Ambrosini M., Hajer M.H.J., Irregular Migration, Cham 2023.

Balicki J., Migration Crisis on the Polish‑Belarusian Border (2021–2022) From a Humanitarian and Human Rights Perspective, „Studia Europejskie” 2022, vol. 26, nr 2.

Barnard C., The Substantive Law of the EU, Oxford 2019.

Bień‑Kacała A., Kacała T., Dezinformacja – definicja, zagrożenia, reakcja, „Acta Iuris Stetinensis” 2023, vol. 44, nr 3.

Bień‑Kacała A., Limiting Fundamental Rights by Governmental Regulations. An Illiberal Response to the COVID-19 Pandemic in Poland, w: Rule of Law and the Challenges Posed by the Pandemic, R. Arnold, J. Cremades (red.), Cham 2023.

Boda M., Hybrid War: Theory and Ethics, „Academic and Applied Research in Military and Public Management Science” 2024, vol. 23, nr 1.

Calculli M., Self‑Determination: The Story of the Liberal Appropriation of a Socialist Principle, w: The Liberal World Order and Beyond, E. Fassi, V.E. Parsi (red.), Mediolan 2021.

Callahan M., Rebel Dignity, „Kalfou: A Journal of Comparative and Relational Ethnic Studies” 2016, vol. 3, nr 2.

Chetail V., International Migration Law, Oxford 2019.

Chetail V., Sources of International Migration Law, w: Foundations of International Migration Law, B. Opeskin, R. Perruchoud, J. Redpath‑Cross (red.), Cambridge 2012.

Complak K., Uwagi o godności człowieka oraz jej ochrona w świetle nowej konstytucji, „Przegląd Sejmowy” 1998, nr 5, nr 28.

Costa J.P., Human Dignity in the Jurisprudence of the European Court of Human Rights, w: Understanding Human Dignity, C. McCrudden (red.), Oxford 2014.

Czapliński W., Międzynarodowe aspekty obywatelstwa, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1984, R. XLVI, nr 3.

Czepek J., Prohibition of Collective Expulsion of Aliens under the European Convention on Human Rights, „Studia Iuridica” 2024, nr 103.

Dziedziak W., Godność człowieka jako podstawa sprawiedliwości, „Annales Universitatis Mariae Curie‑Skłodowska” 2019, Vol. LXVI, [z.] 1.

Echeverría G., Towards a Systemic Theory of Irregular Migration, Cham 2020.

Fikfak V., Izvorova L., Language and Persuasion: Human Dignity at the European Court of Human Rights, „Human Rights Law Review” 2022, vol. 22, nr 3.

Florczak‑Wątor M., Obowiązki ochronne państwa w świetle Konstytucji RP i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Kraków 2018.

Foster C., Human Dignity in Bioethics and Law, Oxford–Portland 2011.

Gilabert P., Human Dignity and Human Rights, Oxford 2018.

González‑Escallén J.D., Liberal Citizenship, Project of Life and Self‑Determination: Individual Rights as a Path or Limit Towards the Construction of Identity, „Vinversitas” 2017, nr 135.

Górski M., Wolność wypowiedzi imigrantów – perspektywa europejska i amerykańska, „Europejski Przegląd Sądowy” 2023, nr 8.

Griesbeck M., The Global Compact for Safe, Orderly and Regular Migration and the Global Compact on Refugees – Origins and Effects, „European Studies” 2019, vol. 6.

Habermas J., The Concept of Human Dignity and the Realistic Utopia of Human Rights, „Metaphilosophy” 2010, vol. 41, nr 4.

Jasudowicz T., Zasada godności człowieka w systemie Europejskiej Konwencji Bioetycznej, „Kwartalnik Prawa Publicznego” 2018, t. 16, nr 1.

Kant I., Krytyka praktycznego rozumu, Warszawa 1972.

Karska E., Dąbrowski Ł.D., Qualifying for International and National Protection under the Polish Legal Order: Some Remarks in the Context of the War in Ukraine, „Stosunki Międzynarodowe – International Relations” 2024, vol. 4.

Karska E. et al., Human Rights in the European Paradigm of the Protection of Aliens, Warszawa 2023.

Karska E., Oręziak B., European Paradigm of the Protection of Aliens: Categorisation of Foreigners Seeking International Protection in the European Union, „International Community Law Review” 2024, vol. 26, nr 3.

Koffeman N.R., (The Right to) Personal Autonomy in the Case Law of the European Court of Human Rights (nota opgesteld ten behoeve van de Staatscommissie Grondwet), „Scholarly Publications” 2010, https://scholarlypublications.universiteitleiden.nl/handle/1887/15890 (15.10.2024).

Kosińska A.M., Mikołajczyk B., Does the Right to Migration Security Already Exist? Considerations from the Perspective of the EU’s Legal System, „European Journal of Migration and Law” 2019, t. 21, nr 1.

Kowalski M., Konflikt na Ukrainie a praktyka udzielania ochrony cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w: Status cudzoziemca w Polsce wobec współczesnych wyzwań międzynarodowych, D. Pudzianowska (red.), Warszawa 2016.

Loescher G., Refugees. A Very Short Introduction, Oxford 2021.

Mazurek F.J., Godność człowieka a prawa człowieka, „Roczniki Nauk Społecznych” 1980, t. VIII.

McCrudden C., In Pursuit of Human Dignity: An Introduction to Current Debates. Understanding Human Dignity, Proceedings of the British Academy, „University of Michigan Public Law Research” 2013, Paper no. 309.

Mik C., Prawa człowieka w czasach rywalizacji geopolitycznej XXI wieku, „Prawo i Więź” 2024, nr 4 (51).

Mikołajczyk B., Osoby ubiegające się o status uchodźcy. Ich prawa i standardy traktowania, Katowice 2004.

Moyn S., The Secret History of Constitutional Dignity, „Yale Human Rights & Development Law Journal” 2014, vol. XVII.

Naworski Z., Wolności szlacheckie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, w: Wolność myśli, słowa i wyznania, A. Pasek (red.), Wrocław 2022.

Neuwirth R.J., The EU Artificial Intelligence Act. Regulating Subliminal AI Systems, London–New York 2023.

Nodżak A., Skuteczność konstytucyjnej ochrony praw człowieka w Polsce, w: Elementy praktyki ustrojowej pod rządami Konstytucji RP z 1997 roku, M. Bożek, J. Szymanek (red.), Warszawa 2024.

Piechowiak M., Filozofia praw człowieka, Lublin 1999.

Piirimäe E., Herder on the Self‑Determination of Peoples, „The Review of Politics” 2023, vol. 85, z. 4.

Polak P., Trzciński J., Konstytucyjna zasada godności człowieka w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2018, t. XL, nr 4.

Potrzeszcz J., Godność człowieka w orzecznictwie polskiego Trybunału Konstytucyjnego, „Roczniki Nauk Prawnych” 2005, t. 15, nr 1.

Ryszka J., Prawa społeczne pracowników a prawa pracodawców – przedsiębiorców na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej, Warszawa 2018.

Sadowski P., Sytuacja prawna na granicy polsko‑białoruskiej po wybuchu wojny rosyjsko‑ukraińskiej – wyzwanie dla procedur udzielania ochrony międzynarodowej, „Studia Politologiczne” 2023, vol. 2.

Sadowski P., Temporary Protection and Continuation of Remote Work for the Country of Origin, „Challenges of the Future” 2024, vol. 9, nr 3.

Schabas W.A., The European Convention on Human Rights. A Commentary, Oxford 2015.

Staniszewski R.M., Uchodźcy czy migranci? Społeczna percepcja pojęć na podstawie wyników badań opinii publicznej, „Studia Politologiczne” 2023, vol. 2.

Staszewski W., Causes of Contemporary Migrations, „Journal of Eastern Europe Research in Business and Economics” 2021, vol. 2021.

Strzępek K., Status prawny i interpretacja Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, Warszawa 2023.

Strzępek K., Zakres ochrony Artykułu 8 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności – uwagi ogólne na tle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, „Prawo i Więź” 2020, nr 3.

Strzępek K., Znaczenie prawne wstępu do Konstytucji RP z 1997 roku, Warszawa 2013.

Szachoń‑Pszenny A., Zaręba A., Instrumentalizacja migrantów jako forma destabilizacji bezpieczeństwa na wschodniej granicy zewnętrznej UE w kontekście wojny w Ukrainie, „Politeja” 2024, nr 1, cz. 3.

Thym D., European Migration Law, Oxford 2023.

Tończyk N.M., Konstytucja Republiki Weimarskiej z 11 sierpnia 1919 roku jako demokratyczna podstawa prawna totalitarnego państwa, „Studia Iuridica Toruniensia” 2014, t. 14.

van Selm J., Immigration and Regional Security, w: International Migration and Security, E. Guild, J. van Selm (red.), London–New York 2005.

Vrba J., Hájek O., Current Migration Trends and New Possibilities of Illegal Migration Prevention, „International Journal of Public Administration. Management and Economic Development” 2023, vol. 8, nr 2.

Wasiuta O., Geneza pojęcia i zmiany podejścia do wojny hybrydowej w zachodnim dyskursie politycznym i wojskowym, „Przegląd Geopolityczny” 2016, t. 17.

Werner J., Ochrona granicy wschodniej Rzeczypospolitej Polskiej w kontekście nielegalnej migracji, „Studia Bezpieczeństwa Narodowego” 2024, nr 31.

Wiśniewski A., Koncepcja marginesu oceny w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, Gdańsk 2008.

Zajadło J., Godność jednostki w aktach międzynarodowej ochrony praw człowieka, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1989, R. LI, nr 2.

Decyzja Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 17 marca 2009 r. w sprawie Ould Dah przeciwko Francji, skarga nr 13113/09.

Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie Karsai przeciwko Węgrom, skarga nr 32312/23.

Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 18 stycznia 1978 r. w sprawie Irlandia przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, skarga nr 5310/71.

Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie A. i Inni przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, skarga nr 3455/05.

Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 20 stycznia 2011 r. w sprawie Haas przeciwko Szwajcarii, skarga nr 31322/07.

Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 23 lipca 2020 r. w sprawie M.K. i Inni przeciwko Polsce, skargi nr 40503/17, 42902/17 oraz 43643/17.

Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie Pretty przeciwko Wielkiej Brytanii, skarga nr 2346/02.

Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 lutego 2022 r. w sprawie Jivan przeciwko Rumunii, skarga nr 62250/19.

Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 9 grudnia 1994 r. w sprawie López Ostra przeciwko Hiszpanii, skarga nr 16798/90.

Décret du 27 avril 1848 République française, Abolition définitive de l’esclavage dans les colonies françaises, http://www2.culture.gouv.fr/culture/actual/abolition/decret.htm (15.10.2024).

Deklaracja Praw Człowieka i Obywatela z dnia 26 sierpnia 1789 r.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony (wersja przekształcona), Dz. Urz. UE. 2011, L 337/9.

European Commission, Migration and Home Affairs, https://home-affairs.ec.europa.eu/networks/european-migration-network-emn/emn-asylum-and-migration-glossary/glossary/forced-migration_en (15.10.2024).

Global Compact for Migration, https://www.iom.int/global-compact-migration (25.09.2024).

Introductory note by the Office of the United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR), https://www.unhcr.org/media/convention-and-protocol-relating-status-refugees (15.10.2024).

Konstytucja Irlandii z dnia 1 lipca 1937 r.

Konstytucja Międzynarodowej Organizacji Pracy, Dz.U. 1948, nr 43, poz. 308.

Konstytucja Republiki Weimarskiej z dnia 11 sierpnia 1919 r.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 marca 1921 r., Dz.U. 1921, nr 44, poz. 267.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.

Konwencja dotycząca statusu uchodźców, sporządzona w Genewie dnia 28 lipca 1951 r., Dz.U. 1991, nr 119, poz. 515.271 Kamil Strzępek RAP 2025 •11(1)

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2, Dz.U. 1993, nr 61, poz. 284.

Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzona w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., Dz.U. 2012, poz. 1169.

Konwencja wiedeńska o prawie traktatów, sporządzona w Wiedniu dnia 23 maja 1969 r., Dz.U. 1990, nr 74, poz. 439.

Międzynarodowa konwencja o ochronie praw wszystkich pracowników migrujących oraz członków ich rodzin z 1990 r. przyjęta w dniu 18 grudnia 1990 r. Rezolucją 45/158 Zgromadzenia Ogólnego ONZ.

Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych otwarty do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r., Dz.U. 1977, nr 38, poz. 169.

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych z 1966 r., Dz.U. 1977, nr 38, poz. 168.

Powszechna Deklaracja Praw Człowieka uchwalona rezolucją 217/III A Zgromadzenia Ogólnego ONZ w dniu 10 grudnia 1948 r.

Protokół dotyczący uchodźców, sporządzony w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r., Dz.U. 1991, nr 119, poz. 517.

Protokół przeciwko przemytowi migrantów drogą lądową, morską i powietrzną, uzupełniający Konwencję Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, Dz.U. 2005, nr 18, poz. 162.

Regulamin Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (Rules of Court), https://www.echr.coe.int/rules-of-court (15.10.2024).

Rezolucja 1509 (2006) Human rights of irregular migrants z dnia 27 czerwca 2006 r. Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, https://pace.coe.int/en/files/17456 (15.10.2024).

Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ z dnia 19 września 2016 r., A/71/L.1, https://www.unhcr.org/media/new-york-declaration-refugees-and-migrants-0 (24.09.2024).

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dz. Urz. UE 2016 C 202.

Układ Ogólny w sprawie handlu usługami, stanowiący załącznik do Porozumienia Ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), Dz.U. 1998, nr 34, poz. 195.

Ustawa Rządowa z dnia 3 maja 1791 r.

Ustawa Zasadnicza Republiki Federalnej Niemiec z dnia 23 maja 1949 r.

World Migration Report 2024, https://publications.iom.int/books/world-migration-report-2024 (15.10.2024).

Załącznik dotyczący przemieszczania się osób fizycznych świadczących usługi na podstawie umowy do Układu ogólnego w sprawie handlu usługami, stanowiącego załącznik do Porozumienia Ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), https://www.wto.org/english/docs_e/legal_e/gats_e.htm#fnt-ann2-1 (15.10.2024).