Tematem artykułu jest analiza problemów związanych z kształtowaniem mieszkań dwupokojowych na przykładzie wybranych inwestycji realizowanych współcześnie w Warszawie. W ciągu trzech pierwszych kwartałów 2019 r. oddano tu do użytkowania ok. 15 tys. mieszkań, przy czym ponad 95% wybudowano z przeznaczeniem na sprzedaż lub wynajem. Tak zdecydowana dominacja modelu deweloperskiego wpływa m.in. na popularyzację konkretnych rozwiązań układów wewnętrznych lokali. Mieszkania dwupokojowe są obecnie najbardziej popularne na rynku. Przeanalizujemy je pod względem rozkładu i wielkości pomieszczeń z uwzględnieniem struktury w budynku oraz średniej powierzchni. Celem analiz jest wskazanie problemów wpływających na komfort zamieszkania i próba określenia optymalnego modelu mieszkania dwupokojowego. Wyniki badań stanowią punkt wyjścia do dyskusji na temat szerszego problemu dostępności mieszkań w kategoriach określonych liczbą pokoi.

Przestrzeń mieszkaniowa XXI wieku za sprawą technologii komputerowych i Internetu zatraca swoje fizyczne granice umożliwiając mieszkańcom zarówno prowadzenie zdalnych aktywności życiowych bez wychodzenia z domu jak i kontrolowanie fizycznej przestrzeń zamieszkania z zewnątrz. Technologie te kreują nowe formy aktywności domowych jednocześnie globalnie łącząc przestrzenie zamieszkania.

Niniejsza praca prezentuje wyniki przeprowadzonego studium przypadków dostępnych technologii „smart home” w celu weryfikacji w jaki sposób i jakim kosztem służą one mieszkańcom. Przeprowadzone badania wykazały, że urządzenia „smart home” oferują szereg udogodnień i ułatwień pozwalając nie tylko kontrolować i ograniczyć koszty zamieszkania, ale również dostarczając informacji i rozrywki. Jednocześnie, urządzenia te coraz częściej, przyjmują formę przedmiotów wyposażenia wnętrz, w niepozorny sposób zbierając i udostępniając informacje o czynnościach życiowych domowników, i ingerują w tradycyjny podział na przestrzeń prywatną i publiczną zamieszkania. Inteligentne domy wymagają inteligentnych mieszkańców, niestety brak możliwości zarządzania udostępnianymi informacjami sprowadza domowników do roli konsumentów produktów i dostawców danych dotyczących sposobu użytkowania przestrzeni mieszkaniowej.

Współczesna architektura znaczeniowa odwołuje się do różnorodnych wzorców kulturowych. Tematem artykułu jest ukazanie ścisłego powiązania twórczości Romualda Gutta i jej wpływu na ideę projektową Pawilonu w Warszawie – Izby Pamięci Powstańców Warszawy. Badanie naukowe miało na celu ukazanie powiązania ścieżki projektowej w odniesieniu do studium przypadku tzn.(Study by design). W tym przypadku analiza dorobku, języka architektonicznego, stylu, metodologii i filozofii projektowej architekta Romualda Gutta staje się bazą – podstawą do twórczej inspiracji dla projektowania współczesnej architektury XXI wieku. Metodologia badań dotyczy kilku aspektów analizy twórczości architekta i jej wpływ na ideę projektową Pawilonu. W tej konkretnej analizie przypadku tzn.: studium przypadku, ukazana została uniwersalna metoda projektowania poprzez analizę istniejących obiektów jednego twórcy. Architektoniczne dziedzictwo, translacja metodyki, języka i narracji twórczości Gutta pozwala w rezultacie na nową jakość w pełnym procesie projektowym realizowanego obiektu – Izby Pamięci Powstańców Warszawy przy Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli.

Polska architektura mieszkaniowa drugiego dziesięciolecia XXI wieku kształtowana była w oparciu o doświadczenia inwestorów i architektów związane z następstwami światowego kryzysu finansowego z 2008 roku. Boom budowlany przed kryzysem spowodował obniżenie konkurencyjności i zarazem spadek jakości architektonicznej budowanych mieszkań. Skutki kryzysu zmusiły wszystkich uczestników procesu budowlanego do wprowadzenia racjonalizacji planowanych inwestycji. Ich powodzenie zaczęło być uzależniane od jakości funkcjonalnej, budowlanej oraz estetycznej realizowanych mieszkań.

Do analizy typologii mieszkań z drugiej dekady XXI wieku zostały wzięte pod uwagę wielkie inwestycje, w których architekci w proce­sie projektowania w dużej mierze uwolnieni zostali od indywidualnych czynników zewnętrznych wpływających bezpośrednio na formę budynków, jak np. wąska działka budowlana i charakterystyczne wymagania planistyczne. Inwestycje tworzące całe zespoły architek­toniczne lub nawet zespoły urbanistyczne pozwoliły architektom na projektowanie budynków mieszkalnych w oparciu o racjonalne założenia projektowe wynikające z potrzeb rynkowych związanych z funkcjonalnym rozkładem mieszkań oraz z potrzeb technologicznych wynikających ze sprawną realizacją budowy.

Dostępność mieszkań jest ściśle powiązana z dostępnością terenów pod planowaną zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. W okresach kryzysowych występuje wzrost cen nieruchomości jako najpewniejszych lokat finansowych oraz spekulacje terenami. Mieszkalnictwo jest najważniejszym tworzywem miasta, a dostępność terenów pod tą zabudowę wpływa w sposób istotny na dostępność mieszkań. W wielu miastach europejskich wypracowano mechanizmy wymuszające budowę mieszkań dostępnych w różnych formułach prawno-administracyjnych. W sytuacjach kryzysowych okazały się one nieskuteczne. Proces wypracowania rozwiązań innowacyjnych jest przedmiotem analiz na przykładzie systemowo spójnej polityki mieszkaniowej Wiednia. Po kryzysie roku 2008 postępujący wzrost cen nieruchomości szczególnie gruntowych doprowadził w ciągu 10 lat do spadku procentowego udziału nowobudowanych subwencjonowanych mieszkań dostępnych. Władze kraju federalnego Wiedeń podjęły kroki prawne, zmierzające do zmiany niekorzystnych trendów. W przeciągu 2 lat do lokalnego kodeksu budowlanego wprowadzono przepisy definiujące nową kategorię zagospodarowania terenu – „mieszkalnictwo dostępne”. Uzyskanie pozwolenia na budowę dla inwestycji mieszkaniowych, jest uzależnione od realizacji 2/3 przewidzianej powierzchni użytkowej mieszkań w formule mieszkań subwencjonowanych, a więc dostępnych. Ta nowelizacja prawa budowlanego weszła w życie 01.03.2019. Przewidywane jest docelowe obniżenie cen gruntów budowlanych dla mieszkalnictwa o 90%. Przez następne lata prowadzony będzie monitoring skutków powyższych zmian. Nowelizacja definiowana jest jako radykalna zmiana prawa, zapewniająca realizację programów mieszkań dostępnych.

Zasada zrównoważonego rozwoju wraz z intensyfikacją działań dotyczących uwzględniania w procesie projektowania środowiska przyrodniczego spowodowała zmianę sposobu traktowania użytkowników obiektów przez architektów oraz wzrost społecznego zaangażowania tych ostatnich. Wystawy zrealizowanych obiektów oraz decyzje jury Nagrody Pritzker’a podkreśliły znaczenie architektury zaangażowanej społecznie. Analiza postaw twórczych na podstawie tekstów teoretycznych i realizacji stanowi próbę pokazania zarówno historycznej ciągłości, jak i zmian rozwiązań przestrzeni zurbanizowanej i obiektów architektonicznych. Rozważania oparte o wieloletnie obserwacje oraz osobiste doświadczenie dotyczące zagadnień powiązanych z zasadą rozwoju zrównoważonego pozwala na sformułowanie długofalowych wniosków dotyczących sposobów kształtowania środowiska przestrzennego człowieka w zmieniającej się rzeczywistości początku nowego stulecia.

Tematem artykułu jest architektura współcześnie realizowanych kwartałów zabudowy mieszkaniowej z różnych części Europy. Celem artykułu jest wskazanie i opisanie wybranych tendencji estetycznych towarzyszących kształtowaniu ich formy. Główny temat artykułu koncentruje się wokół kwartałów zabudowy mieszkaniowej z okresu pierwszych dwóch dekad XXI wieku. Badania pozwoliły wskazać wyraziste cechy, które dominują i zarazem definiują estetyczny wyraz i charakterystyczne elementy architektonicznej idei dzisiejszego kwartału zabudowy mieszkaniowej. Podstawowymi metodami badawczymi są analizy i studia wybranych przypadków. Wyniki badań wskazują na zróżnicowanie założeń przestrzennych i estetycznych, co pomaga w odkrywaniu i poszukiwaniu nowych typologicznych rozstrzygnięć, wpływających na jakość zamieszkiwania. Badania służą także do formułowania teoretycznych podstaw projektowania tego rodzaju zabudowy, a także pozwalają prognozować dalsze kierunki rozwoju idei kwartału zabudowy mieszkaniowej dla niedalekiej przyszłości. Sformułowane wnioski koncentrują się na ujawnieniu pewnej oryginalności i atrakcyjności formy jako wspólnego wyznacznika występującego wśród panującego pluralizmu postaw twórczych w dzisiejszej architekturze.

Dynamiczny rozwój technologii komputerowych i systemów multimedialnych sprawił, że sposób czerpania wiedzy o otaczającym nas świecie się zmienił. Transformacjom poddały się i muzea, w których cyfrowe zasoby oraz ekspozycje multimedialne intensywnie wypierają dwudziestowieczne metody prezentacji oparte na pasywnej kontemplacji. Współczesne wystawy to nastawione na wywołanie określonych doświadczeń przestrzenie, atrakcyjne dla odbiorcy dzięki swojej immersyjności i interakcyjności, zastosowaniu multimediów i narracyjnej struktury. W artykule opisano zaobserwowane zmiany i tendencje w projektowaniu ekspozycji i budynków w odniesieniu do ewolucji instytucji muzealnych. Przedstawiono obiekty zrealizowane lub zaprojektowane w ciągu minionego dwudziestolecia ze szczególną uwagą poświęconą nowym muzeom w Polsce. Przeprowadzone analizy potwierdzają, iż obiekt muzealny – jego miejsce w przestrzeni miasta, architektoniczny projekt układu funkcjonalnego, stref wystawowych i aranżacji samych ekspozycji ewoluują równolegle do zmieniających się technologii i nowych potrzeb społecznych.

Jaka jest przestrzeń dzisiejszych jednorodzinnych zespołów mieszkaniowych na terenie miast? Jaki jest współczesny dom w mieście? Na podstawie analizy porównawczej realizacji zabudowy mieszkaniowej pierwszych dekad XXI wieku w Polsce i na Węgrzech wyróżniono cechy, które mogą budować tożsamość przestrzeni miejskiej. Jako tło badań posłużyły rozważania nad charakterem współczesnych terenów miast, strefy śródmiejskiej i peryferyjnej w zestawieniu od obszarów o ruralistycznym rodowodzie. Kierunki poszukiwań ukazano także na podstawie projektów studenckich realizowanych w ramach przedmiotu projektowanie architektoniczno-urbanistyczne jednorodzinnych zespołów mieszkaniowych, jak również zabudow y jednorodzinnej. Wyniki badań wskazują, iż jest możliwe przeciwstawienie się unifikacji przestrzeni związanej z nadmiernym rozrostem stref peryferyjnych oraz globalizacji wynikającej ze swobody przepływu informacji i poszukiwaniu wartości architektury w lokalnym dziedzictwie.