FAQ
Jagiellonian University logo

Prawo do skutecznego negocjowania wynagrodzenia wolnego od uprzedzeń jako nowy element prawa do równej płacy w świetle dyrektywy 2023/970

Data publikacji: 26.02.2026

Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej (Studies on Labour Law and Social Policy), Volume 33 (2026), Tom 33 Zeszyt 1, s. 43-63

https://doi.org/10.4467/25444654SPP.26.004.23180

Autorzy

Małgorzata Kurzynoga
Uniwersytet Łódzki
ul. Narutowicza 65, 90-131 Łódź, Polska
https://orcid.org/0000-0002-3927-4223 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

Prawo do skutecznego negocjowania wynagrodzenia wolnego od uprzedzeń jako nowy element prawa do równej płacy w świetle dyrektywy 2023/970

Abstrakt

The aim of this article is to demonstrate that Directive (EU) 2023/970 introduces a new dimension into EU labour law by shifting the focus of anti‑discrimination protection to the stage preceding employment and by recognising the right to effectively negotiate bias‑free remuneration as an element of the right to equal pay. This thesis is grounded in an analysis of the mechanisms laid down in Article 5 of the Directive, in particular the obligation to disclose pay information and the prohibition on asking candidates about their pay history. The article shows that pay transparency at the recruitment stage not only supports the enforcement of the principle of equal treatment but also serves a preventive function against pay discrimination by reducing information asymmetry and strengthening the bargaining position of job applicants. The article also provides a critical assessment of the Polish transposition—in particular Article 183ca of the Labour Code—which does not meet the minimum standard required by the Directive and weakens the preventive nature of transparency mechanisms aimed at combating pay inequalities.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Abbott Watkins T. (2019) The Ghost of Salary Past: Why Salary History Inquiries Perpetuate the Gender Pay Gap and Should Be Ousted as a Factor Other Than Sexhttps://minnesotalawreview.org/article/note-the-ghost-of-salary-past-why-salary-history-inquiries-perpetuate-the-gender-pay-gap-and-should-be-ousted-as-a-factor-other-than-sex/ (dostęp: 4 maja 2025).

Benedi Lahuerta S. (2022) EU Transparency Legislation to Address Gender Pay Inequity: What Is on the Horizon and Its Likely Impact in Ireland, „Irish Journal of European Law”, vol. 24.

Boruta I. (1995) Zakaz dyskryminacji płacowej ze względu na płeć w prawie Wspólnot Europejskich, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne”, nr 11 .

Cowgill B., Agan A., Gee L.K. (2024) The Gender Disclosure Gap: Salary History Bans Unravel When Men Volunteer Their Incomehttps://www.econstor.eu/handle/10419/300961 (dostęp: 4 maja 2025).

Davis J., Ouimet P., Wang X. (2022) Hidden Performance: Salary History Bans and the Gender Pay Gap, „The Review of Corporate Finance Studies”, vol. 11, nr 3.

Domańska M. (2012) [w:] K. Kowalik ‑Bańczyk, M. Szwarc ‑Kuczer, A. Wróbel (red.), Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komentarz, t. 1, Warszawa.

Florek L. (2010) Europejskie prawo pracy, Warszawa.

Hooton V., Pearce H. (2023) Pay Transparency, Information Access Rights and Data Protection Law: Exploring Viable Alternatives to Disclosure Orders in Equal Pay Litigation, „Industrial Law Journal”, vol. 52, nr 3.

Jajor K. (2026) Przejrzystość wynagrodzeń przed zatrudnieniem. Wpływ dyrektywy (UE) 2023/970 na prawne ramy procesu rekrutacji, „Z Problematyki Prawa Pracy i Polityki Socjalnej”, nr 7.

Johnson J. (2016) Gender Differences in Negotiation: Implications for Salary Negotiations, „UCLA Women’s Journal”, vol. 23, nr 2, https://escholarship.org/uc/item/9978v172 (dostęp: 8 maja 2025).

Kurosz K., Kurzynoga M. (2024) Przedawnienie roszczeń w dyrektywie 2023/970 a ochrona prawa pracownika do równego wynagrodzenia, „Z Problematyki Prawa Pracy i Polityki Socjalnej”, nr 5.

Kurzynoga M. (2025a) Prawo przyszłych i obecnych pracowników do uzyskania informacji o wynagrodzeniach w świetle dyrektywy 2023/970, „Przegląd Prawa i Administracji”, t. 142.

Kurzynoga M. (2025b) Przejrzystość wynagrodzeń w świetle dyrektywy 2023/970 a ochrona danych osobowych w prawie UE, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica”, t. 111.

Leibbrandt A., List J.A. (2015) Do Women Avoid Salary Negotiations? Evidence From a Large ‑Scale Natural Field Experiment, „Management Science”, vol. 61, nr 9.

Ludera-Ruszel A. (2015) Dyskryminacja ze względu na płeć w zakresie wynagrodzenia w świetle unijnego i polskiego prawa pracy – uwagi na temat zasady równości wynagrodzeń, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne”, nr 2.

Mitrus L. (2022) Projekt unijnej dyrektywy w sprawie równości oraz przejrzystości wynagrodzeń kobiet i mężczyzn [w:] P. Nowik, I. Sierocka, W. Witoszko, K. Żywolewska (red.), Dorobek i rozwój myśli polskiej nauki prawa pracy w świetle wyzwań XXI wieku. Księga dedykowana pamięci Profesora Bogusława Cudowskiego, Białystok.

Muir Watt H. (2010) Gender Equality and Social Policy After Defrenne [w:] L.M. Poiares Pessoa Maduro, L. Azoulai (eds.), The Past and Future of EU Law. The Classics of EU Law Revisited on the 50th Anniversary of the Rome Treaty, Oxford.

Nowak M. (2025) Wzmacnianie stosowania zasady równego wynagradzania mężczyzn i kobiet za pracę jednakową lub pracę jednakowej wartości poprzez mechanizmy zwiększające przejrzystość wynagrodzeń w świetle nowej dyrektywy UE 2023/970, „Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej”, nr 2.

Podgórska ‑Rykała J. (2017) Zasada równości płci – wybrane regulacje prawa krajowego, „Roczniki Administracji i Prawa”, nr 17.

Sinha S. (202 2) US Salary History Bans Strategic Disclosure by Job Applicants and the Gender Pay Gaphttps://ssrn.com/abstract=4025580.

Smolin M. (2013) Zasada równości płci. Studium komparatystyczne standardów Rady Europy i Unii Europejskiej, Warszawa.

Sobczyk A. (2013) Prawo pracy w świetle Konstytucji RP, t. 2: Wybrane problemy i instytucje prawa pracy a konstytucyjne prawa i wolności człowieka, Warszawa.

Szewczyk H. (2021) Jawność wynagrodzeń za pracę a unijna zasada przejrzystości wynagrodzeń (uwagi de lege lata i de lege ferenda), „Praca i Zabezpieczenie Społeczne”, nr 11.

Szewczyk H. (2024) Prawne aspekty równości wynagrodzeń za pracę w świetle dyrektywy nr 970/2023/UE, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne”, nr 8.

Wandzel M. (1997–1998) Wybrane zagadnienia jednakowego wynagrodzenia kobiet i mężczyzn w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu, „Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej”.

Wandzel M. (2001) Skutek bezpośredni norm ustanawiających obowiązek równego wynagradzania kobiet i mężczyzn w prawie wspólnotowym, „Kwartalnik Prawa Publicznego”, nr 1–2.

Wandzel M. (2003) Równe traktowanie kobiet i mężczyzn, Kraków.

Wujczyk M. (2019) Zasada równego traktowania i zakazu dyskryminacji [w:] K.W. Baran (red.), System prawa pracy, t. 9: Międzynarodowe publiczne prawo pracy. Standardy globalne, Warszawa.

Orzecznictwo

Wyrok ETS z 8 kwietnia 1976 roku w sprawie Gabrielle Defrenne przeciwko Societe anonyme belge de navigation aerienne Sabena, C-43/75, ECLI:EU:C:1976:56.

Wyrok ETS z 17 października 1989 roku w sprawie Danfoss, C-109/88, ECLI:EU:C:1989:383.

Wyrok TSUE z 3 czerwca 2021 roku w sprawie Tesco Stores, C-624/19, ECLI:EU:C:2021:429.

Akty prawa

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku, Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.

Ustawa z 26 czerwca 1974 roku – Kodeks pracy, Dz.U. 2025, poz. 277 tekst jedn. ze zm.

Ustawa z 4 czerwca 2025 roku o zmianie ustawy – Kodeks pracy, Dz.U. 2025, poz. 807.

Konwencja (nr 100) dotycząca jednakowego wynagrodzenia dla pracujących mężczyzn i kobiet za pracę jednakowej wartości, przyjęta w Genewie 29 czerwca 1951 roku, Dz.U. 1955, nr 38, poz. 238.

Konwencja (nr 111) dotycząca dyskryminacji w zakresie zatrudnienia i wykonywania zawodu, przyjęta w Genewie 25 czerwca 1958 roku, Dz.U. 1961, nr 42, poz. 218.

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, Dz.Urz. UE 2016 C 202, s. 389.

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dz.Urz. UE 2016 C 202, s. 47.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), Dz.Urz. UE L 119, s. 1 ze zm.

Dyrektywa Rady 75/117/EWG z 10 lutego 1975 roku w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet, Dz.Urz. WE L 45, s. 19.

Dyrektywa 76/207/EWG z 9 lutego 1976 roku w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy, Dz.Urz. WE L 39, s. 40.

Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 5 lipca 2006 roku w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy, Dz.Urz. UE L 204, s. 23.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2023/970 z 10 maja 2023 roku w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania, Dz.Urz. UE L 132, s. 21.

Zalecenie Komisji z 7 marca 2014 roku w sprawie wzmocnienia zasady równości wynagrodzeń dla kobiet i mężczyzn dzięki przejrzystości 2014/124/UE, Dz.Urz. UE L 69, s. 112.

Informacje

Informacje: Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej (Studies on Labour Law and Social Policy), Volume 33 (2026), Tom 33 Zeszyt 1, s. 43-63

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Prawo do skutecznego negocjowania wynagrodzenia wolnego od uprzedzeń jako nowy element prawa do równej płacy w świetle dyrektywy 2023/970
Angielski: The right to effectively negotiate bias‑free remuneration as a new element of the right to equal pay in light of Directive (EU) 2023/970

Autorzy

https://orcid.org/0000-0002-3927-4223

Małgorzata Kurzynoga
Uniwersytet Łódzki
ul. Narutowicza 65, 90-131 Łódź, Polska
https://orcid.org/0000-0002-3927-4223 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Uniwersytet Łódzki
ul. Narutowicza 65, 90-131 Łódź, Polska

Publikacja: 26.02.2026

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY 4.0  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Małgorzata Kurzynoga (Autor) - 100%

Numer klasyfikacji:

JEL Classification System:

Other Substantive Areas of Law – Other (K39)

ASJC:

Social Sciences – Law (3308)

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Prawo do skutecznego negocjowania wynagrodzenia wolnego od uprzedzeń jako nowy element prawa do równej płacy w świetle dyrektywy 2023/970

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE