FAQ

Szpital bez ścian. Nowe technologie w projektowaniu architektury mieszkaniowej dla seniorów przyszłości

Data publikacji: 09.2022

Środowisko Mieszkaniowe, 2022, 38/2022, s. 4-12

https://doi.org/10.4467/25438700SM.22.003.16103

Autorzy

Agata Gawlak
Zakład Architektury Usługowej i Mieszkaniowej, Instytut Architektury, Urbanistyki i Ochrony Dziedzictwa, Wydział Architektury, Politechnika Poznańska
https://orcid.org/0000-0002-6234-7953 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Tytuły

Szpital bez ścian. Nowe technologie w projektowaniu architektury mieszkaniowej dla seniorów przyszłości

Abstrakt

Artykuł prezentuje nowe spojrzenie na przestrzeń zamieszkania seniorów, którzy już w niedalekiej przyszłości będą stanowić 20% naszego społeczeństwa i nawiązuje do powstałej w USA koncepcji hospital witout walls (tłum autorki: szpitale bez ścian). Rewolucyjna na czasy swojego powstania idea przeniesienia do środowiska domowego elementów związanych z diagnostyką czy terapią może stać się jedynym skutecznym rozwiązaniem pozwalającym seniorom przyszłości na komfortowe i bezpieczne starzenie się we własnym domu (ageing in place). Zwiększone zapotrzebowanie na usługi zdrowotne generuje pilną potrzebę redefinicji dotychczasowych systemowych rozwiązań opieki medycznej i ich transpozycję do przestrzeni zamieszkania, która będzie musiała odpowiedzieć na agregację nowych potrzeb prozdrowotnych przyszłych seniorów. Nowe technologie, jako ogólnodostępne narzędzia, będą w istotny sposób wspierać te procesy. Nie bez znaczenia pozostanie fakt, iż przyszli seniorzy będą inni niż obecni, będą posiadali nowe umiejętności i kompetencje, w tym przede wszystkim cyfrowe oraz zdecydowanie inne potrzeby odnośnie do przestrzeni zamieszkania. Stąd idea mieszkania, które leczy, wywodząca się z koncepcji hospital without walls może okazać się skutecznym modelem.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

[1] Bielak M., Sytuacja ludzi starszych w Polsce i na świecie oraz ich specyficzne potrzeby dotyczące środowiska zamieszkania, w: Badania jakościowe środowiska zbudowanego, Zachowanie, środowisko, architektura – behaviour, architecture, red. Niezabitowska M., Wydawnictwo Stowarzyszenie Psychologia i Architektura, Poznań 2006.

[2] System wsparcia osób starszych w środowisku zamieszkania. Przegląd sytuacji. Propozycja modelu – praca zbiorowa pod redakcją Błędowski P., Szatur-Jaworska B., Wydawnictwo Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, Warszawa 2017.

[3] Bugajska B., Iwański R., Zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych niesamodzielnych osób starszych: w poszukiwaniu optymalnych rozwiązań, Exlibris: Biblioteka Gerontologii Społecznej, red. Bugajska B., Iwański R., Szarota Z., Gdzie mieszka starość: przestrzeń – architektura – mieszkanie

[4] (Where Does the Old Age Dwell: space – architecture – home). 2018, nr 1-2 (15), s. 12-25.

[5] Carp, F. M., Impact of improved living environment on health and life expectancy. The Gerontologist, 1977/17, s. 242-249.

[6] Cieśla A., Cieśla J., Iwański R., Mieszkania seniorów w Polsce, w: Raport o stanie polskich miast. Mieszkalnictwo społeczne, Warszawa 2018, online: http://obserwatorium.miasta.pl/mieszkalnictwo-spoleczne-raport-o-stanie-polskich-miast/ (data dostępu: 11.08.2019).

[7] Cottam H., Leadbeater Ch., HEALTH: Co-creating Services, Design Council, London 2004.

[8] Dentzer S., Healthcare without walls. A Roadmap for Reinventing U.S. Health Care, Wyd. NEHI, London 2018.

[9] Dudek-Mańkowska S., Mieszkanie dla seniora – formy budownictwa senioralnego oraz stan ich rozwoju w Polsce, w: Konwersatorium Wiedzy o Mieście, 2017, nr 2(30), s. 27-35.

[10] Gawlak A., Matuszewska M., Ptak A., Inclusiveness of Urban Space and Tools for the Assessment of the Quality of Urban Life – A Critical Approach, w: International Journal of Environmental Research and Public Health 2021, Vol. 18, Iss. 9.

[11] Gawlak A., Matuszewska M., Skórka A., Housing Expectations of Future Seniors Based on an Example of the Inhabitants of Poland, w: Buildings, 2021, Vol. 11, Iss. 7.

[12] Gawlak A., Mieszkanie dla zdrowia. Projektowanie dla przyszłych seniorów, Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej, Poznań 2022.

[13] Gawlak A., Ptak A., Nowe potrzeby prozdrowotne społeczeństw w: Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz, 2020, nr 1, s. 55-67.

[14] Gheerawo R., Kunur M., Connections-mobility, ageing and independent living, Helen Hamlyn Centre, Royal College of Art, b.m.w., 2007.

[15] Hoogeruij G.J., Weldam S., Barneveld R.J., Schuurmans M.J., Development and impementation of a senior care program for older hospitalized patiens: Bridging the gap between research, education and clinical practice in an academic service partnership, w: Journal of Nursing Education and Practice, 2013,Vol. 3, No 10.

[16] Iwarsson S. et al., Importance of Home Environment for Healthy Aging: Conceptual and Methodological Background of the European ENABLE- AGE Project, w: The Geronthologist, 2007, Vol. 47, No. 1.

[17] Kaczmarska E., Formation of health resort environment and the disabled community, w: Udostępnienie przestrzeni osobom niepełnosprawnym. Likwidacja barier: materiały Pierwszego Europejskiego Kongresu „Niepełnosprawni Bliżej Europy”, Kraków, 19-21 kwietnia 1993, Polska. T.2, red. Kaczmarska E., Wydawnictwo Ostoja, Kraków 1994.

[18] Kamiński R., Gospodarstwa opiekuńcze jako alternatywna ścieżka rozwoju gospodarstw agroturystycznych, w: Studia KPZK, 2015, nr 162, s.109-125.

[19] Labus A., Starzejące się społeczeństwa europejskie XXI wieku w koncepcjach odnowy miejskiej, Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice 2014.

[20] Lawton, M.P., Older people on the move, w: Environment and Aging, Center for the Study of Aging, New York 1986.

[21] Mańkowska-Dudek S., Mieszkanie dla seniora – formy budownictwa senioralnego oraz stan ich rozwoju w Polsce, w: Konwersatorium Wiedzy o Mieście, 2017, nr 2(30).

[22] Nawrot G., O współczesnych formach zamieszkania w mieście, Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice 2015.

[23] Niezabitowska E., Niezabitowski M., Środowisko mieszkaniowe ludzi niepełnosprawnych i starych. Perspektywy humanizacji w świetle osiągnięć różnych dyscyplin nauki i obszarów praktyki architektonicznej, w:Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 2009, nr 3.

[24] Nikou S., Agahari W., Keijzer-Broers W., de Reuver M., Digital healthcare technology adoption by elderly people: A capability approach model, w: Telematics and Informatics, 2020, Vol. 53.

[25] Oswald F., Rowles G.D., Wahl H.-W., Tesch-Römer C., Hoff A., Beyond the relocation trauma in old age. New trends in today’s elders’ residential decisions, New dynamics in old age: Environmental and societal perspectives, Wydawnictwo Baywood Publishing, New York 2006.

[26] Perek-Białas J., Worek B., Aktywne starzenie się odpowiedzią na społeczno-ekonomiczne konsekwencje starzenia się społeczeństw i zapobieganie braku samodzielności, w: Samodzielność ludzi starych z perspektywy medycyny i polityki społecznej. Dotychczasowe doświadczenia UE i Polski, OM PTG, Warszawa 2004.

[27] Rantz M.J. et al., Evaluation of aging in place model with home care services and registered nurse care coordination in senior housing, w: Nursing Outlook, 2011, Vol. 59(1).

[28] Reay S. et al., Designing the future of healthcare together: prototyping a hospital co-design space, w: CoDesign, vol. 13, issue 4, 2017.

[29] Regnier, V., Going Dutch: A mixed-use housing model from the Netherlands responds to the aging demographic, American Society on Aging AgeElog” 2012.

[30] Sallis F.J. et al., Use of science to guide city planning policy and practice: how to achieve healthy and sustainable future cities, Urban design, transport, and health, w: Lancet, 2016, Vol. 388, s. 2936-2947.

[31] Sewin C., Ingrid Gould E., Housing for an Aging Population, w: Housing Policy Debate, 2017, Vol. 27, s. 167-192.

[32] Schneider-Skalska G., Jakie będzie środowisko mieszkaniowe w mieście przyszłości?, w: Czasopismo Techniczne. Architektura, 2012/109, z. 1, s. 165-173.

[33] Skibniewska H., Modele mieszkalnictwa dla osób starszych i niepełnosprawnych, Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, Warszawa 1994.

[34] Smets A.J.H., Housing the elderly: segregated in senior cities or integrated in urban society?, The 4th International Conference of the International Forum on Urbanism (IFoU) Delft The New Urban Question: Urbanism beyond Neo-Liberalism, Amsterdam 2009.

[35] Urbańska W., Warunki zamieszkiwania i preferencje mieszkaniowe młodych Polaków w 2007 i 2011, w: Problemy Rozwoju Miast, 2011, nr 10, s. 143-151.

[36] Wahl H.-W., Iwarsson S., Oswald F., Aging Well and the Environment: Toward an Integrative Model and Research Agenda for the Future, w: The Gerontologist, 2012, Vol. 52, Iss 3, s. 306–316.

[37] Wiles J.L., Leibing A., Guberman N., Reeve J.E.S. Allen R.E.S., The Meaning of „Aging in Place” to Older People, w: The Gerontologist, 2012, Vol. 52, No. 3.

[38] Wilson L.S. et al., Building the Hospital Without Walls – a CSIRO Home Telecare Initiative, w: Telemedicine Journal, 2000, Vol. 6, No. 2.

[39] Zaniewska H., Thiel M., Mieszkanie jutra ludzi starszych – nadzieja czy zagrożenie, w: Nasze starzejące się społeczeństwo. Nadzieje i zagrożenia, red. Kowalewski J.T., Szukalski P., Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2004.

[40] Zrałek M., Kreowanie dobrych warunków mieszkaniowych i przyjaznego środowiska zamieszkania ludzi starszych, w: Przestrzenie starości, Oficyna Wydawnicza Humanitas, Sosnowiec 2012.

Informacje

Informacje: Środowisko Mieszkaniowe, 2022, 38/2022, s. 4-12

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski:

Szpital bez ścian. Nowe technologie w projektowaniu architektury mieszkaniowej dla seniorów przyszłości

Angielski:

Hospital without walls. Designing residential architecture for future seniors

Autorzy

https://orcid.org/0000-0002-6234-7953

Agata Gawlak
Zakład Architektury Usługowej i Mieszkaniowej, Instytut Architektury, Urbanistyki i Ochrony Dziedzictwa, Wydział Architektury, Politechnika Poznańska
https://orcid.org/0000-0002-6234-7953 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Zakład Architektury Usługowej i Mieszkaniowej, Instytut Architektury, Urbanistyki i Ochrony Dziedzictwa, Wydział Architektury, Politechnika Poznańska

Publikacja: 09.2022

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Agata Gawlak (Autor) - 100%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski, Angielski

Szpital bez ścian. Nowe technologie w projektowaniu architektury mieszkaniowej dla seniorów przyszłości

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE