Macedońsko-grecki spór o nazwę państwa

Katarzyna Vanevska

Macedońsko-grecki spór o nazwę państwa

Data publikacji: 04.12.2025

Studia Środkowoeuropejskie i Bałkanistyczne, 2025, Tom XXXIV, s. 351-366

https://doi.org/10.4467/2543733XSSB.25.018.22515

Autorzy

Pobierz pełny tekst

PDF

drukuj cytuj

Tytuły

Macedońsko-grecki spór o nazwę państwa

Abstrakt

Artykuł omawia spór o nazwę kraju, który rozwinął się między bałkańskimi sąsiadami: Macedonią Północną a Grecją, po rozpadzie Socjalistycznej Federalnej Republiki Jugosławii w 1991 roku. Odradzająca się demokracja macedońska stanęła w obliczu poważnego zagrożenia dla swojej tożsamości kulturowej i negacji pozycji kraju we wspólnocie międzynarodowej. Było to wynikiem ataków politycznych i ekonomicznych, a także stosowania symbolicznych narzędzi komunikacyjnych przez południowego sąsiada, o ugruntowanej pozycji międzynarodowej i demokracji. Wyzwania, z którymi przyszło zmierzyć się odrodzonemu państwu i jego mieszkańcom, wielokrotnie naruszające podstawowe prawa człowieka i obywatela, a także wymiar, w jakim międzynarodowy spór oparty na symbolicznej komunikacji przełożył się na integrację europejską, integrację z NATO i współczesne realia Macedonii Północnej, są przedmiotem niniejszego opracowania.

The article discusses the dispute over the name of the country, which developed between the Balkan neighbors: North Macedonia and Greece, after the collapse of the Socialist Federal Republic of Yugoslavia in 1991. The resurgent Macedonian democracy faced a serious threat to its cultural identity and negation of the country’s position in international community. It was the result of political and economic attacks, as well as the use of symbolic communication tools by the southern neighbor, with an established international position and established democracy. The challenges that the reborn state and its inhabitants had to face, repeatedly violating fundamental human and civil rights, as well as the dimension in which the international dispute based on symbolic communication translated into European integration, NATO integration and the contemporary realities of North Macedonia are the subject of this study.

Słowa kluczowe

spór międzynarodowy, nazwa kraju, Macedonia Północna, Grecja, tożsamość narodowa, komunikacja symboliczna, antykwizacja

international dispute, name of the country, North Macedonia, Greece, national identity, symbolic communication, antiquization

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Ackermann A., Making Peace Prevail: Preventing Violent Conflict in Macedonia, Syracuse 1999.

Bartlett W., Europe’s Trouble Region: Economic Development, Institutional Reforms and Social Welfare in the Western Balkans, London 2008.

Blitz B.K., War and Change in the Balkans: Nationalism, Conflict and Cooperation, Cambridge 2006, s. 114.

Brown M.E., The International Dimensions of Internal Conflic, London 1996, s. 47.

Cordell K., Wolff S., Ethnic Conflict: Causes, Consequences, and Responses, Cambridge 2010, s. 59.

Cowan J.K., Macedonia: the politics of identity and difference, Sterling 2000.

Danforth L.M., The Macedonian conflict: ethnic nationalism in a transnational world, New Jersey 1995, s. 149.

Danilov Frckoski L., The Character of the Name Dispute between Macedonia and Greece, Skopje 2009.

Dawisha K., Parrott B., Politics, Power, and the Struggle for Democracy in South-East Europe, Cambridge 1997.

DW, Ivanov nema da go potpiše dogovorot za imeto so Grciǰa, 13.06.2018, https://www.dw.com/mk/%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE-%D0%BF%D0%BE%D1%82%D0%BF%D0%B8%D1%88%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%82-%D0%B7%D0%B0-%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D1%81%D0%BE%D0%B3%D1%80%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0/a-44211643 (dostęp: 25.07.2024).

DW, North Macedonia name dispute reignites spat with Greece, 16.05.2024, https://www.dw.com/en/north-macedonia-name-dispute-reignites-spat-with-greece/a-69091350 (dostęp: 20.07.2024).

Erdoğan, S., From the name dispute to the Prespa agreement: the relations between Greece and North Macedonia, 2021, doi: 10.24833/2073-8420-2020-4-57-3-14, https://www.researchgate.net/publication/348342644_From_the_name_dispute_to_the_Prespa_agreement_the_relations_between_Greece_and_North_Macedonia (dostęp: 13.07.2024).

Faktor, EVE KOLKU ḰE VE ČINI PRESPANSKIOT DOGOVOR: Promenata na lični dokumenti do 2024 natovarena so plus poskapuvanja, 26.03.2023, https://faktor.mk/eve-kolku-kje-ve-chiniprespanskiot-dogovor-promenata-na-lichni-dokumenti-do-2024-natovarena-so-plus-poskapuvanja (dostęp: 20.07.2024).

Gaber V., Imeto Makedonija, Skopje 2009, s. 41.

Gallagher T., The Balkans In The New Millennium: In the Shadow of War and Peace, London 2005, s. 11.

Grant T.D., Admission to United Nations: Charter Article 4 and the Rise of Universal Organization, Leiden/Boston 2009, s. 205.

Janev, I., Prespa Agreement and its Effects on Macedonian Right to National Identity: An act of ethno – genocidal termination of the national identity, Saarbrucken 2021.

Janev, I., The Prespa agreement between Macedonia and Greece and possible further action(s) related to validity of the treaty, 2021, doi: 10.47054/SD211210021j https://www.researchgate.net/publication/353034892_The_Prespa_agreement_between_Macedonia_and_Greece_and_possible_further_actions_related_to_validity_of_the_treaty (dostęp: 24.07.2024).

Knight W.A., Adopting the United Nations to a Postmodern Era: Lessons Learned, New York 2001, s. 66.

Komisja Europejska, Communication From The Commission to The Council and The European Parliament. Enlargement Strategy and Main Challenges 2008–2009. COM(2008) 674 final, 2008, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:52008DC0674 (dostęp: 10.07.2024).

Komisja Europejska, Council Decision Of 18 February 2008 On The Principles, Priorities And Conditions Contained In The Accession Partnership With The Former Yugoslav Republic Of Macedonia And Repealing Decision 2006/57/EC, 2008, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=OJ:L:2008:080:FULL (dostęp: 26.07.2024).

Komisja Europejska, The Former Yugoslav Republic of Macedonia 2010 Progress Report. Communication from the Commission to The European Parliament and the Council Enlargement Strategy and Main Challenges 2010–2011. SEC(2010)1332, 2010, https://eur-lex.europa.eu/legalcontent/DE/TXT/PDF/?uri=CELEX:52010SC1332 (dostęp: 26.07.2024).

Korzeniewska-Wiszniewska, M., Stanowisko serbskie wobec procesu tworzenia państwa macedońskiego w 1991 roku, w: Stawowy-Kawka, I. (red.) Macedoński dyskurs niepodległościowy. Historia, kultura, literatura, język, media, Kraków 2011, 228–229.

Kostov Ch., Nationalism Across the Globe. Contested Ethnic Identity: The Case of Macedonian Immigrants in Toronto, 1900 – 1996, Bern 2010, s. 105.

Liotta P.H., Jebb C.R., Mapping Macedonia: Idea and Identity, Santa Barbara 2004, s. 76.

Makedonska naciǰa, Referendum vo Makedoniǰa, 1991, 31 sierpnia 2011, https://mn.mk/istorija/4769-Referendum-vo-Makedonija-1991 (dostęp: 25.07.2024).

MAKStat, Popis na naselenjeto, domakinstvata i stanovite vo Republika Severna Makedonija, 2021 – prv set na podatoci, 30.03.2022, https://www.stat.gov.mk/pdf/2022/2.1.22.10Popis-mk-en.pdf (dostęp: 26.04.2025).

MAKStat, Prosečna mesečna isplatena neto-plata po vraboten, Mart 2023 godina, 22.05.2023, https://www.stat.gov.mk/pdf/2023/4.1.23.45_mk.pdf (dostęp: 24.07.2024).

Medichkov P., Greckie akty prawne wydane przeciwko Macedończykom (1912–1994), 12 lipca 2009, https://www.salon24.pl/u/macedonia/114842,greckie-anty-macedonskie-akty-prawne (dostęp: 25.07.2024).

Michajlov Z., Darko Pancev, Skopje 2024, s. 112–113.

Michas T., Unholy Alliance: Greece and Milošvić’s Serbia, College Station 2002.

Momirovski, G., Crvenkovski go otkaza ucestvoto na samitot vo Atina, 2008 http://www.a1.com.mk/vesti/default.aspx?VestID=93814 (dostęp: 15.06.2008).

Momirovski, G., Grciǰa odbiva razgovri za proteranite Makedonci, 2008 http://www.a1.com.mk/vesti/default.aspx?VestID=94876 (dostęp: 10.04.2008).

Momirovski, G., Grciǰa zabrani protok na pari za i od Makedoniǰa, 2008 http://www.a1.com.mk/vesti/default.aspx?VestID=92386 (dostęp: 05.05.2008).

Momirovski, G., Grcka vlada co nova odluka protiv Makedoncite, 2011 http://kanal5.com.mk/default.aspx?mId=37&egId=13&eventId=83381 (dostęp: 20.12.2011).

NATO, North Macedonia joins NATO as 30th Ally, March 27, 2020 https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_174589.htm (dostęp: 24.07.2024).

ONZ, Security Council Resolution 817 (1993), adopted at its 3196th meeting, on 7 April 1993, April 7, 1993, https://digitallibrary.un.org/record/164660?v=pdf (dostęp: 26.07.2024)

ONZ, Office of the United Nations Resident Coordinator, Annual Report of the UN Resident Coordinator in the former Yugoslav Republic of Macedonia 2009, November 14 2009, https://aei.pitt.edu/44803/1/mk_rapport_2009_en.pdf (dostęp: 26.07.2024).

Panev, A., Macedonia, w: Frucht, R. (red.) Eastern Europe: An Introduction to the People, Lands, and Culture, New York 2004, s. 606.

PAP, Macedonia wygrała z Grecją spór o NATO, 2011 http://wyborcza.pl/1,76842,10761430,Macedona_wygrala_z_Grecja_spor_o_NATO.html (dostęp: 12.01.2012).

Poniedziałek, J., Eastern and Central European ethnicism in the light of western studies on nation and nationalism, w: Kiklewicz, A. (red.) Przegląd Wschodnioeuropejski, Olsztyn 2022, s. 111.

Reuters, North Macedonian president’s inauguration revives name dispute with Greece, May 13, 2024, https://www.reuters.com/world/europe/north-macedonian-presidents-inauguration-revives-name-dispute-with-greece-2024-05-13/ (dostęp: 20.07.2024).

Roisman, J., Vorthington, I., A Companion to Ancient Macedonia, New Jersey 2010, s. 583–584.

Shea J., Macedonia and Greece: The Struggle to Define a New Nation, Jefferson 1997.

Sokołowski M., Zmiana konstytucyjnej nazwy państwa macedońskiego i jej konsekwencje dla Macedończyków, „Studia politologiczne”, vol. 73, 2024, https://www.studiapolitologiczne.pl/pdf-193557-114435?filename=Change%20of%20the.pdf (dostęp: 05.03.2025).

Stawowy-Kawka, I., Historia Macedonii, Ossolineum, Wrocław 2000.

Stawowy-Kawka, I., The Greco-Macedonian Dispute Over the Name of the Republic of Macedonia, w: Szlachta, B. (red.) Politeja, Kraków 2008.

Stawowy-Kawka, I., Republika Macedonii i Macedończycy w greckiej polityce po 1991 roku, w: Stawowy-Kawka, I. (red.) Macedoński dyskurs niepodległościowy. Historia, kultura, literatura, język, media, Kraków 2011.

Ślupkov, I., OSCE HDIM Sesja Robocza 14, 13.07.2009, http://macedonia.salon24.pl/115026,konferencja-obwe-w-warszawie-pazdziernik-2006 (dostęp: 20.07.2024).

Szpala M., Referendum in Macedonia without a conclusive outcome, OSW Centre for Eastern Studies, 2018, https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2018-10-01/referendum-macedonia-without-a-conclusive-outcome (dostęp: 21.09.2024).

Tarkas, A., Athens Skopje. Behind Closed Doors, Athens 1995, s. 49–50.

Troebst, S., Macedonia in a Hostile International and Ethnopolitical Environment, Skopje 1994, s. 9.

Tziampiris, A., Greece European Political Cooperation and the Macedonian Question, Burlington 2000, s. 50.

Tziampiris, A., The Name Dispute in the Former Yugoslav Republic of Macedonia after the Signing of the Interim Accord, w: Kofos, E., Vlasidis, V. (red.) Athens – Skopje: An Uneasy Symbiosis, Athens 2005, s. 227.

Vlada na Republika Severna Makedoniǰa, Pismo od premierot Gruevski do liderite na državite členkina NATO, 10.05.2012, http://vlada.mk/node/3056 (dostęp: 15.11.2024).

Vlada na Republika Severna Makedoniǰa, Poposki: Makedoniǰa e podobro podgotvena za vlez vo EU od nekoi zemǰi-členki, 2012, http://vlada.mk/node/2970 (dostęp: 15.05.2012).

Informacje

Informacje: Studia Środkowoeuropejskie i Bałkanistyczne, 2025, Tom XXXIV, s. 351-366

DOI: https://doi.org/10.4467/2543733XSSB.25.018.22515

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Macedońsko-grecki spór o nazwę państwa

Angielski: Macedonian-greek dispute over the name of the state

Autorzy

Katarzyna Vanevska

https://orcid.org/0000-0001-8990-8143

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
Polska

Publikacja: 04.12.2025

Status artykułu: Otwarte

Licencja: CC BY 4.0

Udział procentowy autorów:

Katarzyna Vanevska (Autor) - 100%

Informacje o autorze:

Katarzyna Vanevska – adiunkt na Wydziale Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ. Badaczka w międzynarodowych projektach: Pandemic Communication in Times of Populism, MeDeMAP Mapping Media for Future Democracies oraz LM4D. Dziennikarka, autorka książek dla dzieci, edukatorka w projekcie Cyfrowy Świat AGH.

Korekty artykułu:

Języki publikacji:

Polski

Liczba wyświetleń: 303

Liczba pobrań: 296

Macedońsko-grecki spór o nazwę państwa

Pobierz xml

Ustawienia prywatności (cookies)

Niezbędne (2)

Statystyka (2)

Pobierz pełny tekst

Tytuły

Abstrakt

Słowa kluczowe

Bibliografia

Informacje

Autorzy