Henryk Salz (1881–1943) – poeta i pisarz niesłusznie zapomniany
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 19.01.2026
Rocznik Przemyski. Literatura i Język, 2025, 2 (29) 2025, s. 71-86
https://doi.org/10.4467/24497363RPLJ.25.005.22598Autorzy
Henryk Salz (1881–1943) – poeta i pisarz niesłusznie zapomniany
This article is devoted to the biography and literary achievements of Henryk Salz, a lawyer, poet, writer and translator of literary works from Russian and German. Born as Markus Herman Salz in 1881 in Stanisławów (then Galicia in Austria-Hungary, now Ivano- Frankivsk, Ukraine), he graduated from law at Lviv University and worked as a lawyer in Horodenka, Przemyśl and Krynica. He wrote about a thousand poetic works, several novels and novellas, and translated over a dozen novels into Polish. He also wrote under the literary pseudonyms Campanella, Marian Żalicki and Dr. H. Sawicz.
Archiwum Główne Akt Dawnych, Księgi metrykalne wyznania mojżeszowego z terenów tzw. zabużańskich, sygn. 1/300/0/1219; 1/300/0/1220; 1/300/0/1221; 1/300/0/1222; 1/300/0/1231; 1/300/0/2125; 1/300/0/2714.
Instytut Pamięci Narodowej, Oddziałowe Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Rzeszowie, sygn. IPN Rz 82/106.
Delle Grazie M.E., Volkslied, [w:] Meisternovellen Deutscher Frauen, red. E. Brausewetter, Berlin 1897, s. 173–192.
„Dziennik Urzędowy Ministerstwa Sprawiedliwości” 1922, nr 13.
„Dziennik Urzędowy Ministerstwa Sprawiedliwości” 1928, nr 1.
„Dziennik Urzędowy Ministerstwa Sprawiedliwości” 1933, nr 16.
Gorki M., Варенька Олесова, „Северный вестник” 1898, nr 3–5.
Gorki M., Тюрьма, [w:] Сборник товарищества «Знание» за 1904 год, Moskwa 1905.
Hebbel F., Gedichte von Friedrich Hebbel, Stuttgart – Augsburg 1857.
Hebbel F., Gyges und sein Ring, Wien 1856.
Hebbel F., Maria Magdalena. Ein bürgerliches Trauerspiel in drei Akten, Hamburg 1844.
Kellermann B., Yester und Li. Geschichte einer Sehnsucht, Berlin 1904.
Krakowska księga adresowa 1908, Kraków 1908.
Księga adresowa król. stoł. miasta Lwowa 1913, Lwów 1913.
Księga adresowa miasta Krakowa i województwa krakowskiego 1932. Dział II, województwo krakowskie, Kraków 1932.
Meyrink G., Das Gehirn, [w:] Orchideen, München 1905, s. 51–57.
Meyrink G., Das Wachsfigurenkabinett, München 1908.
Meyrink G., Der Fluch der Kröte, [w:] Der heisse Soldat, München 1903.
Meyrink G., Die schwarze Kugel, [w:] Orchideen, München 1905, s. 7–12.
Schnitzler A., Das Tagebuch der Redegonda, „Süddeutsche Monatshefte” 1911–1912, R. 9, t. 1, s. 1–7.
Schnitzler A., Der Ehrentag, „Die Romanwelt” 1897, z. 16, s. 507–516.
Schnitzler A., Der Tod des Junggesellen, „Österreichische Rundschau” 1908, z. 1, s. 19–26.
Schnitzler A., Die dreifache Warnung, „Die Pfingst-Zeit” 1911 (dodatek do nr 3122 „Die Zeit”).
Schnitzler A., Die Frau des Weisen, „Die Zeit” 1897, nr 1–3.
Schnitzler A., Die Toten schweigen, „Cosmopolis” 1897, z. 2, s. 193–211.
Schnitzler A., Die Weissagung, „Neue Freie Presse” 1905, nr 14850, s. 31–38.
Spis abonentów sieci telefonicznych państwowych i koncesjonowanych w Polsce (z wyjątkiem m. st. Warszawy) na 1939 r., Warszawa 1939.
Sprawozdanie dyrekcyi C.K. Gimnazyum w Stanisławowie za rok szkolny 1897/8, Stanisławów 1898.
Sprawozdanie dyrekcyi C.K. Gimnazyum w Stanisławowie za rok szkolny 1899/1900, Stanisławów 1900.
Verordnungsblatt des k. k. Justizministeriums 1910, nr 17, cz. 1.
Verordnungsblatt des k. k. Justizministeriums 1912, nr 18, cz. 1.
Verordnungsblatt des k. k. Justizministeriums 1918, nr 1, cz. 1.
Aleksander T., Życie społeczne i przemiany kulturalne Nowego Sącza w latach 1870– 1990, Nowy Sącz 1993.
Bienenstock M., Z najnowszych wydawnictw, „Chwila” 1919, nr 265, s. 3.
Bienenstock M., Salziana, „Nowy Dziennik” 1923, nr 57, s. 3–4, nr 58, s. 3–4.
Bogusławska M., Rocznice narodowe. Wskazówki i materjały potrzebne dla urządzających obchody narodowe, Lwów – Warszawa 1926.
Bortnik K., W atmosferze skandalu, „Przemyski Przegląd Kulturalny” 2013, nr 1–2, s. 90–96.
Galle H., Salz Henryk. Kwiat bagna – stypa. Szkic powieściowy, „Książka” 1907, nr 1, s. 19–20.
Hahn W., Juliusz Słowacki w poezyi polskiej (antologia poetycka), Lwów 1910.
Henner E., Żagiew na wichrze. Liryka Henryka Salza, Przemyśl 1923.
Kalendarz informator sądowy na 1934 rok, Warszawa [1933].
Kalendarz informator sądowy na 1935 rok, Warszawa [1934].
Kalendarz informator sądowy na 1939 rok, Warszawa [1938].
Kalendarz sądowy na rok 1927, Warszawa 1927.
Kalendarz sądowy na rok 1933, Warszawa [1932].
Kwiek-Osiowska J., Gromada Artystyczno-Literacka „Łom”, „Rocznik Sądecki” 1992, s. 245–282.
O ruchu wydawniczym i literackim w Stanisławowie, „Kurjer Stanisławowski” 1904, nr 1001, s. 3.
Plohn A., Pieśni żydowskie, „Chwila” 1921, nr 814, s. 8.
Presser W., Nowe poezye Henryka Salza, „Chwila” 1923, nr 1532, s. 3–4; nr 1533, s. 3–4.
P[ress]er W., Weltliteratur (Die Juden in der polnischen Literatur), [w:] Jüdisches Lexikon. Ein enzyklopädisches Handbuch des jüdischen Wissens in vier Banden, t. IV/2, Berlin 1930, s. 1401–1404.
Pudłocki T., W rywalizacji z Atenami galicyjskimi – Czytelnia Naukowa w Przemyślu, „Studia Historyczne” 2011, z. 3–4, s. 291–307.
Raptularz na rok 1915, Kraków 1914.
Raptularz na rok 1917, Kraków 1916.
Salz Henryk, [w:] S. Orgelbranda encyklopedia powszechna, t. 18, Suplement II, cz. 2, Warszawa 1912, s. 527.
Salz Henryk, [w:] Wielka ilustrowana encyklopedia powszechna, t. 15, Kraków 1929, s. 213.
Siciak A., Bystrzycki Tadeusz, [w:] Przemyski słownik biograficzny, t. 3, red. E. Grin-Piszczek, T. Pudłocki, A. Siciak, Przemyśl 2016, s. 4–5.
Siciak A., Druki przemyskie 1754–1939. Bibliografia publikacji polskich, niemieckich, węgierskich, francuskich oraz żydowskich i ukraińskich wydanych alfabetem łacińskim, Przemyśl 2002.
Skręt R., Salz Henryk, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 34, Wrocław – Warszawa – Kraków 1992–1993, s. 395–396.
Swiney M., La Poesia nel Mondo, „Poesia” 1920, nr 7–9, s. 79.
S[zwarcówna] M., Z nowości literackich, „Gazeta Wieczorna” 1919, nr 4906, s. 2–3.
Uzupełnienia i sprostowania [do: Salz Henryk], [w:] Polski słownik biograficzny, t. 38, Warszawa – Kraków 1997–1998, s. VIII.
Willman-Grabowska H., Salz Henryk. Kwiat bagna – stypa. Szkic powieściowy, „Książka” 1908, nr 8, s. 315–316.
Zych S., Diecezja przemyska obrządku łacińskiego w warunkach okupacji niemieckiej i sowieckiej 1939–1944/1945, Przemyśl 2011.
Żebrowski R., Salz Henryk, [w:] Polski słownik judaistyczny, oprac. R. Żebrowski, t. 2, Warszawa 2003, s. 470.
Żytyński S., Bez rampy i sztampy. Wspomnienia o młodym Krakowie lat trzydziestych, Kraków 1972.
„Chwila” 1923.
„Echo Krynickie” 1930.
„Gerichtsalle” 1912.
„Juristische Blätter” 1912, 1918.
„Kurjer Lwowski” 1906, 1908, 1911.
„Kurjer Stanisławowski” 1903, 1905, 1906, 1912.
„Nowiny Poniedziałkowe” 1919.
„Nowy Głos Przemyski” 1919.
„Ziemia Przemyska” 1925.
Wirtualny Sztetl, https://sztetl.org.pl [dostęp: 10.11.2024].
Informacje: Rocznik Przemyski. Literatura i Język, 2025, 2 (29) 2025, s. 71-86
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 19.01.2026
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC-BY-NC-SA
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 56
Liczba pobrań: 44