Rozwój sztucznej inteligencji a odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 28.04.2025
Rocznik Administracji Publicznej, 2025, 2025 (11) 1, s. 19-36
https://doi.org/10.4467/24497800RAP.25.002.21294Autorzy
Rozwój sztucznej inteligencji a odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych
Sztuczna inteligencja jest powszechnie używanym terminem, a mimo to nie została jeszcze jednoznacznie zdefiniowana. Naukowcy podejmują próby wyjaśnienia tego pojęcia od lat 50. ubiegłego wieku, jednakże tempo, w jakim nowe technologie się rozwijają, sprawia, że każda definicja szybko traci aktualność. Wraz z wprowadzeniem terminu „sztuczna inteligencja” pojawił się problem, czy określenie „sztuczna” i „inteligencja” nie wykluczają się wzajemnie.
Niniejszy artykuł ma na celu analizę obecnego stanu prawnego w kontekście naruszeń dóbr osobistych przez AI oraz rozważenie, czy sztuczna inteligencja powinna podlegać analogicznym obostrzeniom prawnym co ludzie. Utrwalone w polskim systemie prawa rodzaje odpowiedzialności cywilnej nie są wystarczające w obliczu rozwoju nowych technologii. Coraz częściej mówi się o naruszeniach spowodowanych użyciem sztucznej inteligencji, zwłaszcza w kontekście dóbr osobistych. Należą do nich bowiem m.in. dobre imię, cześć czy szeroko pojęta twórczość, które bez trudu mogą być naruszone także w świecie wirtualnym, gdzie sztuczna inteligencja odgrywa coraz większą rolę. Szczególnie istotne jest zatem rozważenie, czy obecne przepisy mogą sprostać wymaganiom, jakie sztuczna inteligencja stawia w kontekście odpowiedzialności cywilnej, tj. przede wszystkim, czy AI powinna w świetle prawa odpowiadać na analogicznych zasadach jak człowiek.
Biczysko‑Pudełko K., Koncepcje dotyczące osobowości prawnej robotów – wybrane zagadnienia, „Prawo Mediów Elektronicznych” 2019, [nr] 2.
Cattell R.B., Teoria płynnej i skrystalizowanej inteligencji. Krytyczny eksperyment, „Journal of Educational Psychology” 1963, t. 54, nr 1.
Chaba D., Wykorzystanie sztucznej inteligencji w administracji publicznej. Wybrane aspekty, „Roczniki Administracji i Prawa” 2024, z. 1.
Davis K. et al., The Theory of Multiple Intelligences, w: Cambridge Handbook of Intelligence, R.J. Sternberg, S.B. Kaufman (red.), Cambridge 2011.
De Conca S., Bridging the Liability Gaps: Why AI Challenges the Existing Rules on Liability and How to Design Human‑empowering Solutions, w: Law and Artificial Intelligence, B. Custers, E. Fosch‑Villaronga (red.), The Hague 2022.
Jaskowska B., Książki pisane przez sztuczną inteligencje – teraźniejszość oraz refleksje i pytania o przyszłość, „Perspektywy Kultury” 2023, t. 42, nr 3.
Kiełpiński K.M., Deepfake jako narzędzie do przekazywania informacji fałszywej i domniemanej. Analiza prawnokarna i cybernetyczna, „Kwartalnik Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury” 2023, t. 51, z. 3.
Koronacki J., Sztuczna inteligencja w odczarowanym świecie, „Filozofia i Nauka” 2020, t. 8, z. 1.
Kubit M., Rozwój sztucznej inteligencji w świetle prawa Unii Europejskiej – dylematy i wyzwania, Warszawa 2021.
Mazurkiewicz J., „Non omnis moriar”. Ochrona dóbr osobistych zmarłego w prawie polskim, „Prace Naukowe Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego” 2010.
Metz C., Robertson K., OpenAI Seeks to Dismiss Parts of The New York Time’s Lawsuit, „The New York Times” 2024, 24 II.
Różanowski K., Sztuczna inteligencja. Rozwój, szanse i zagrożenia, „Zeszyty Naukowe Warszawskiej Wyższej Szkoły Informatyki” 2007, nr 2.
Skalfist P., Mikelsten D., Teigens V., Sztuczna inteligencja – czwarta rewolucja przemysłowa, Cambridge 2020.
Stylec‑Szromek P., Sztuczna inteligencja – prawo, odpowiedzialność, etyka, „Zeszyty Naukowe – Politechnika Śląska. Organizacja i Zarządzanie” 2018, z. 123.
Ziemski M., Osoba elektroniczna posiadająca osobowość elektroniczną, „In Gremio” 2017.
Artificial Intelligence Act (Regulation (EU) 2024/1689).
Komunikat Komisji Europejskiej do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno‑Społecznego i Komitetu Regionów, Sztuczna Inteligencja dla Europy, 2018.
Rezolucja Parlamentu Europejskiego zawierająca zalecenia dla Komisji w sprawie przepisów prawa cywilnego dotyczących robotyki, Przepisy prawa cywilnego dotyczące robotyki, 2017.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji oraz zmiany rozporządzeń (WE) nr 300/2008, (UE) nr 167/2013, (UE) nr 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1139 i (UE) 2019/2144 oraz dyrektyw 2014/90/UE, (UE) 2016/797 i (UE) 2020/1828.
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, t.j. Dz.U. 2024, poz. 1568 ze zm.
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, tj. Dz.U. 2024, poz. 1061 ze zm.
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, t.j. Dz.U. 2024, poz. 1222, 1254 ze zm.
Wniosek Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie dostosowania przepisów dotyczących pozaumownej odpowiedzialności cywilnej do sztucznej inteligencji, COM/2022/496 final.
Naruto v. David John Slater et al, No. 3:2015cv04324 – Document 45 (N.D. Cal. 2016).
Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt: III CZP 91/17.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt: I ACa 2408/15.
Wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 24 września 2024 r., sygn. akt: I C 604/14.
Wyrok Sądu Rejonowego Szczecin‑Centrum w Szczecinie z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt: III C 373/22.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt: C-683/17.
ChatGPT, model językowy OpenAI (30.10.2024).
https://cordis.europa.eu/article/id/240840-advanced-robot-provides-assistance- -at-home-to-older-persons-in-need/pl (6.11.2024).
Informacje: Rocznik Administracji Publicznej, 2025, 2025 (11) 1, s. 19-36
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Instytut Prawa, Ekonomii i Administracji,
Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
Polska
Publikacja: 28.04.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 1079
Liczba pobrań: 639