Blockchain jako narzędzie transparentności wydatków jednostki samorządu terytorialnego – weryfikacja transakcji w czasie rzeczywistym
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 17.12.2025
Rocznik Administracji Publicznej, 2025, 2025 (11) 2, s. 417-442
https://doi.org/10.4467/24497800RAP.25.043.22558Autorzy
Dynamiczny rozwój technologii rozproszonych rejestrów (DLT – Distributed Ledger Technology) oraz rosnące oczekiwania społeczne w zakresie transparentności finansów publicznych skłaniają do analizy możliwości wdrożenia technologii blockchain w systemie zarządzania wydatkami jednostek samorządu terytorialnego (JST). W artykule poddano ocenie potencjał blockchain jako narzędzia eliminującego asymetrię informacyjną i zwiększającego społeczną kontrolę nad finansami JST. Technologia ta, dzięki niezmienności rejestrów oraz kryptograficznemu potwierdzaniu transakcji, może przyczynić się do redukcji ryzyka korupcji i nadużyć budżetowych. Szczególną uwagę poświęcono aspektom prawnym implementacji blockchain w sektorze publicznym, w tym jego zgodności z ustawą o finansach publicznych, przepisami dotyczącymi zamówień publicznych oraz regulacjami RODO. W artykule przeprowadzono także analizę porównawczą międzynarodowych wdrożeń blockchain w administracji publicznej oraz zaproponowano model implementacji tej technologii w kontekście polskich JST.
Abdullah S., Alwan A.D.M.A., Jusoh Y.Y., Blockchain Technologies in e‑Government Services: A Literature Review, w: 2022 IEEE International Conference on Computing (ICOCO), IEEE 2022.
Ahram T., Sargolzaei A., Sargolzaei S., Daniels J., Amaba B., Blockchain Technology Innovations, w: 2017 IEEE Technology & Engineering Management Conference (TEMSCON), IEEE 2017.
Alhat P., Kakade S., Blockchain Technology, „International Journal of Scientific Research in Engineering and Management” 2024, t. 8, nr 4.
Almeshal A., Alhogail A.A., Blockchain for Businesses: A Scoping Review of Suitability Evaluations Frameworks, „IEEE Access” 2021, t. 9.
Antipova T., Using blockchain technology for government auditing, w: 2018 13th Iberian Conference on Information Systems and Technologies (CISTI), 2018.
Anupama B.S., Das A.R., Rattan N., Jaiswal R., Sunitha N.R., Fund Tracking System using Blockchain Technology, 2023.
Carvalho R., Blockchain and Public Procurement, „European Journal of Comparative Law and Governance” 2019, t. 6, nr 2.
Demir S., Blockchain Technology, w: Smart and Sustainable Operations and Supply Chain Management in Industry 4.0, CRC Press, 2023.
Demirhan H., Effective Taxation System by Blockchain Technology, w: Contributions to Economics, Porto 2019.
Demirhan H., The Control of Transfer Pricing of Corporations by Blockchain Technology: Challenges and Solutions, 2019.
Doctor G., Narain K., Exploring Blockchain based Government Services in India, 2022.
Dziundziuk V., Dziundziuk B., Problems and Opportunities of Blockchain Technologies Implementation in Public Authorities, „Theory and Practice of Public Administration” 2022, t. 2.
Elechi O.O., Piper D., Morris S.V.C., Case Study Research, 2014.
Government Fund Allocation and Tracking System over Blockchain, „International Journal of Advanced Research in Science, Communication and Technology” 2023, t. 3, nr 2.
Hassija V., Chamola V., Gopala K.D.N., Kumar N., Guizani M., A Blockchain and Edge‑Computing‑Based Secure Framework for Government Tender Allocation, „IEEE Internet of Things Journal” 2021, t. 8, nr 4.
Hyvärinen H., Risius M., Friis G., A Blockchain‑Based Approach Towards Overcoming Financial Fraud in Public Sector Services, „Business & Information Systems Engineering” 2017, t. 59, nr 6.
Ivic A., Milicevic A., Krstic D., Kozma N., Havzi S., The Challenges and Opportunities in Adopting AI, IoT and Blockchain Technology in E‑Government, w: 2022 International Conference on Communications, Information, Electronic and Energy Systems (CIEES), IEEE 2022, t. 10.
Kálmán M., Mosaics from the Legal Regulation of Blockchain Technology, „Regional Law Review” 2024, t. 5.
Kosba A., Miller A., Shi E., Wen Z., Papamanthou C., Hawk: The blockchain model of cryptography and privacy‑preserving smart contracts, w: Proceedings of IEEE Symposium on Security and Privacy (SP), 2016.
Lee J., Kim B., Lee A.R., Priority Evaluation Factors for Blockchain Application Services in Public Sectors, „PLoS ONE” 2023, t. 18, nr 3.
Mohite A., Acharya A., Blockchain for government fund tracking using Hyperledger, w: 2018 International Conference on Computational Techniques Electronics and Mechanical Systems (CTEMS), 2018.
Ølnes S., Beyond Bitcoin: Enabling Smart Government Using Blockchain Technology, w: Lecture Notes in Computer Science, Porto 2016, t. 9820.
Ranjan P., Sharma B., Mittal A., Gupta H., Singh A.K., Blockchain Powered Government Financial System, w: 2022 International Conference for Advancement in Technology (ICONAT), Goa, India 2022.
Rot A., Sobińska M., Hernes M., Franczyk B., Digital Transformation of Public Administration Through Blockchain Technology, w: Studies in Computational Intelligence, Cham 2020, t. 887.
Shishkov B., Case Study and Examples, w: Business Modeling and Software Design, Cham 2020.
Skorokhod O.V., Using Blockchain in Public Administration and Personal Data Protection, „Alʹmanah Prava” 2024, t. 15.
Sriram P.R., Subhashruthi N.J., Muthu M.M., Gopalan K., Kaushik S., TRANSPR – Transforming Public Accountability Through Blockchain Technology, w: Smart Innovation, Systems and Technologies, Singapore 2021, t. 196.
Stach C., Gritti C., Przytarski D., Mitschang B., Can Blockchains and Data Privacy Laws Be Reconciled?, w: Proceedings of the 37th ACM/SIGAPP Symposium on Applied Computing (SAC ‘22), ACM, New York 2022.
Talapina E., Application of Blockchain in Public Administration: Prospects for Legal Regulation, „Public Administration Issues” 2020, nr 3.
Xu M., Saireke N., Wang J., Privacy‑preserving distributed optimization algorithm for directed networks via state decomposition and external input, „Electronic Research Archive” 2025, t. 33, nr 3.
Yao S., Zhang D., A blockchain‑based privacy‑preserving transaction scheme with public verification and reliable audit, „Electronic Research Archive” 2023, t. 31, nr 2.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Dz.U. 2001, nr 112, poz. 1198 ze zm.
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym, Dz.U. 2003, nr 57, poz. 507 ze zm.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Dz.U. 2009, nr 157, poz. 1240 ze zm.
Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, Dz.U. 2014, poz. 827.
Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, Dz.U. 2018, poz. 1560 ze zm.
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych, Dz.U. 2019, poz. 2019 ze zm.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, Dz. Urz. UE 2014, L 94/65.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych (RODO), Dz. Urz. UE 2016, L 119/1.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2555 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu cyberbezpieczeństwa w całej Unii (NIS2), Dz. Urz. UE 2022, L 333/80.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2554 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego (DORA), Dz. Urz. UE 2022, L 333/1.
Chainalysis, Cross‑Chain Bridge Hacks Are a Major Threat to DeFi, https://www.chainalysis.com.
Ethereum Foundation, Layer 2 Scaling, https://ethereum.org/en/layer-2/.
European Commission, New European Interoperability Framework, https://ec.europa.eu/isa2/eif_en.
IBM, What is SIEM?, https://www.ibm.com/topics/siem.
NIST, Post‑Quantum Cryptography Standardization Project, https://csrc.nist.gov/projects/post-quantum-cryptography.
Informacje: Rocznik Administracji Publicznej, 2025, 2025 (11) 2, s. 417-442
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
Polska
Publikacja: 17.12.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 220
Liczba pobrań: 256