Tom 12

Nie masz jeszcze konta?

Zarejestruj się

Studia Archiwalne

O czasopiśmie

Proces recenzji
- Procedura recenzyjna
- Lista recenzentów

Dla Autorów

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.

Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)

^* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora

Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Niezbędne (2)

Niezbędne (2)
- Nazwa
  
  Dostawca
  
  Cel
  
  Data ważności
  
  Rodzaj
- Nazwa: cookie Consent
  
  Dostawca: ejournals
  
  Cel: Przechowuje informacje o preferencjach użytkownika w zakresie plików cookies, wyrażenie zgody lub jej odmowę.
  
  Data ważności: 6 miesięcy
  
  Rodzaj: HTTP
- Nazwa: PHPSESSID
  
  Dostawca: ejournals
  
  Cel: Plik PHPSESSID jest plikiem natywnym PHP i pozwala witrynom na zapamiętywanie danych dotyczących stanu sesji. W Witrynie jest wykorzystywany do ustanawiania sesji użytkownika i przekazywania danych na temat stanu przy użyciu tymczasowych plików cookie znanych powszechnie pod nazwą sesyjnych plików cookie. Ponieważ plik cookie PHPSESSID nie ma określonego terminu ważności, znika w momencie zamknięcia przeglądarki.
  
  Data ważności: Zamknięcie przeglądarki
  
  Rodzaj: Techniczny plik cookie
Statystyka (2)

Statystyka (2)
- Nazwa
  
  Dostawca
  
  Cel
  
  Data ważności
  
  Rodzaj
- Nazwa: _ga
  
  Dostawca: ejournals
  
  Cel: Rejestruje unikalny identyfikator, który jest używany do generowania danych statystycznych na temat sposobu, w jaki odwiedzający korzysta z witryny.
  
  Data ważności: 2 lata
  
  Rodzaj: HTTP
- Nazwa: _ga_Y7GJLDNPQR
  
  Dostawca: ejournals
  
  Cel: Służy do rozróżniania poszczególnych użytkowników podczas ich wizyt na stronie. Przechowuje unikalny identyfikator użytkownika, co pozwala Google Analytics śledzić powtarzające się wizyty oraz analizować, w jaki sposób użytkownicy korzystają z witryny na przestrzeni czasu. To pomaga w lepszej optymalizacji treści i funkcjonalności strony.
  
  Data ważności: 2 lata
  
  Rodzaj: HTTP

2025

Data publikacji: 05.02.2026

Licencja: CC BY 4.0

Redakcja

Redaktor naczelny Krzysztof Kołodziejczyk

Sekretarz redakcji dr Bartosz Staręgowski

Redaktor dr hab. Artur Górak, dr hab. Marek Konstankiewicz, dr Joanna Kowalik-Bylicka, dr hab. Tomasz Nowicki

Zawartość numeru

Rozprawy i studia

Obraz wiejskiej społeczności klucza końskowolskiego w latach 1783–1795 według akt jurysdykcji dominialnej

Jacek Dawid Chojnowski

Studia Archiwalne, Tom 12, 2025, s. 7-46

https://doi.org/10.4467/17347513SA.25.001.23059

Przedmiotem artykułu jest charakterystyka próśb i zaskarżeń, jakie chłopi pańszczyźniani klucza końskowolskiego zgłaszali do swojego pana dominialnego – księcia Adama Kazimierza Czartoryskiego. Stanowią one cenne źródło informacji na temat życia codziennego, a także relacji poddanych względem właściciela ziemskiego u schyłku Rzeczypospolitej. Dokładna lektura składanych suplik pozwala na przybliżenie obrazu mentalności ówczesnej społeczności oraz realiów codzienności.

PDF

Biurowość bez przepisów kancelaryjnych w Ministerstwie Informacji i Propagandy w Warszawie z lat 1945–1947

Adam Grzegorz Dąbrowski

Studia Archiwalne, Tom 12, 2025, s. 47-62

https://doi.org/10.4467/17347513SA.25.002.23060

Tekst przedstawia system pracy kancelaryjnej obowiązujący w latach 1945–1947 w Ministerstwie Informacji i Propagandy, jednym z centralnych urzędów utworzonych i działających w Polsce po zakończeniu II wojny światowej.

PDF

Irka Kozakówna – jutrzenka epopei archiwum Komitetu Wojewódzkiego polskich partii robotniczych w Lublinie

Tomasz Czarnota

Studia Archiwalne, Tom 12, 2025, s. 63-99

https://doi.org/10.4467/17347513SA.25.003.23061

W artykule przedstawiono sylwetkę Ireny Kozak (po mężu Stec), pierwszej kierowniczki Archiwum Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Partii Robotniczej w Lublinie. Oprócz tego ważnego, choć tylko rocznego epizodu w jej karierze zawodowej, ukazano jej wcześniejsze i późniejsze doświadczenia zawodowe (w tym pracę w „cenzurze”), proces zdobywania wykształcenia (od podstawowego po wyższe), aktywność społeczno-polityczną oraz fragmenty jej życia osobistego (rodzinnego).

PDF

Materiały i źródła

Rejestr pospolitego ruszenia województwa wołyńskiego z 1670 roku

Leszek Andrzej Wierzbicki

Studia Archiwalne, Tom 12, 2025, s. 101-116

https://doi.org/10.4467/17347513SA.25.004.23062

Edycja zawiera spis pospolitaków z województwa wołyńskiego, którzy zgromadzili się na popisie w październiku 1670 r. Zebrana na sejmiku mobilizacyjnym szlachta wołyńska podzieliła się na dwie konkurencyjne grupy i wybrała oddzielnych pułkowników (duktorów). W pierwszym, znacznie liczniejszym zgrupowaniu, które stanęło obozem pod Falimiczami (Falemiczami) opodal Włodzimierza, pułkownikiem został starosta włodzimierski Stefan Zahorowski. Drugą (znacznie mniejszą) grupą dowodził chorąży wołyński Stefan Światopełk Czetwertyński. Prezentowany rejestr zawiera nazwiska 917 osób, którzy osobiście lub poprzez poczty wzięły udział w pospolitym ruszeniu.

PDF

Podział roztoczańskiej fortuny rodu Łosiów w 1823 roku

Henryk Gmiterek

Studia Archiwalne, Tom 12, 2025, s. 117-141

https://doi.org/10.4467/17347513SA.25.005.23063

Stworzoną przez siebie rozległą fortunę na Roztoczu z okazałą rezydencją w Narolu Feliks Antoni Łoś zapisał w testamencie swojemu bratankowi Maurycemu Łosiowi. Komplikacje rodzinne sprawiły, że Maurycy jej nie utrzymał. W 1810 r. nabywcą został Józef Albin Łoś z młodszej linii rodu. W 1823 r. dziedzicami tej części dóbr zostali Tadeusz Łoś (klucz narolski) i Zygmunt Łoś (klucz werchracki).

PDF

Sawinkow, Dostojewski a bolszewizm. Edycja krytyczna artykułu Jana Riabinina z 1924 roku

Dariusz Magier

Studia Archiwalne, Tom 12, 2025, s. 143-164

https://doi.org/10.4467/17347513SA.25.006.23064

Edycja krytyczna artykułu prasowego Jana Riabinina pt. Sawinkow, Dostojewski a bolszewizm (1924), opublikowanego pod pseudonimem Eugeniusz Barroux. Oryginalny tekst łączy publicystykę polityczną, refleksję historiozoficzną i analizę literacką. Punktem wyjścia jest sprawa Borysa Sawinkowa – przeciwnika bolszewizmu, przedstawiciela „białej” emigracji, który w ramach policyjnej operacji sowieckiej „Trust” powrócił do ZSRR i uznał panujący tam reżim. Komentujący to wydarzenie Riabinin widzi w nim przykład propagandowej manipulacji i symbol upadku idei wspólnego frontu przeciwko komunizmowi. Odwołując się do Biesów Dostojewskiego, interpretuje bolszewizm jako realizację literackiej „szygalewszczyzny” – proroctwo totalitaryzmu. W części historiozoficznej ukazuje bolszewizm jako oczyszczającą „golgotę” narodu rosyjskiego. Autor edycji omawia tło historyczne, biografię Riabinina oraz znaczenie tekstu w dorobku lubelskiego archiwisty, charakteryzując jego światopogląd i podkreślając przenikliwość politycznej diagnozy.

PDF

Recenzje i noty recenzyjne

Lekarstwa różne, doświadczone… Poradnik medyczny wraz z przepisami na medykamenty z XVIII i XIX w., oprac. B. Staręgowski, Archiwum Państwowe w Lublinie, Lublin 2023, ss. 159

Magdalena Kowalska-Cichy

Studia Archiwalne, Tom 12, 2025, s. 165-168

PDF

Robert Stępień, Archiwa Narodowe w Wielkiej Brytanii. Współczesna organizacja, zasób i działalność, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2024, ss. 335

Adam Grzegorz Dąbrowski

Studia Archiwalne, Tom 12, 2025, s. 169-177

PDF

Rafał Górny, Pokaż mi przeszłość „na prawdziwo”. Historia w dokumentach archiwalnych dla dorosłych, Archiwum Główne Akt Dawnych, Warszawa 2023, ss. 239

Bartosz Staręgowski

Studia Archiwalne, Tom 12, 2025, s. 179-185

PDF

Sprawozdania

Konferencja ogólnopolska „Zarządzanie dokumentacją. Dokument elektroniczny w administracji publicznej i wymiarze sprawiedliwości”, Szczecin, 14–15 maja 2024 r.

Marzanna Kędzierska, Bartosz Skrzypek

Studia Archiwalne, Tom 12, 2025, s. 187-192

PDF

„Bezsenne głowy, co dźwigają korony – książęta, królowie, wodzowie, bohaterzy. 1000 lat polskiej państwowości w dokumentach archiwów państwowych” – ogólnopolska wystawa i jej wymiar regionalny

Bartosz Staręgowski, Julia Wesołowska

Studia Archiwalne, Tom 12, 2025, s. 193-202

PDF

Zgromadzenie Krajowych Koordynatorów i Panelu Ekspertów Znaku Dziedzictwa Europejskiego (EHL), Lublin, 7–8 maja 2025

Ewelina Wijatkowska, Piotr Zimny

Studia Archiwalne, Tom 12, 2025, s. 203-206

PDF

Otwarcie wystawy „Lublin, którego już nie ma”, Lublin, 25 września 2025

Ewelina Wijatkowska

Studia Archiwalne, Tom 12, 2025, s. 208-210

PDF

Konferencja szkoleniowa „Od B do A – jak sprostać wymogom Archiwum Państwowego w Lublinie?”, Lublin, 30 września 2025

Bartosz Skrzypek

Studia Archiwalne, Tom 12, 2025, s. 211-214

PDF

Miscellanea

Drzewo genealogiczne Zofii Budzyńskiej: rodów Przeździeckich, Szczerbińskich, Krasnodębskich – praca w konkursie „Bez korzeni nie zakwitniesz. Moja Wielka i Mała Ojczyzna”

Beata Szczerbińska-Budzyńska, Zofia Budzyńska, Rafał Hordyjewski

Studia Archiwalne, Tom 12, 2025, s. 215-221

PDF

In memoriam

Profesor Jerzy Doroszewski (1934–2024) – historyk wychowania i szkolnictwa na Lubelszczyźnie

Ireneusz Sadurski

Studia Archiwalne, Tom 12, 2025, s. 223-238

PDF

Pliki do pobrania

Strony tytułowe i redakcyjne PDF Spis treści PDF

Słowa kluczowe: chłopi, Czartoryscy, klucz końskowolski, sądownictwo dominialne, Polska, urzędy centralne, Ministerstwo Informacji i Propagandy, biurowość, system kancelaryjny, Archiwum Komitetu Wojewódzkiego PPR w Lublinie, kariera zawodowa w Polsce Ludowej, kształcenie się w Polsce Ludowej, rejestr, popis, pospolite ruszenie, województwo wołyńskie, sejmik, Galicja, stany galicyjskie, Łosiowie, Narol, Werchrata, archiwista, Jan Riabinin, Borys Sawinkow, operacja „Trust”, Fiodor Dostojewski, komunizm, Lublin, ZSRR