FAQ
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Nowe zasady polityki fiskalnej w Unii Europejskiej. Mądry Europejczyk po szkodzie czy też wnet nową przypowieść sobie kupi?

Data publikacji: 28.04.2025

Rocznik Administracji Publicznej, 2025, 2025 (11) 1, s. 311-336

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.25.017.21309

Autorzy

Marcin Galent
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
, Polska
https://orcid.org/0000-0001-8072-0101 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

Nowe zasady polityki fiskalnej w Unii Europejskiej. Mądry Europejczyk po szkodzie czy też wnet nową przypowieść sobie kupi?

Abstrakt

Architektura strefy euro została zaprojektowana na podstawie dominującego paradygmatu ekonomicznego teorii neoklasycznej. W związku z tym uznano, że dla właściwego rozwoju gospodarczego najbardziej sprzyjające są stabilne ramy finansowe zabezpieczane niezależnością banku centralnego oraz ekspansja sektora prywatnego, uważanego za najbardziej produktywny rodzaj działalności gospodarczej. Żeby zapewnić dobrą koordynację narodowych gospodarek w ramach wspólnego rynku Unii Europejskiej, wprowadzono sztywne zasady fiskalne dla wszystkich państw członkowskich. Jednym z efektów ubocznych takiego rozwiązania było ograniczenie roli państwa w inwestycje społeczne i infrastrukturalne. W konsekwencji w dekadzie po wybuchu wielkiej recesji doszło do pogłębiającej się zapaści sektora publicznego. Zawieszenie restrykcyjnych reguł w czasie pandemii COVID-19 dało cień nadziei na to, że przywrócenie zasad koordynacji gospodarczej w Unii Europejskiej uwzględni nowe wyzwania, z jakimi zmagać się muszą Europejczycy. Szczególnie w kontekście olbrzymich subsydiów państwowych u głównych konkurentów gospodarczych, czyli Chin i Stanów Zjednoczonych. Nadzieje te okazały się płonne. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie argumentów krytycznych wobec tej decyzji.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Acemoğlu D., If Democracy Isn’t ProWorker, It Will Die, „Project Syndicate” 2024, 20 VI, https://www.project-syndicate.org/commentary/us-eu-democracy-challenges-reflect-disappointing-economic-growth-and-wage-trends-by-daron-acemoglu-2024-06 (20.09.2024).

Acemoğlu D. et al., (Successful) Democracies Breed Their Own Support, „The Review of Economic Studies” 2024.

Alesina A., Ardagna S., Large Changes in Fiscal Policy: Taxes versus Spending, w: Tax Policy and the Economy, J.R. Brown (red.), Chicago 2010.

Alesina A., Ardagna S., The Design of Fiscal Adjustments, NBER, Working Paper 18423, 2012, https://www.nber.org/system/files/working_papers/w18423/w18423.pdf (5.04.2024).

Austerity Policies Have Made European Citizens €3000 a Year Worseoff, New Economic Foundation, 2022, https://neweconomics.org/2022/11/austerity-policies-have-made-european-citizens-3000-a-year-worse-off (7.09.2024).

Bell T., Great Britain? How We Get Our Future Back, London 2024.

Christophers B., Our Lives in Their Portfolios: Why Asset Managers Own the World, London–New York 2023.

Constancio V., The European Crisis and the Role of the Financial System, mowa wygłoszona na konferencji „The Crisis in the Euro Area”, Ateny, 23 V 2013, https://www.ecb.euro-pa.eu/press/key/date/2013/html/sp130523_1.en.html (8.09.2017).

Davies J.C., Toward a Theory of Revolution, „American Sociological Review” 1962, nr 1.

Davies W., This Age of Inflation Reveals the Sickness Ailing Britain’s Economy: Rentier Capitalism, „The Guardian” 2022, 30 V, https://www.theguardian.com/commentisfree/2022/may/30/age-of-inflation-economy-rentier-capitalism (25.10.2024).

Draghi M., Szef EBC Mario Draghi pod presją oczekiwań, „Forbes” 2012, 3 IX, https://www.forbes.pl/wiadomosci/szef-ebc-mario-draghi-pod-presja-oczekiwan/00d6qgp (6.09.2017).

Draghi M., The Future of European Competitiveness, 2024, https://commission.europa.eu/document/download/97e481fd-2dc3-412d-be4c-f152a8232961_en (30.09.2024).

Durand C., How Silicon Valley Unleashed TechnoFeudalism: The Making of the Digital Economy, London–New York 2024.

European Trade Union Confederation, Study: Fiscal Rules Stop New Schools and Hospitals, 2024, https://www.etuc.org/en/pressrelease/study-social-cost-austerity-rules (28.09.2024).

Eurostat, Provision of Deficit and Debt Data for 2009 – First Notification, 2010, https://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/5046142/2-22042010-BP-EN. PDF/ (8.11.2024).

Feldman M., Kenny M., Private Equity and the Demise of the Local: The Loss of Community Economic Power and Autonomy, Cambridge 2024.

Fell T., Mattsson J., The Role of Public-Private Partnerships in Housing as a Potential Contributor to Sustainable Cities and Communities: A Systematic Review, „Sustainability” 2021, vol. 13 (14), 7783.

Fraser N., Legitimation Crisis? On the Political Contradictions of Financialized Capitalism, „Critical Historical Studies” 2015, vol. 2, nr 2.

Freedman S., Failed State. Why Nothing Works and How We Fix It, London 2024.

Galent M., Kryzys systemowy strefy euro w cieniu traktatu z Maastricht i Traktatu z Lizbony, „Politeja” 2018, nr 3 (54).

Galent M., Lewica wobec przyszłości strefy euro, „Zdanie” 2021, nr 4 (191).

Gechert S. et al., An Analysis of the New European Fiscal Rules, „Social Europe” 2024, 15 X, https://www.socialeurope.eu/austerity-at-our-doorstep-an-analysis-of-the- -new-european-fiscal-rules (15.10.2024).

Giavazzi F., Pagano M., Can Severe Fiscal Contractions be Expansionary? Tales of Two Small European Countries, NBER Working Papers, No 3372, 1990, https://econpapers.repec.org/paper/nbrnberwo/3372.htm (17.04.2013).

Gourdian J.W., Impact of New Economic Rules on Public Services, European Public Service Union, 2024, https://www.epsu.org/article/impact-new-economic-rules-public-services (28.09.2024).

Grierson J., Grayling Probation Changes ‘Took Unacceptable Risks’ with Public Money, „The Guardian” 2019, 3 V, https://www.theguardian.com/society/2019/may/03/chris-grayling-probation-changes-took-unacceptable-risks-with-public-money (15.10.2019).

Habermas J., Legitimation Crisis, Boston 1975.

Hall D., Water and Sewerage Company Finances 2021: Dividends and Investment – and Company Attempts to Hide Dividends, PSIRU University of Greenwich Working Paper, 2022.

Heimberger P. et al., Debt Sustainability Analysis in Reformed EU Fiscal Rules: The Effect of Fiscal Consolidation on Growth and Public Debt Ratios, „Intereconomics. Review of European Economic Policy” 2024, vol. 59, nr 5, https://www.intereconomics.eu/contents/year/2024/number/5/article/debt-sustainability- -analysis-in-reformed-eu-fiscal-rules.html (8.09.2024).

Herndon T., Ash M., Pollin R., Does Public Debt Consistently Stifle Economic Growth? A Critique of Reinhart and Rogoff, „PERI Working Paper” 2013, nr 332.

House of Commons Library, Goodbye PFI, 2018, https://commonslibrary.parliament.uk/goodbye-pfi/ (2.09.2024).

IMF, The Good, the Bad, and the Ugly: 100 Years Dealing with Public Debt Overhangs, 2012, https://www.elibrary.imf.org/display/book/9781616353896/chap03.xml (12.10.2017).

Johannessen J.A., Feudal Capitalism and the Innovation Economy, Routledge 2024.

Komisja Europejska, Identifying Europe’s Recovery Needs. Europe’s Moment: Repair and Prepare for the Next Generation, 2020, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:52020SC0098 (17.09.2024).

Kotkin J., The Coming of Neo-Feudalism: A Warning to the Global Middle Class, New York 2023.

MacDougall D., European Commission, Report of the Study Group on the Role of Public Finance [Raport MacDougalla], Brussels 1977, http://ec.europa.eu/archives/emu_history/documentation/chapter8/19770401en73macdougallrepvol1.pdf (12.11.2017).

Mang S., Caddick D., Navigating Constraints for Progress: Examining the Impact of EU Fiscal Rules on Social and Green Investments, New Economic Foundation, 2024, https://www.etuc.org/sites/default/files/publication/file/2024-04/Publication%20-%20Fiscal%20Rules%20Report.pdf (28.09.2024).

Mazzucato M., Przedsiębiorcze państwo. Obalić mit o relacji sektora publicznego i prywatnego, Warszawa 2024.

Mee S., Central Bank Independence and the Legacy of the German Past, Cambridge 2021.

Mitchell W., Eurozone Dystopia. Groupthink and Denial on a Grand Scale, Cheltenham–Northampton 2015.

Newman A., The Reluctant Leader: Germany’s Euro Experience and the Long Shadow of Reunification, w: The Future of the Euro, M. Matthijs, M. Blyth (red.), Oxford 2015.

Olson L.K., Ethically Challenged: Private Equity Storms US Health Care, Baltimore 2022.

Patwardhan S., Sutton M., Morciano M., Effects of Chain Ownership and Private Equity Financing on Quality in the English Care Home Sector: Retrospective Observational Study, „Age Ageing” 2022, vol. 51, z. 12.

Reinhart C.M., Rogoff K.S., Growth in a Time of Debt, „NBER Working Paper” 2010, nr 15639, http://www.nber.org/papers/w15639, http://doi.org/10.3386/w15639 (12.09.2017).

CrossRef

Schiller R., Narrative Economics: How Stories Go Viral and Drive Major Economic Events, Princeton 2020.

Schmidt V.A., Europe’s Crisis of Legitimacy: Governing by Rules and Ruling by Numbers in the Eurozone, Oxford 2020.

Shuchman D., That Reinhart and Rogoff Committed a Spreadsheet Error Completely Misses the Point, „Forbes” 2013, 18 IV, https://www.forbes.com/sites/realspin/2013/04/18/that-reinhart-and-rogoff-committed-a-spreadsheet-error-completely-misses-the-point/ (7.04.2023).

The Future of the Euro, red. M. Matthijs, M. Blyth, Oxford 2015.

Varoufakis Y., Technofeudalism: What Killed Capitalism, London 2024.335 Marcin Galent RAP 2025 •11(1)

Von Tieg A., Resident Groups Combat Spike in Evictions, „Spiegel International” 2013, 25 IV, https://www.spiegel.de/international/germany/resident-groups- -form-to-fight-evictions-in-germany-a-896188.html (12.10.2024).

Walker P., Booth R., No 10 Considers 50-year Mortgages That Could Pass Down Generations, „The Guardian” 2022, 1 VII, https://www.theguardian.com/money/2022/jul/01/no-10-considers-50-year-mortgages-that-could-pass-down-generations (9.10.2024).

Werner P., European Commission, Report to the Council and the Commission on the Realization by Stages of Economic and Monetary Union in the Community [Raport Wernera], Luxembourg 1970, http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/pages/publication6142_en.pdf (12.11.2017).

World Bank, Central Government debt – Japan, United Kingdom, Japan, 2024, https://data.worldbank.org/indicator/GC.DOD.TOTL.GD.ZS?locations=JP-GB-US (8.11.2024).

Informacje

Informacje: Rocznik Administracji Publicznej, 2025, 2025 (11) 1, s. 311-336

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Nowe zasady polityki fiskalnej w Unii Europejskiej. Mądry Europejczyk po szkodzie czy też wnet nową przypowieść sobie kupi?
Angielski: New Fiscal Policy Rules in the European Union. A Wiser European After the Damage, or Will He Soon Buy Himself a New Tale?

Autorzy

https://orcid.org/0000-0001-8072-0101

Marcin Galent
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
, Polska
https://orcid.org/0000-0001-8072-0101 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
Polska

Publikacja: 28.04.2025

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY 4.0  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Marcin Galent (Autor) - 100%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Nowe zasady polityki fiskalnej w Unii Europejskiej. Mądry Europejczyk po szkodzie czy też wnet nową przypowieść sobie kupi?

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE