System ostrzegania przed zagrożeniami chemicznymi
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 17.12.2025
Rocznik Administracji Publicznej, 2025, 2025 (11) 2, s. 149-162
https://doi.org/10.4467/24497800RAP.25.028.22543Autorzy
System ostrzegania przed zagrożeniami chemicznymi
Artykuł przedstawia kompleksową analizę systemu ostrzegania przed zagrożeniami chemicznymi w Polsce. W pierwszej części omówiono istotę systemu, wskazując na jego rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa ludności poprzez wczesne wykrywanie i minimalizowanie skutków zagrożeń chemicznych. Następnie zaprezentowano podstawy prawne jego funkcjonowania, uwzględniając akty normatywne regulujące obowiązki organów państwowych oraz zasady ochrony ludności. Szczególną uwagę poświęcono Krajowemu Systemowi Wykrywania Skażeń i Alarmowania, który integruje działania służb ratowniczych i systemu monitoringu środowiskowego w celu szybkiego reagowania na incydenty chemiczne. Ostatnia część artykułu koncentruje się na mechanizmach ostrzegania i alarmowania ludności, w tym na systemach sygnałów alarmowych, kanałach komunikacji oraz procedurach informowania społeczeństwa o zagrożeniach. Analiza podkreśla znaczenie koordynacji działań między różnymi instytucjami oraz potrzebę ciągłego doskonalenia systemów wczesnego ostrzegania, aby skutecznie chronić życie i zdrowie obywateli w sytuacjach kryzysowych.
Jembrzycki S., Młynarczyk M., Zagrożenia chemiczne, biologiczne, radiologiczne i nuklearne dla bezpieczeństwa Polski, w: Wyzwania dla bezpieczeństwa i obronności Rzeczypospolitej Polskiej w aspekcie nowych zagrożeń, D. Nowak, C. Sochala, A. Warmiński (red.), Warszawa 2019.
Lis W., Zadania Państwowej Straży Pożarnej w systemie ratownictwa, w: System ratownictwa w Polsce, M. Ciecierski, M. Czuryk, M. Karpiuk (red.), Warszawa 2016.
Michailiuk B., Ochrona ludności. Wybrane problemy, Warszawa 2017.
Misiuk A., Administracja bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zagadnienia prawno‑ustrojowe, Warszawa 2008.
Parapura H., Kowalewski M., Kowalczyk B., Ostrzeganie i alarmowanie ludności w niebezpieczeństwie, „Telekomunikacja i Techniki Informacyjne” 2011, nr 1–2.
Pieprzny S., Administracja bezpieczeństwa i porządku publicznego, Rzeszów 2008.
Pugh D.M., Deciding on the Regulatory Limits Which Have Ensured that Exposures of People to Chemicals Were Without Unacceptable Risk, w: Regulation for Chemical
Safety in Europe: Analysis, Comment and Criticism, D.M. Pugh, J.V. Tarazona (red.), Dordrecht 1998.
Sikorska A., Krajowy System Ratowniczo‑Gaśniczy w Polsce jako integralna część organizacji bezpieczeństwa wewnętrznego państwa – podstawowe założenia organizacji i funkcjonowania, „Polityka i Społeczeństwo” 2023, nr 1.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/18/UE z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie kontroli zagrożeń poważnymi awariami związanymi z substancjami niebezpiecznymi, Dz.U. UE 2012, L 197/1.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.
Konwencja o zakazie prowadzenia badań, produkcji, składowania i użycia broni chemicznej oraz o zniszczeniu jej zapasów, sporządzona w Paryżu dnia 13 stycznia 1993 r., Dz.U. 1999, nr 63, poz. 703.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 maja 2025 r. w sprawie alarmów i komunikatów ostrzegawczych, Dz.U. 2025, poz. 645.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 lutego 2024 r. w sprawie systemów wykrywania skażeń i powiadamiania o ich wystąpieniu oraz właściwości organów w tych sprawach, Dz.U. 2024, poz. 290.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2013 r. w sprawie systemów wykrywania skażeń i właściwości organów w tych sprawach, Dz.U. 2013, poz. 96.
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, t.j. Dz.U. 2025, poz. 825 ze zm.
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, t.j. Dz.U. 2025, poz. 188.
Ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, t.j. Dz.U. 2023, poz. 122 ze zm.
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, t.j. Dz.U. 2025, poz. 647 ze zm.
Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, Dz.U. 2024, poz. 1907.
Informacje: Rocznik Administracji Publicznej, 2025, 2025 (11) 2, s. 149-162
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 17.12.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
Polski