Tom 16 (2025)/2

Nie masz jeszcze konta?

Zarejestruj się

Studia Historica Gedanensia

O czasopiśmie

Dla Autorów

2025

Data publikacji: 12.12.2025

Opis

Publikacja sfinansowana ze środków Dziekana Wydziału Historycznego Uniwersytetu Gdańskiego.

Projekt okładki: Andrzej Taranek

Na okładce: District of Columbia. Company E, 4th U.S. Colored Infantry, at Fort Lincoln, pomiędzy 1863 a 1866 r., fot. William Morris Smith, Biblioteka Kongresu, LC-B817- 7890 [P&P] LOT 4190-Fduction Number: LC-DIG-cwpb-04762 (digital file from original neg.)

Licencja: Żadna

Redakcja

Redaktor naczelny Iwona Janicka

Sekretarz redakcji Piotr Perkowski

Redakcja numeru Piotr Derengowski

Zawartość numeru

Discipline is the soul of an Army. Dyscyplina wojskowa w dziejach wojskowości. Wstęp

Piotr Derengowski

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 13-15

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.019.21453

PDF

ARTYKUŁY

“Nie jest to zadanie łatwe dostarczać żołnierzy posłusznych, skoro się nie daje im w zamian żywności”. Ksenofont o żołnierskich posiłkach jako o podstawie porządku w greckiej armii

Lucyna Kostuch

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 19-32

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.020.21454

PDF

Znaczenie liktorów w systemie dyscyplinarnym republikańskiego Rzymu

Michał Norbert Faszcza

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 33-45

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.021.21455

PDF

Disciplina Augusti – hasło służące zdobywaniu lojalności żołnierzy w cesarstwie rzymskim doby Antoninów i Sewerów

Daria Janiszewska‑Sieńko

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 46-54

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.022.21456

PDF

„[…] exhauritur exercitus”. Kilka uwag o kondycji ekonomicznej żołnierza rzymskiego schyłku antyku w świetle łacińskiej literatury patrystycznej

Maciej Wojcieszak

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 55-62

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.023.21457

PDF

Rzymska dyscyplina wojskowa na polu bitwy w świetle regulacji prawnych zawartych w Strategikonie

Łukasz Różycki

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 63-70

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.024.21458

This article presents excerpts from Roman military legal regulations concerning battlefield discipline. The study focuses on the third passage of the military law regulations found in the Strategikon, which addresses soldiers’ conduct during battle. The aim is to demonstrate how these legal provisions were designed to uphold tactical discipline among Roman soldiers in the latter half of the sixth century.

PDF

A few remarks on the military discipline of the Sasanian army in the context of the revolt of Bahram Chobin

Katarzyna Maksymiuk

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 71-79

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.025.21459

PDF

Poszczególne aspekty sankcjonowania dyscypliny wojskowej w wybranych artykułach wojennych i ordynacjach średniowiecznych

Andrzej Niewiński

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 80-101

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.026.21460

PDF

Organizacja i powinności gdańskiej straży obywatelskiej w przeddzień wojny z królem Stefanem Batorym

Tomasz Maćkowski

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 102-122

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.027.21461

PDF

Dyscyplina wojsk polskich w drodze pod Wiedeń w 1683 r. – pomiędzy interesem politycznym a mitem historycznym

Aleksandra Skrzypietz

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 123-137

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.028.21462

PDF

Pospolite ruszenie szlachty Księstwa Żmudzkiego i konfederacja wojska litewskiego w 1696 r. w relacjach brandenburskiego tajnego radcy Johanna Reyera

Marcin Swobodziński

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 138-157

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.029.21463

PDF

W poszukiwaniu dobrej i surowej dyscypliny. Szwedzkie Artykuły Wojskowe Karola XI z 1683 r.

Adam Wołoszyn

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 158-174

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.030.21464

PDF

Dezercje z armii Królestwa Polskiego (1815–1830) – studium przypadku na przykładzie dwóch rozpraw przed sądami wojskowymi

Maciej Trąbski

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 175-204

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.031.21465

PDF

Dezercje wśród żołnierzy Amerykańskich Oddziałów Kolorowych (U.S. Colored Troops) w świetle sprawozdań głównych sądów wojskowych IX Korpusu Armii Potomaku

Piotr Derengowski

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 205-218

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.032.21466

PDF

Problemy z dyscypliną wojskową w oddziałach polskich w czasie polsko‑ukraińskich walk o Lwów w listopadzie 1918 r. (w kontekście modernistycznej koncepcji narodu)

Magdalena Nowak

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 219-239

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.033.21467

PDF

Przypadki zbiorowej odmowy wykonywania rozkazów przez szeregowych oraz dezercje z Wojsk Wielkopolskich w 1919 r.

Aleksander Smoliński

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 240-259

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.034.21468

PDF

Na straży dyscypliny wojskowej w Okręgu Korpusu nr IV Łódź. Zarys dziejów 4. Dywizjonu Żandarmerii w latach 1921–1939

Witold Jarno

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 260-279

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.035.21469

PDF

Kontrowersje wokół utrzymania dyscypliny w Polskiej Marynarce Wojennej w toku kampanii polskiej 1939 r.

Maciej Franz

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 280-294

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.036.21470

PDF

Dyscyplina załogi Warszawy we wrześniu 1939 r.

Paweł Sulich

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 295-311

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.037.21471

PDF

Kształtowanie dyscypliny wojskowej w szeregach Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej

Grzegorz Jasiński

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 312-324

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.038.21472

The subject matter addressed by the author has not received a comprehensive study in the literature. The present article fills this gap by pointing out the various issues related to the shaping of discipline in the largest underground army in Poland during World War II. The paper discusses both the legal regulations and the actions taken, including the sanctions in force for disciplinary offences. Making use of numerous archival materials, the author indicates that the problem of shaping discipline in the underground armed forces was extremely important. Military discipline not only had a direct impact on the subordination of soldiers, but was also often a key factor of the safety of the organisation, and shaped social attitudes in the face of the unprecedented terror of both occupants.

PDF

Między samowolą a żelazną dyscypliną. Sowieccy partyzanci we wspomnieniach poleskich Żydów

Grzegorz Berendt

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 325-342

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.039.21473

PDF

Problemy z dyscypliną żołnierzy Armii Czerwonej w oddziałach opanowujących Gdynię w 1945 r.

Tomasz Gliniecki

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 343-359

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.040.21474

PDF

Dyscyplina wojskowa w Marynarce Wojennej PRL w latach formowania Zjednoczonej Floty Bałtyckiej

Robert Rybak

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 360-372

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.041.21475

PDF

Polonijne szanse i wyzwania kariery w amerykańskim wywiadzie – przypadek Williama J. Toneska (1906–1992)

Anna Mazurkiewicz

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 373-393

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.042.21476

PDF

Legenda a dyscyplina. Obraz Legionów Polskich w historiografii polskiej początków XX w. (1900–1914)

Barbara Klassa

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 394-409

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.043.21477

PDF

Ludowe Wojsko Polskie we współczesnych podręcznikach historii dla szkół ponadpodstawowych

Michał Kosznicki

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 410-423

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.044.21478

PDF

ŹRÓDŁA

Gdańskie „Praejudicata militaria” z lat 1628–1680. Źródło do badań nad miejskim sądownictwem wojskowym wczesnej epoki nowożytnej

Dariusz Kaczor, Radosław Kubus

Studia Historica Gedanensia, Tom 16 (2025)/2, 2025, s. 427-474

https://doi.org/10.4467/23916001HG.25.045.21479

PDF

Pliki do pobrania

Strony tytułowe i redakcyjne PDF Spis rzeczy PDF

Słowa kluczowe: greckie armie, dyscyplina, Ksenofont, posiłki, liktorzy, dyscyplina wojskowa, kara śmierci, chłosta, republika rzymska, Disciplina Augusti, Hadrian, Antoninowie, Septymiusz Sewer, Sewerowie, polityka dynastyczna, rzymska armia, religia rzymskiej armii, Brytania, armia późnorzymska, Cesarstwo Zachodniorzymskie, późny antyk, łacińscy pisarze chrześcijańscy, kondycja ekonomiczna żołnierzy rzymskich, Strategikon, prawo wojskowe, dyscyplina taktyczna, VI w., Armia Sasanidów, klany partyjskie, bunt Bahrama Chobina, dyscyplina wojskowa, podział łupów, średniowiecze, historia wojen, dyscyplina wojskowa, Wojna Gdańska ze Stefanem Batorym 1576–1577, organizacja obrony miasta, straż obywatelska, Jan III Sobieski, Wiedeń, 1683, dyscyplina wojsko, dzieje Wielkiego Księstwa Litewskiego, wojna domowa na Litwie w XVII w., konfederacje wojska litewskiego, pospolite ruszenia szlachty litewskiej, Karol XI, armia szwedzka, Artykuły Wojskowe z 1683 r., prawo, dyscyplina, dyscyplina wojskowa, dezercje, sądy wojskowe, armia Królestwa Polskiego 1815–1830, Afroamerykanie, Amerykańskie Oddziały Kolorowe, główne sądy wojskowe, dezercje, wojna secesyjna, problemy, dyscyplina wojskowa, oddziały polskie, polsko-ukraińskie walki o Lwów, modernistyczna teoria narodu, Rzeczpospolita Polska, „wojny o niepodległość i granice” z lat 1918–1920–1921, Wojska Wielkopolskie, Wojsko Polskie, dyscyplina wojskowa, odmowa wykonania rozkazu, dezercje, 4. Dywizjon Żandarmerii, Okręg Generalny nr IV Łódź, Okręg Korpusu nr IV Łódź, dyscyplina wojskowa, przestępstwa i wykroczenia wojskowe, Polska Marynarka Wojenna, II wojna światowa, dyscyplina wojskowa, zachowanie na polu walki, dyscyplina wojskowa, kampania wrześniowa 1939 r., obrona Warszawy, sądownictwo wojskowe, służba żandarmerii, Sąd Polowy Obrony Warszawy, ppłk Stanisław Galos, płk Witold Szulborski, ppłk Leon Nowodworski, ppłk Jan Nowodworski, dywersja, łazikowanie, maruderzy, ochotnicy, Robotnicza Brygada Obrony Warszawy, obowiązek dowódcy, dyscyplina wojskowa, Związek Walki Zbrojnej, Armia Krajowa, Żydzi, sowieccy partyzanci, relacje sowiecko‑żydowskie, Białoruś 1941–1944, dyscyplina żołnierska, niesubordynacja, 1945 r., Gdynia, Armia Czerwona, dyscyplina wojskowa, Marynarka Wojenna PRL, Zjednoczona Flota Bałtycka, zimna wojna, William J. Tonesk, społeczna historia wywiadu, Polonia amerykańska, Historiografia wojskowości, Legiony Polskie (Legiony Dąbrowskiego), dyscyplina wojskowa, 1900–1914, Ludowe Wojsko Polskie, podręczniki szkolne, edukacja historyczna w Polsce, Gdańsk, XVII w., wojsko, garnizon miejski, przestępczość, wojskowy wymiar sprawiedliwości

Informacje o finansowaniu

Publikacja sfinansowana ze środków Dziekana Wydziału Historycznego Uniwersytetu Gdańskiego