„Rozmowy świeże o nowinach z Ukrainy, z Węgier i z Turek”
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 19.01.2026
Rocznik Przemyski. Literatura i Język, 2025, 2 (29) 2025, s. 3-16
https://doi.org/10.4467/24497363RPLJ.25.001.22594Autorzy
„Rozmowy świeże o nowinach z Ukrainy, z Węgier i z Turek”
This paper discusses the pamphlet Rozmowy świeże o nowinach z Ukrainy, z Węgier i z Turek (Fresh conversations about the news from Ukraine, Hungary and Turkey) and includes its critical edition. The work, which contains excerpts from Minerwa z ligi chrześcijańskiej zebrana (Minerva from the Christian league collected), as a whole remains anonymous. Recently Radosław Sztyber has made an attempt to ascribe its authorship to Samuel Łaszcz. The work, largely in the form of a dialogue, revolves around the events from the battle of Cecora in 1620 to the end of Krzysztof Zbaraski’s envoy mission to the Ottoman Empire in 1623.
Minerwa Marcina Paszkowskiego z ligi chrześcijańskiej zebrana i cytowaniem zacnych a rozmaitych autorów konfirmowana o upadku mocy tureckiej, o wyswobodzeniu Ziemie Ś[więtej] z ręku ich przez narody chrześcijańskie, tudzież też prześladowanie chrześcijan w jarzmie tych pogan stękających, [w:] M. Paszkowski, Utwory okolicznościowe, cz. 1, oprac. M. Kuran przy udziale R. Krzywego, Warszawa 2017 (Biblioteka Dawnej Literatury Popularnej i Okolicznościowej, t. 36), s. 148–187.
Rozmowy świeże o nowinach z Ukrainy, z Węgier i Turek, Kraków 1621, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, sygn. XVII-1663-III, sygn. mikrofilmu 30218.
Głowiński M., Dialog II, [w:] Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław 1988, s. 90–91.
Górski K., Tekstologia i edytorstwo dzieł literackich, Warszawa 1978.
Jarczykowa M., Poeta Wilna. Edycja krytyczna poezji okolicznościowej Walentego Bartoszewskiego, „Roczniki Humanistyczne” 2023, t. 71, z. 1, s. 123–128.
Juszyński H., Dykcjonarz poetów polskich, t. 2, Kraków 1820.
Kroczak J., „Jeśli mnie wieźdźba prawdziwa uwodzi...” Prognostyki i znaki cudowne w polskiej literaturze barokowej, Wrocław 2006.
Nowak-Dłużewski J., Okolicznościowa poezja polityczna w Polsce: Zygmunt III, Warszawa 1971.
Ryba R., Literatura staropolska wobec zjawiska niewoli tatarsko-tureckiej. Studia i szkice, Katowice 2014.
Sztyber R., Horyzonty prawdy w polskich gazetach ulotnych z roku 1621. W czterechsetlecie batalii chocimskiej, „Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL” 2021, t. 34, nr 3 (135), s. 262–284.
Sztyber R., Między Lwowem a Chocimiem. Pospolite ruszenie w świetle wybranych zabytków piśmienniczych i literackich XVII wieku (rekonesans), [w:] idem, Najdawniejsze współczesne relacje o bitwie chocimskiej z 1621 roku. Szkice (nie tylko) o tekstach, Zielona Góra 2019, s. 97–113.
Sztyber R., Na marginesie i wokół zagadkowego rebusu z 1621 roku, „Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego” 2015, t. 1, s. 39–62.
Sztyber R., O Polsce z perspektywy XVII wieku w proroczych wizjach Wojciecha Dembołęckiego, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica” 2013, t. 1, s. 15–30.
Sztyber R., „Poseł z Wołoch z obozu polskiego” – polska gazeta ulotna o batalii chocimskiej w 1621 roku (minimonografia i edycja krytyczna zabytku), „Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego” 2017, t. 3, s. 31–58.
Sztyber R., Propagandowy potencjał tradycji w świetle współczesnych polskich „gazet ulotnych” o batalii chocimskiej z 1621 roku, [w:] Mitologizacja kultury w polskiej i iberyjskiej twórczości artystycznej, red. W. Charchalis, B. Trocha, Zielona Góra 2015, s. 153–174.
Sztyber R., Wokół dwóch broszur z czasów chocimskich bojów w 1621 roku (o potrzebie reedycji, relektury i o niezbędnych rewizjach), „Zielonogórskie Studia Bibliotekoznawcze” 2013, z. 5, s. 25–41.
Sztyber R., Wymiar quasi-religijny polskich gazet ulotnych o batalii chocimskiej z 1621 r. i kilka przyczynków (przegląd wybranych zagadnień), „Tematy i Konteksty” 2016, nr 6 (11), s. 204–224.
Zasady wydawania tekstów staropolskich. Projekt, przykłady, oprac. J. Woronczak, Wrocław 1955.
Zawadzki K., Gazety ulotne polskie i Polski dotyczące XVI–XVIII wieku. Bibliografia, t. 1: 1514–1661, Wrocław 1977.
Zawadzki K., Prasa ulotna za Zygmunta III, Warszawa 1997.
Informacje: Rocznik Przemyski. Literatura i Język, 2025, 2 (29) 2025, s. 3-16
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 19.01.2026
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC-BY-NC-SA
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
Polski