hellozdrowie.pl/ogrod-ktory-leczy-poznaj-wszystkie-zalety-ogrodow-terapeutycznych/ (dostęp: 15.04.2024).
Dolna A. (2009). Biblioterapia a czytelnictwo. EduX. www.edukacja.edux.pl/p-4687-biblioterapia-a-czytelnictwo.php (dostęp: 22.11.2021).
Gawrych M., Słonka R. (2021). Terapeutyczne wędrówki górskie w rehabilitacji psychiatrycznej. Psychiatria i Psychologia Kliniczna, 21(1), 65–70.
Hartig T., Mitchell R., de Vries S. et al. (2014). Nature and health. Annu Rev Public Health, 35, 207–228.
Kistowski M. (2016). Znaczenie ochrony krajobrazu dla rozwoju lokalnego. Opracowanie nr 66/GDOŚ/2016 z dnia 9.08. 2016. Katedra Geografii Fizycznej i Kształtowania Środowiska, Uniwersytet Gdański.
Konieczna E.J. (2004). Arteterapia w teorii i praktyce. Kraków: Impuls.
Konieczna-Nowak L. (2018). Muzykoterapia. Sztuka – nauka – człowiek. Katowice: Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach.
MacKerron G., Mourato S. (2013). Happiness is greater in natural environments. Global Environmental Change, 23, 992–1000.
Malinowski P. (2015). Umierająca kobieta chciała zobaczyć dzieła Rembrandta. Spełniono jej życzenie. Rzeczpospolita. www.rp.pl/spoleczenstwo/art4652751 (dostęp: 24.05.2024).
Pikała A., Sasin M. (2016). Arteterapia. Scenariusze zajęć. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Piotrkowski P., Florek S. (2022). Sztuka w więzieniu. Rzecz o przekraczaniu granic. Eruditio et Ars. http://eruditioetars.ans-ns.edu.pl/images/pdf/2022-2/2-2022-rodzial1.pdf#page=58 (dostęp: 28.05.2025).
Pudelska K., Dudkiewicz M., Durlak W., Parzymies M. (2016). Ranga dawnych i współczesnych ogrodów terapeutycznych. Acta Scientiarum Polonorum. Formatio Circumiectus, 15(1), 125–137.
Roe J.J., Thompson C.W., Aspinall P.A. et al., (2013).
Green space and stress: evidence from cortisol measures in deprived urban communities. International Journal of Environmental Research and Public Health, 10, 4086–4103.
Stachyra K. (2012). Podstawy muzykoterapii. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Stankiewicz E., Podsadny P., Dąbrowski D. (b.d.). Ogrodnicy za murem. Służba Więzienna. https://sw.gov.pl/aktualnosc/zaklad-karny-w-przytulach-starych-ogrodnicy-za-murem (dostęp: 28.05.2025).
Szczupał B. (2009). O literaturze dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością: recepcja – edukacja – terapia – wsparcie – twórczość. Warszawa: Elipsa.
Szulc W. (1994). Kulturoterpia. Wykorzystanie sztuki i działalności kulturalno-oświatowej w lecznictwie. Poznań: Wydawnictwo Uczelniane Akademii Medycznej im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.
Tillmann S., Tobin D., Avison W. et al. (2018). Mental health benefits of interactions with nature in children and teenagers: a systematic review. J Epidemiol Community Health, 72, 958–966.
Tobis S., Cylkowska-Nowak M. (2012). Wykorzystanie fotografii w terapii osob starszych. Nowiny Lekarskie, 81(1), 65–69.
Twohig-Bennett C., Jones A. (2018). The health benefits of the great outdoors: a systematic review and meta-analysis of greenspace exposure and health outcomes. Environ Res, 166, 628–637.
Quién fue René Quinton. Fundacion Rene Quinton. https://www.fundacionrenequinton.org/ (dostęp: 11.11.2024).
Ulrich R.S. (1984). View through awindow may influence recovery from surgery. Science, 224(1), 420–421.
Vujcic M., Tomicevic-Dubljevic J., Grbic M. et al. (2017). Nature based solution for improving mental health and well-being in urban areas. Environ Res, 158, 385–392.
Zespół Prasowy CZSW. (b.d.). Terapia alkoholików w więzieniach. Służba Więzienna, https://sw.gov.pl/aktualnosc/centralny-zarzad-sluzby-wieziennej-terapia-alkoholikow-w-wiezieniach (dostęp: 24.11.2024).
Informacje: Sztuka Leczenia, Tom 40 (2025), Tom 40 Numer 2, s. 89-98
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Uniwersytet Wrocławski
Polska
Publikacja: 08.01.2026
Otrzymano: 13.12.2024
Zaakceptowano: 13.02.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
Polski