FAQ

Arteterapeutyczna siła krajobrazu

Data publikacji: 08.01.2026

Sztuka Leczenia, Tom 40 (2025), Tom 40 Numer 2, s. 89-98

https://doi.org/10.4467/18982026SZL.25.016.22442

Autorzy

Weronika Madryas-Szyba
Uniwersytet Wrocławski
, Polska
https://orcid.org/0000-0001-5478-0055 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Tytuły

Arteterapeutyczna siła krajobrazu

Abstrakt

Niniejszy artykuł jest rozszerzeniem zainteresowań naukowych autorki o arteterapeutyczne właściwości krajobrazów i ogrodów terapeutycznych. Do tej pory uwagę skoncentrowano na uzdrawiającej mocy sztuki i literatury oraz wykorzystaniu jej w medycynie narracyjnej. Głębokie przekonanie, że choroba jest opowieścią, stanowiło podwalinę poszukiwań w zakresie komunikacji między pacjentem a personelem medycznym. Wykorzystanie potencjału przyrody daje nową przestrzeń do rozmowy z chorym i arteterapii. Rita Charon podkreśla, że uważność jest fundamentem efektywnej komunikacji. Celem publikacji jest ukazanie, że krajobraz, ogród terapeutyczny, sztuka i literatura wspomagają ów uważny dialog, wielokrotnie przesądzający o diagnozie, przebiegu i skuteczności leczenia. Terapia krajobrazem ukazana zostanie w kontekście biblioterapii, muzykoterapii, plastykoterapii oraz terapii pokrewnych, sylwoterapii i talasoterapii.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Bratman G.N., Anderson C.B., Berman M.G. et al. (2019). Nature and mental health: an ecosystem service perspective. Science Advances, 5: eaax0903.

Bratman G.N., Hamilton J.P., Daily G.C. (2012). The impacts of nature experience on human cognitive function and mental health. Annals of the New York Academy of Sciences, 1249, 118–136.

Burnett F.H. (2016). Tajemniczy ogród. Kraków: Znak.

Costongs C. (2023). Jak skuteczne są terapie oparte na naturze? Rusza nowa europejska inicjatywa badawcza. EuroHealthNethttps://eurohealthnet.eu/pl/publication/how-effective-are-nature-based-therapies-new-european-research-initiative-kicks-off/ (dostęp: 27.05.2025).

Chang C.C., Oh R.R.Y., Le Nghiem T.P. et al. (2020). Life satisfaction linked to the diversity of nature experiences and nature views from the window. Landscape and Urban Planning, 202: 103874.

Chowaniec M. (2020). Ogród, który leczy. Poznaj wszystkie zalety ogrodów terapeutycznych. Hello Zdrowiehttps://zycie.hellozdrowie.pl/ogrod-ktory-leczy-poznaj-wszystkie-zalety-ogrodow-terapeutycznych/ (dostęp: 15.04.2024).

Dolna A. (2009). Biblioterapia a czytelnictwo. EduXwww.edukacja.edux.pl/p-4687-biblioterapia-a-czytelnictwo.php (dostęp: 22.11.2021).

Gawrych M., Słonka R. (2021). Terapeutyczne wędrówki górskie w rehabilitacji psychiatrycznej. Psychiatria i Psychologia Kliniczna, 21(1), 65–70.

Hartig T., Mitchell R., de Vries S. et al. (2014). Nature and health. Annu Rev Public Health, 35, 207–228.

Kistowski M. (2016). Znaczenie ochrony krajobrazu dla rozwoju lokalnego. Opracowanie nr 66/GDOŚ/2016 z dnia 9.08. 2016. Katedra Geografii Fizycznej i Kształtowania Środowiska, Uniwersytet Gdański.

Konieczna E.J. (2004). Arteterapia w teorii i praktyce. Kraków: Impuls.

Konieczna-Nowak L. (2018). Muzykoterapia. Sztuka – nauka – człowiek. Katowice: Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach.

MacKerron G., Mourato S. (2013). Happiness is greater in natural environments. Global Environmental Change, 23, 992–1000.

Malinowski P. (2015). Umierająca kobieta chciała zobaczyć dzieła Rembrandta. Spełniono jej życzenie. Rzeczpospolitawww.rp.pl/spoleczenstwo/art4652751 (dostęp: 24.05.2024).

Pikała A., Sasin M. (2016). Arteterapia. Scenariusze zajęć. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Piotrkowski P., Florek S. (2022). Sztuka w więzieniu. Rzecz o przekraczaniu granic. Eruditio et Ars. http://eruditioetars.ans-ns.edu.pl/images/pdf/2022-2/2-2022-rodzial1.pdf#page=58 (dostęp: 28.05.2025).

Pudelska K., Dudkiewicz M., Durlak W., Parzymies M. (2016). Ranga dawnych i współczesnych ogrodów terapeutycznych. Acta Scientiarum Polonorum. Formatio Circumiectus, 15(1), 125–137.

Roe J.J., Thompson C.W., Aspinall P.A. et al., (2013).

Green space and stress: evidence from cortisol measures in deprived urban communities. International Journal of Environmental Research and Public Health, 10, 4086–4103.

Stachyra K. (2012). Podstawy muzykoterapii. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Stankiewicz E., Podsadny P., Dąbrowski D. (b.d.). Ogrodnicy za murem. Służba Więziennahttps://sw.gov.pl/aktualnosc/zaklad-karny-w-przytulach-starych-ogrodnicy-za-murem (dostęp: 28.05.2025).

Szczupał B. (2009). O literaturze dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością: recepcja – edukacja – terapia – wsparcie – twórczość. Warszawa: Elipsa.

Szulc W. (1994). Kulturoterpia. Wykorzystanie sztuki i działalności kulturalno-oświatowej w lecznictwie. Poznań: Wydawnictwo Uczelniane Akademii Medycznej im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.

Tillmann S., Tobin D., Avison W. et al. (2018). Mental health benefits of interactions with nature in children and teenagers: a systematic review. J Epidemiol Community Health, 72, 958–966.

Tobis S., Cylkowska-Nowak M. (2012). Wykorzystanie fotografii w terapii osob starszych. Nowiny Lekarskie, 81(1), 65–69.

Twohig-Bennett C., Jones A. (2018). The health benefits of the great outdoors: a systematic review and meta-analysis of greenspace exposure and health outcomes. Environ Res, 166, 628–637.

Quién fue René Quinton. Fundacion Rene Quinton. https://www.fundacionrenequinton.org/ (dostęp: 11.11.2024).

Ulrich R.S. (1984). View through awindow may influence recovery from surgery. Science, 224(1), 420–421.

Vujcic M., Tomicevic-Dubljevic J., Grbic M. et al. (2017). Nature based solution for improving mental health and well-being in urban areas. Environ Res, 158, 385–392.

Zespół Prasowy CZSW. (b.d.). Terapia alkoholików w więzieniach. Służba Więziennahttps://sw.gov.pl/aktualnosc/centralny-zarzad-sluzby-wieziennej-terapia-alkoholikow-w-wiezieniach (dostęp: 24.11.2024).

Informacje

Informacje: Sztuka Leczenia, Tom 40 (2025), Tom 40 Numer 2, s. 89-98

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Arteterapeutyczna siła krajobrazu
Angielski: The art therapeutic power of landscape

Autorzy

Publikacja: 08.01.2026

Otrzymano: 13.12.2024

Zaakceptowano: 13.02.2025

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Weronika Madryas-Szyba (Autor) - 100%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Liczba wyświetleń: 105

Liczba pobrań: 74

Arteterapeutyczna siła krajobrazu

Arteterapeutyczna siła krajobrazu

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE