Miasto Przemyśl w literaturze współczesnej wybranych autorów
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 19.01.2026
Rocznik Przemyski. Literatura i Język, 2025, 2 (29) 2025, s. 137-171
https://doi.org/10.4467/24497363RPLJ.25.009.22602Autorzy
Miasto Przemyśl w literaturze współczesnej wybranych autorów
Przemyśl as a city is shown in literature from various viewpoints: socio-political, historical, multicultural and social. Through references to history, monuments, street names, people, specific language, natural environment, objects, we see the topographical image of the city but we also get to know its atmosphere, history, identity of the genius loci. That image is presented in the relation between time, human existence and natural world. It may be a kind of initiation, reaching maturity, meeting one’s little homeland or preserving its past from being forgotten. Describing Przemyśl takes on different forms: it can be a testimony, a confession, a palimpsest, creation or fiction. Authors use different genres (a memory, a reportage, a historical novel/drama, a horror) in order to prove that the city provides a constant inspiration.
Bystrzycki P., Jabłko Sodomy, Poznań 2003.
Bystrzycki P., Nad Sanem, nad zielonookim. 1923–1939, Poznań 1997.
Bystrzycki P., Nessie i inne opowiadania, Poznań 1976.
Bystrzycki P., Płynie Rzeka, płynie…, t. 1–2, Poznań 1989.
Bystrzycki P., „Ponar” i inne opowiadania, Kraków 1985.
Bystrzycki P., Wiatr Kuszmurunu, Warszawa 2009.
Darda S., Druga gemma, Chorzów 2022 (Przebudzenie zmarłego czasu, t. 2).
Darda S., Powrót, Warszawa 2019 (Przebudzenie zmarłego czasu, t. 1).
Grabiński S., Wyznania, [w:] idem, Wichrowate linie. Utwory rozproszone, oprac. J. Knap, Kraków 2012.
Skubisz M., Aptekarka, Poznań 2022 (Saga rodu Tyszkowskich, t. 1).
Skubisz M., Czarci ogród, Poznań 2022 (Saga rodu Tyszkowskich, t. 2).
Skubisz M., Jemioła, klątwa i cholera, Poznań 2023 (Saga rodu Tyszkowskich, t. 3).
Skubisz M., Wilcze znamię, Poznań 2024 (Saga rodu Tyszkowskich, t. 4).
Stachowiak J., Miasto i świat, „Fa-Art” 1995, nr 4, s. 52–54.
Strońska A., Sennik galicyjski, Warszawa 1993.
Aguirre M., Geometria strachu. Wykorzystanie przestrzeni w literaturze gotyckiej, tłum. A. Izdebska, [w:] Wokół gotycyzmów. Wyobraźnia – groza – okrucieństwo, red. G. Gazda, A. Izdebska, J. Płuciennik, Kraków 2002, s. 15–32.
Bachtin M., Problemy literatury i estetyki, tłum. W. Cesluk-Grajewski, Warszawa 1982.
Bagłajewski A., Miasto palimpsest, [w:] Miejsce rzeczywiste, miejsce wyobrażone. Studia nad kategorią miejsca w przestrzeni kultury, red. M. Kitowska-Łysiak, E. Wolicka-Wolszleger, Lublin 1999, s. 317–338.
Błoński J., Niezwykła historia bizantyjskiej gemmy z przemyskiego muzeum, „Nasz Przemyśl” 2007, nr 2 (30), s. 12–13.
Buczyńska-Garewicz H., Miejsca, strony, okolice. Przyczynek do fenomenologii przestrzeni, Kraków 2006.
Czermińska M., Autobiograficzny trójkąt. Świadectwo, wyznanie i wyzwanie, Kraków 2000.
Czermińska M., Dom w autobiografii i powieści o dzieciństwie, [w:] Przestrzeń i literatura. Studia, red. M. Głowiński, A. Okopień-Sławińska, Wrocław 1978, s. 229–252.
Czermińska M., Miejsca autobiograficzne. Propozycja w ramach geopoetyki, „Teksty Drugie” 2011, nr 5 (131), s. 183–200.
Dalecki M., Przemyśl w latach 1918–1939. Przestrzeń, ludność, gospodarka, Przemyśl 1999.
Duma M., Bystrzycki Przemysław, [w:] Przemyski słownik biograficzny, red. E. Grin-Piszczek, T. Pudłocki, A. Siciak, Przemyśl 2016, s. 35–39.
Erll A., Literatura jako medium pamięci zbiorowej, tłum. M. Saryusz-Wolska, [w:] Pamięć zbiorowa i kulturowa. Współczesna perspektywa niemiecka, red. M. Saryusz-Wolska, Kraków 2009.
Fac L., Szkice z dziejów Przemyśla i ziemi przemyskiej, cz. 2, Przemyśl 2023.
Gosztyła M., Krajobraz wielokulturowy Przemyśla, „Wiadomości Konserwatorskie” 2004, t. 16, s. 12–17.
Historia kontaktu z kamienicą. Rozmowa z Hanną Krall, „Scriptores. Pamięć, Miejsce, Obecność: Laboratorium Pamięci, Małe Ojczyzny, Spotkania Kultur” 2006, nr 30: Czechowicz – w poszukiwaniu ukrytego miasta. Cz. 1, s. 433–435 (pierwodruk: „Gazeta Wyborcza” 2005, 12 września).
Konieczny Z., Zmiany demograficzne w południowo-wschodniej Polsce w latach 1939–1950, Przemyśl 2002.
Kostek J., O losach Kazimierza Marii Osińskiego słów kilka, „Skarby Podkarpackie” 2011, nr 1 (26), s. 17–19.
Kubicka H., Tam, gdzie czai się zło. Przestrzeń w horrorze jako mechanizm budzenia strachu, „Literatura i Kultura Popularna” 2010, nr 16, s. 71–89.
Kulawik A., Poetyka. Wstęp do teorii dzieła literackiego, Warszawa 1990.
Kurzowa Z., Polszczyzna Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich do 1939 roku, oprac. M. Skarżyński, Kraków 2006.
Kwaśnicka A., Uwagi o fonetyce i fleksji gwar okolic Przemyśla, [w:] Studia dialektologiczne III, red. J. Okoniowa, Kraków 2006, s. 87–98.
Markiewicz H., Wymiary dzieła literackiego, Kraków 1984.
Nycz R., Literatura jako trop rzeczywistości. Poetyka epifanii w nowoczesnej literaturze polskiej, Kraków 2001.
Orłowicz M., Ilustrowany przewodnik po Przemyślu i okolicy, Przemyśl 1917.
Podniesińska Z., (Re)konstrukcja dzieciństwa traumatycznego, [w:] Trauma, pamięć, wyobraźnia, red. Z. Podniesińska, J. Wróbel, Kraków 2011, s. 63–71.
Przemyśl. Tysiąc lat na styku zachodniego i wschodniego chrześcijaństwa. Przewodnik, red. G. Klebowicz, Przemyśl 2016.
Pudłocki T., Iskra światła czy kopcąca pochodnia? Inteligencja w Przemyślu w latach 1867–1939, Kraków 2009.
Pudłocki T., Przemyski okres w życiu Stefana Grabińskiego, „Rocznik Przemyski” 2006, z. 3, s. 71–86.
Rewers E., Po-wolna przestrzeń, [w:] Czas przestrzeni, red. J. Petri, K. Wilkoszewska, Kraków 2008, s. 87–99.
Rodak P., Między zapisem a literaturą. Dziennik polskiego pisarza w XX wieku (Żeromski, Nałkowska, Dąbrowska, Gombrowicz, Herling-Grudziński), Warszawa 2011.
Rodak P., Wojna i zapis (o dziennikach wojennych), „Teksty Drugie” 2005, nr 6, s. 33–45. Rożański J., Przemyśl i okolice, Warszawa 1977.
Rybicka E., Geopoetyka (o mieście, przestrzeni i miejscu we współczesnych teoriach i praktykach kulturowych), [w:] Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy, red. M.P. Markowski, R. Nycz, Kraków 2006, s. 471–490.
Rybicka E., Miejsce, pamięć, literatura: w perspektywie geopoetyki, „Teksty Drugie” 2008, nr 1/2 (109/110), s. 19–32.
Sławiński J., Przestrzeń w literaturze: elementarne rozróżnienia i wstępne oczywistości, [w:] Przestrzeń i literatura. Studia, red. M. Głowiński, A. Okopień-Sławińska, Wrocław 1978, s. 9–22.
Sztaba J., Sarkady A., Saga rodu Bystrzyckich. Przedsiębiorcy, urzędnicy, literaci, uczeni, zesłańcy…, Przemyśl 2010.
Śliwa J., Gemma magiczna ze zbiorów Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej, „Materiały i Studia Muzealne” 2014, t. 8, s. 5–20.
Tabaszewska J., Literatura o pamięci, pamięć w literaturze czy pamięć literatury?, [w:] Od pamięci biodziedzicznej do postpamięci, red. T. Szostek, R. Sendyka, R. Nycz, t. 4, Warszawa 2013, s. 341–351.
Trześniewska-Nowak A., Alternatywne światy w twórczości Stefana Dardy na przykładzie trylogii „Dom na Wyrębach”, „Bibliotekarz Podlaski” 2021, t. 3 (52), s. 211–222.
Ubertowska A., Świadectwo – trauma – głos. Literackie reprezentacje Holokaustu, Kraków 2007.
Walc K., Horror [hasło], [w:] Słownik literatury popularnej, red. T. Żabski, Wrocław 2006, s. 222.
Wójcik A., Spacerkiem po Przemyślu w roku 1900… Czyli czar starych widokówek, Przemyśl 2005.
Zaleski M., Formy pamięci, Gdańsk 2006.
Zespoły sakralne, cz. 1, oprac. P. Krasny, J. Sito, Warszawa 2004 (Katalog zabytków sztuki. Miasto Przemyśl, t. 10).
Przemysław Bystrzycki – Cichociemny, https://elitadywersji.org/przemyslaw-bystrzycki-cichociemny/ [dostęp: 29.08.2025].
Informacje: Rocznik Przemyski. Literatura i Język, 2025, 2 (29) 2025, s. 137-171
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 19.01.2026
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC-BY-NC-SA
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 111
Liczba pobrań: 80