Zgromadzenie mieszkańców w Nowej Anglii jako organ stanowiący gminy i mechanizm partycypacji obywatelskiej
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 17.12.2025
Rocznik Administracji Publicznej, 2025, 2025 (11) 2, s. 39-58
https://doi.org/10.4467/24497800RAP.25.022.22537Autorzy
Zgromadzenia mieszkańców są organem legislacyjnym gmin w Nowej Anglii, w których skład wchodzą wszyscy mieszkańcy gminy. Ich charakterystyczny format ateńskiej demokracji bezpośredniej od trzystu lat inspiruje jako przykład demokracji zupełnej i doskonałej. Funkcjonując w zdecydowanej większości nowoangielskich gmin, stanowią alternatywę dla znanego w Europie systemu opartego na radach gminnych. Jednocześnie są przykładem wspaniałego narzędzia partycypacji obywatelskiej, które rzeczywiście dzieli władzę między mieszkańców, dając im możliwość współdecydowania o lokalnych sprawach. Mieszkańcy poprzez dyskusje i głosowania rozstrzygają kluczowe kwestie lokalne, przyjmują budżet, a także wybierają urzędników, w tym władzę wykonawczą w postaci kolegialnego zarządu. Równocześnie korzystają z różnych innych form zaangażowania społecznego w postaci rad doradczych czy referendów. Ten ustrój może być także przekształcony w osobne narzędzie partycypacji obywatelskiej, łączące konsultacje społeczne i referendum.
Arnstein S.R., A Ladder of Citizen Participation, „Journal of the American Institute of Planners” 1969, t. 35, nr 4.
Bryan F.M., Real Democracy: The New England Town Meeting and How it Works, Chicago 2004.
Bush Maclear A., Early New England Towns. A Comparative Study of their Development, New York 1967.
Caruso J.C. i in., Municipal Charters in Rhode Island. Home Rule in Rhode Island: 50 Years Later, Rhode Island Department of Revenue, Providence 2013.
Cossart P. i in., Introduction: The New England Town Meeting: A Founding Myth of American Democracy, „Journal of Public Deliberation” 2019, t. 15, nr 2.
DeWolf A., The Town Meeting. A Manual of Massachusetts Law, Wentworth Press, Sydney 2019.
Gaustad E.S., Roger Williams: Prophet of Liberty, Oxford University Press, New York 2001.
Hauser D., Community Participation. Parenting With Youth. A Rights, Respect, Responsibility Paradigm, „Advocates for Youth” 2002, t. 14, nr 3.
Jaśkowiec D., Dzielnice Krakowa: ich rola i znaczenie w ustroju samorządowym miasta, Kraków 2022.
Kazimierczak T., O czynnikach warunkujących partycypację publiczną i strategiach jej podnoszenia, w: Partycypacja publiczna w praktyce. Dwa modele zwiększania uczestnictwa mieszkańców w podejmowaniu decyzji, A. Olech (red.), Warszawa 2013.
Murphy R.E., Town Structure and Urban Concepts in New England, „The Professional Geographer” 1964, t. 16, nr 2.
Parry G. i in., Political Participation and Democracy in Britain, Cambridge University Press, Cambridge 1992.
Pawłowska A., Samorząd terytorialny w Stanach Zjednoczonych Ameryki, Warszawa 2016.
Zimmerman J.F., The New England Town Meeting: Democracy in Action, Westport 1999.
Massachusetts General Laws 2023.
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, Dz.U. 2003, nr 96, poz. 874 ze zm.
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym, Dz.U. 2000, nr 88, poz. 985 ze zm.
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz.U. 1990, nr 16, poz. 95 ze zm., art. 5a.
Massachusetts Municipal Association: https://www.mma.org/local-government-101/ (30.04.2025).
Oxford English Dictionary: https://www.oed.com (30.04.2025).
Państwowa Komisja Wyborcza: https://pkw.gov.pl (30.04.2025).
Participedia: https://participedia.net/ (30.04.2025).
SB2 for Hopkinton NH: https://sb2hopkintonnh.com (30.04.2025).
Słownik Języka Polskiego PWN: https://sjp.pwn.pl (30.04.2025).
The Providence Journal: https://eu.providencejournal.com/story/news/politics/2024/05/13/ri-towns-eliminate-financial-town-meeting-tradition-amid-low-turnout/73530676007/ (31.07.2025).
United States Census Bureau: https://data.census.gov (30.04.2025).
Vermont League Of Cities & Towns: https://www.vlct.org/ (30.04.2025).
Zespół partycypacji obywatelskiej Fundacji Stocznia: https://partycypacjaobywatelska.pl/ (30.04.2025).
Informacje: Rocznik Administracji Publicznej, 2025, 2025 (11) 2, s. 39-58
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 17.12.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 331
Liczba pobrań: 217