FAQ
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Polski system edukacyjny wobec uczniów uchodźców z Ukrainy w ocenie dyrektorów i nauczycieli szkół podstawowych. Badania własne

Data publikacji: 11.07.2025

Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 2025 (LI), Nr 2 (196), s. 127-142

https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.010.21824

Autorzy

,
Marzena Ruszkowska
Akademia Bialska im. Jana Pawła II w Białej Podlaskiej
, Polska
https://orcid.org/0000-0003-3262-6641 Orcid
Wszystkie publikacje autora →
,
Stanisława Katarzyna Nazaruk
Akademia Bialska im. Jana Pawła II w Białej Podlaskiej
, Polska
https://orcid.org/0000-0001-5620-3980 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →
Olena Budnyk
Vasyl Stefanyk Precarpathian National University
https://orcid.org/0000-0002-5764-6748 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

Polski system edukacyjny wobec uczniów uchodźców z Ukrainy w ocenie dyrektorów i nauczycieli szkół podstawowych. Badania własne

Abstrakt

Publikacja ma na celu przybliżenie działań podejmowanych ze strony nauczycieli i dyrektorów szkół podstawowych, skierowanych do ukraińskich uczniów uchodźców wojennych w polskim systemie edukacyjnym. W badaniu o charakterze sondażowym z wykorzystaniem autorskich kwestionariuszy ankiet postawiono kilka szczegółowych pytań:

Czy i w jaki sposób w środowisku szkolnym zadbano o potrzeby edukacyjne uczniów uchodźców z Ukrainy? Jakie działania podjęto w celu adaptacji uczniów uchodźców do polskiej szkoły i integracji ze środowiskiem szkolnym? Jakie działania podjęli nauczyciele, a jakie dyrektorzy szkół w celu eliminacji barier edukacyjnych i wychowawczych? Stwierdzono, że zarówno dyrektorzy, jak i nauczyciele polskich szkół podjęli szereg działań edukacyjnych, wychowawczych i integracyjnych skierowanych do uczniów uchodźców z Ukrainy, głównie poprzez niwelację barier komunikacyjnych i ofertę specjalistycznego wsparcia.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Asfeldt A.M., Bratlien D.L., Brekken A., Wikan N.A., Ovesen T., Gravningen K. (2018). When Europe’s Back Door Stood Open. Tidsskriftet Den Norske Legeforening, 138(4), 1–7. https://tidsskriftet.no/2018/02/kronikk/da-bakdora-til-europa-sto-apen (Accessed: 25.03.2025).

Bielska E. (2019). Uczeń uchodźca – doświadczenia i emocje towarzyszące sytuacji uchodźczej a społeczno-kulturowe ulokowanie szkoły, w: Przybylska I. (red.), Kultura emocjonalna szkoły czasoprzestrzenie doświadczania emocji, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 101–117.

Błeszyńska K. M. (2010). Dzieci obcokrajowców w polskich placówkach oświatowych − perspektywa szkoły. Raport z badań. Warszawa: ORE.

Boe C. S., Horsti K. (2019). Anti-Racism from the Margins: Welcoming Refugees at Schengen’s Northernmost Border, In: Hervik P. (ed.), Racialization, Racism, and Anti-Racism in the Nordic Countries. Palgrave Macmillan. Approaches to Social Inequality and Difference, 183–201. https://doi.org/10.1007/978-3-319-74630-2_8

CrossRef Następne

Budnyk O., Sajdak-Burska A. (2023). Pedagogical Support for Ukrainian War-Affected Children: Future Teachers Readiness to Work in Crisis. Comparative Analysis of Research Results in Ukraine and Poland. Journal of Vasyl Stefanyk Precarpathian National University, 10 (3), 16–31. https://doi.org/10.15330/jpnu.10.3.16-31

CrossRef Następne

Ciupińska B. (2022). Uczniowie uchodźcy wojenni z Ukrainy w polskim systemie edukacji w percepcji nauczycieli. HUMANITAS Pedagogika i Psychologia, 1(25), 155–169. https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.0789

CrossRef Następne

Costello C., Foster M. (2022). (Some) refugees welcome: When is differentiating between refugees unlawfuldiscrimination? International Journal of Discrimination and the Law, 22(3),244 -80. https://doi.org/10.1177/13582291221116476

CrossRef Następne

Di Maggio A., Jacyna M., Kolasiński T., Kotrych Z., Owczarek A., Pujszo P., Żurawska W. (2022). Rekomendacje systemowe dotyczące integracji dzieci-uchodźców z Ukrainy. https://transatlanticforum.org/wp-content/uploads/2022/03/TLFL-Raport-o-integracji-dzieci-z-Ukariny_web.pdf. (data dostępu: 25. 03.2024).

Duszczyk M., Kaczmarczyk P. (2022). The War in Ukraine and Migration to Poland: Outlook and Challenges. Intereconomics, 57(3), 164–171. https://doi.org/10.1007/s10272-022-1053-6

CrossRef Następne

Dziuba E. (2014). Status prawny uchodźcy, https://wspia.eu/media/cxhd2hvn/21-dziuba.pdf, (data dostępu: 25.04.2025).

Erenc-Grygoruk G. (2023). Nauczyciel wobec wielokulturowości swoich uczniów. Około Pedagogii, 3, 30–42. https://www.zpsb.pl/gryfice/wp-content/uploads/sites/2/2024/04/Grazyna-Erenc-Grygoruk.pdf. (data dostępu: 25.03.2024).

Gaywood D., Bertram T., Pascal C. (2020). Involving refugee children in research: Emerging ethical and positioning issues. European Early Childhood Education Research Journal, 28(1), 149–162. https://doi.org/10.1080/1350293X.2020.1707369

CrossRef Następne

Gościnna Polska 2022+ (2022). Bukowski M., Duszyk M. (red.), Warszawa: WiseEuropa, https://wise-europa.eu/2022/08/23/raport-goscinna-polska-2022/ (data dostępu: 24.04.2024).

Herbst M., Sitek M. (2023). Education in exile: Ukrainian refugee students in the schooling system in Poland following the Russian-Ukrainian war. European Journal of Education, 58(4),575–594. https://doi.org/10.1111/ejed.12587 (Accessed: 23.04.2024).

CrossRef Następne

Januszewska E. (2017). Uczniowie cudzoziemscy w polskiej szkole – między integracją a marginalizacją. Studia Edukacyjne 43, 129–152. DOI: 10.14746/se.2017.43.8. https://repozytorium.amu.edu.pl/bitstream/10593/22355/1/SE_43_2017_Edyta_Januszewska.pdf (data dostępu: 07.04.2025).

Jurek K., Betlej A., Niewiadomska I. (2022). Proces integracji społecznej dzieci ukraińskich w polskim systemie oświaty. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Kanasz T. (2015). Uwarunkowania szczęścia. Socjologiczna analiza wyobrażeń młodzieży akademickiej o szczęściu i udanym życiu. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej.

Laxton D., Cooper L., Sherstha P., Junie S. (2021). Translational research to support early childhood education in crisis settings: A case study of collaborative working with Rohingya refugees in Cox’s Bazar. Education 3-13 – International Journal of Primary, Elementary and Early Years Education, 49(8), 901–919. https://doi.org/10.1080/03004279.2020.1813186

CrossRef Następne

MEiN. 2022. Ministerstwo Edukacji i Nauki, Przyjmowanie do polskich szkół dzieci i młodzieży z Ukrainy – list Ministra Edukacji i Nauki do kuratorów, samorządowców i dyrektorów szkół.

DWM-WOPG.473.51.2022.MT. Pobrano z: https://www.academia.edu/92351021/Dziecko_uchod%C5%BAca_w_polskiej_szkole_Dzie%C5%84_powszedni (data dostępu: 06.02.2025).

Naguib N. (2017). Middle East Encounters 60 Degrees North Latitude: Syrian Refugees and Everyday Humanitarianism in the Arctic. International Journal of Middle East Studies, 49 (4), 645–660. https://doi.org.10.1017/S0020743817000630

Nazaruk S., Budnyk O., Ruszkowska M., Dąbrowska I., Sokołowska B., Tkachuk T. (2024). Opening Polish Schools to Ukrainian Refugee Children and Providing Them with Spiritual Support: Survey Results. Religions. 15(6), 651; https://doi.org/10.3390/rel15060651

CrossRef Następne

Niśkiewicz Z. (2016). Dobrostan psychiczny i jego rola w życiu człowieka. Studia krytyczne, 3, 139–151.

Paulgaard G., Soleim M. N. (2023). The arctic migration route: local consequences of global crises. Journal of Peace Education, 20(2), 196–216. https://doi.org/10.1080/17400201.2022.2159794

CrossRef Następne

Portera A. (2020). Intercultural Competence in Education to Foster European Identity. Journal of Educational Sciences, 40(2), 14–27. DOI:10.35923/JES.2019.2.02

Rembierz M. (2021). Migracja, w: Świerszcz P. (red.), Słownik Społeczny, t. III Etyka polityczna, Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie, 337–355.

Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 marca 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie kształcenia osób niebędących obywatelami polskimi oraz osób będących obywatelami polskimi, które pobierały naukę w szkołach funkcjonujących w systemach oświaty innych państw. Dz.U. z 2022 r., poz. 573.

Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 21 marca 2022 r. w sprawie organizacji kształcenia, wychowania i opieki dzieci i młodzieży będących obywatelami Ukrainy. Dz.U. z 2022 r., poz. 645.

Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej. Dz.U. 2024, poz. 996.

Sadowska K. (2021). Dobrostan psychiczny dziecka w procesie edukacji szkolnej w czasach pandemii. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, Vol. 16; nr 5 (63), 97–110. https://doi.org/10.35765/eetp.2021.1663.07

CrossRef Następne

Silverman D. (2008). Prowadzenie badań jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo PWN.

Tędziagolska M., Walczak, B., Wielecki K.M. (2023). Uczniowie uchodźcy w polskich szkołach. Warszawa: Centrum edukacji Obywatelskiej. Raport_Uczniowie_uchodzczy_w_polskich_szkolach_CEO_wrzesien_2023 (data dostępu 25.04.2025).

UNICEF (2022). ,,Już dwa miliony dzieci uciekły z Ukrainy”, pobrano z: https://unicef.pl/co-robimy/aktualnosci/dla-mediow/juz-dwa-miliony-dzieci-uciekly-z-ukrainy (data dostępu: 12.03.2025).

Ustawa z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty, Dz.U. 1991, nr 95, poz. 425.

Wojdat M., Cywiński P. (2022). Miejska gościnność: wielki wzrost, wyzwania i szanse. Raport o uchodźcach z Ukrainy w największych polskich miastach. Gdańsk: Wydawca Centrum Analiz i Badań, Unia Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza. https://www.miasta.pl/aktualnosci/raport-o-uchodzcach-z-ukrainy-w-najwiekszych-polskich-miastach (data dostępu 30 lipca 2024).

Woltran F., Hassani S., Schwab S. (2023). Schooling of Refugee Students from Ukraine in Austria and Its Risk for Creating Educational Inequity. Journal of Language, Identity and Education. 1–16, https://doi.org/10.1080/15348458.2023.2275741

CrossRef Następne

Vandekerckhove, A., Aarssen, J. (2020). High time to put the invisible children on the agenda: Supporting refugee families and children through quality ECEC. European Early Childhood Education Research Journal, 28(1), 104–114. https://doi.org/10.1080/1350293X.2020.1707366.

CrossRef Następne

Informacje

Informacje: Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 2025 (LI), Nr 2 (196), s. 127-142

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Polski system edukacyjny wobec uczniów uchodźców z Ukrainy w ocenie dyrektorów i nauczycieli szkół podstawowych. Badania własne
Angielski: The Polish Education System towards Refugee Students from Ukraine in the Opinion of Primary School Principals and Teachers. Own Research

Autorzy

https://orcid.org/0000-0003-3262-6641

Marzena Ruszkowska
Akademia Bialska im. Jana Pawła II w Białej Podlaskiej
, Polska
https://orcid.org/0000-0003-3262-6641 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Akademia Bialska im. Jana Pawła II w Białej Podlaskiej
Polska

https://orcid.org/0000-0001-5620-3980

Stanisława Katarzyna Nazaruk
Akademia Bialska im. Jana Pawła II w Białej Podlaskiej
, Polska
https://orcid.org/0000-0001-5620-3980 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Akademia Bialska im. Jana Pawła II w Białej Podlaskiej
Polska

https://orcid.org/0000-0002-5764-6748

Olena Budnyk
Vasyl Stefanyk Precarpathian National University
https://orcid.org/0000-0002-5764-6748 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Vasyl Stefanyk Precarpathian National University

Publikacja: 11.07.2025

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY 4.0  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Marzena Ruszkowska (Autor) - 33.33%
Stanisława Katarzyna Nazaruk (Autor) - 33.33%
Olena Budnyk (Autor) - 33.33%

Informacje o autorze:

Marzena Ruszkowska – dr hab., prof. AB, Zakład Pedagogiki, Akademia Bialska im. Jana Pawła II; dr hab. nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika. Obszary zainteresowań: rodzina jako środowisko wychowawcze; rodzina dysfunkcyjna i formy jej wsparcia; system pieczy zastępczej; dziecko w pieczy zastępczej – warunki życia i rozwoju; dzieci zdolne w środowisku rodzinnym i szkolnym; dziecko ukraińskie w polskim systemie edukacyjnym.

Stanisława Katarzyna Nazaruk – dr, Zakład Pedagogiki, Akademia Bialska im. Jana Pawła II; doktor nauk humanistycznych w dyscyplinie pedagogika. Zainteresowania naukowe i badania dotyczą warunków rozwoju dzieci i ich umiejętności w środowisku szkolnym i pozaszkolnym, w tym edukacji wielokulturowej i dzieci migrantów.

Olena Budnyk – dr hab., prof., Katedra Edukacji Podstawowej i Innowacji Edukacyjnych, Dyrektor Centrum Innowacyjnych Technologii Edukacyjnych ‘PNU Ecosystem’, Przykarpacki Uniwersytet Narodowy im. Wasyla Stefanyka w Iwano-Frankiwsku, Ukraina. Zainteresowania naukowe: filozofia edukacji, edukacja podstawowa, kształcenie nauczycieli, edukacja włączająca, wsparcie pedagogiczne dzieci w sytuacjach kryzysowych (wojna), e-learning.

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Polski system edukacyjny wobec uczniów uchodźców z Ukrainy w ocenie dyrektorów i nauczycieli szkół podstawowych. Badania własne

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE