Aspekty etyczne w używaniu nowych technologii przez administrację samorządową
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 28.04.2025
Rocznik Administracji Publicznej, 2025, 2025 (11) 1, s. 49-66
https://doi.org/10.4467/24497800RAP.25.004.21296Autorzy
Aspekty etyczne w używaniu nowych technologii przez administrację samorządową
Przedmiotem artykułu jest określenie, z jakich nowych technologii korzystają samorządy administracyjne w Polsce oraz w jakim stopniu technologie te są etyczne. Współczesny świat charakteryzuje się ich dynamicznym rozwojem; coraz szerzej wykorzystywane są w różnych dziedzinach życia, w tym w administracji publicznej. Obecnie samorządy administracyjne w Polsce częściej sięgają po innowacyjne rozwiązania, dostrzegając w nich potencjał pozwalający na usprawnienie działalności i poprawę jakości świadczonych usług. Ponadto w niniejszym artykule określono sposób implementacji nowych technologii używanych przez samorządy, a także – moralnego postępowania, szeroko rozumianego jako wpływ na społeczeństwo, np. w zakresie dyskryminacji, przetwarzania danych osobowych, bezpieczeństwa oraz zasadności stosowania tych technologii względem prawa. Bazując na publikacjach naukowych oraz prawnych, takich jak wytyczne Komisji Europejskiej w sprawie etyki dotyczącej sztucznej inteligencji i jej wprowadzania oraz użytkowania, omówiono postrzeganie słuszności i poprawności wykorzystywania przez samorządy administracyjne różnych technologii, które mogą rzutować negatywnie bądź pozytywnie na ludzi.
Barta J., Fajgielski P., Markiewicz R., Ochrona danych osobowych. Komentarz, Warszawa 2018.
Bartneck C. et al., An Introduction to Ethics in Robotics and AI, [b.m.w.] 2021.
Bekhta A., Blockchain. Możliwości i wyzwania dla sektora publicznego, „Ewolucja elektronicznej administracji publicznej” 2021.
Biuro Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, Informacja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o zagrożeniach płynących z upowszechnienia danych biometrycznych, Warszawa 2017.
Czerniawska D., Głomb K., Krawczyk A., Stymulowanie rozwoju społeczeństwa informacyjnego w województwie zachodniopomorskim jako czynnik wzrostu gospodarczego w regionie. Studium PRO@CTIS – część pierwsza, Tarnów–Szczecin 2009.
Dhillon V. et al., Blockchain in Health Care, Innovations that Empower Patients, Connect Professionals and Improve Care, [b.m.w.] 2019.
Etyka zawodów prawniczych. Etyka prawnicza, red. H. Izdebski, P. Skuczyński, Warszawa 2006.
Futter D. et al., Wytyczne dla administracji publicznej w zakresie wykorzystania usług chmurowych w sektorze usług publicznych, w: Usługi chmurowe w sektorze usług publicznych, [b.m.w.] 2021.
Gorynia M. et al., Identyfikacja luki cyfrowej oraz zagrożeń wynikających z wprowadzania technologii cyfrowych do przedsiębiorstw. Przegląd międzynarodowy i krajowy, Warszawa 2024.
Hughes G. et al., Analiza porównawcza i promowanie transformacyjnego wykorzystania technologii informacyjno‑komunikacyjnych (ICT) w regionach Unii Europejskiej, Tarnów 2009.
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Polska 2030. Wyzwania rozwojowe, Warszawa 2009.
Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Sieci Komunikacyjnych, Treści i Technologii, Wytyczne w zakresie etyki dotyczące godnej zaufania sztucznej inteligencji, 2019.
Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Banku Centralnego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno‑Społecznego i Komitetu Regionów. Plan działania w zakresie technologii finansowej – w kierunku bardziej konkurencyjnego i innowacyjnego europejskiego sektora finansowego, 2018.
Kulesza M., Niziołek M., Etyka służby publicznej, Warszawa 2010.
Maśnik L., Kawecki M., IoT w polskiej gospodarce. Raport grupy roboczej do spraw internetu rzeczy przy Ministerstwie Cyfryzacji, [b.m.w.] 2019.
Mendyk‑Krajewska T., Biometryczne metody sprawdzania tożsamości w nowych zastosowaniach, „Roczniki Kolegium Analiz Ekonomicznych” 2019, nr 54, s. 35–47.
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Instytut Badania Opinii GFK Polonia, Wpływ informatyzacji na usprawnienie działania urzędów administracji publicznej w Polsce w 2010 r., Warszawa 2010.
O etyce służb społecznych, red. W. Kaczyńska, Warszawa 2010.
Patura R., Sztuczna inteligencja – nowa broń hakera, [b.m.w.] 2024.
Roszczewska K., Niewiadomska‑Szynkiewicz E., Ataki prezentacyjne na systemy rozpoznawania tożsamości wykorzystujące biometrię twarzy oraz metody wykrywania, „Cybersecurity and Law” 2024, nr 2, s. 37–47.
Rozporządzenie delegowane 2024/1774 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2554 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych określających narzędzia, metody, procesy i polityki zarządzania ryzykiem związanym z ICT oraz uproszczone ramy zarządzania ryzykiem związanym z ICT.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).
Singer M.G., Metaetyka a istota etyki, „Etyka” 1973, nr 11.
Singh R., Information Communication Technology, Agra 2021.
Szpor G. et al., Diagnoza barier technologiczno‑prawnych w zakresie informatyzacji lokalnej i regionalnej administracji samorządowej i ich wpływ na zdolność wykonywania zadań publicznych oraz rekomendacje rozwiązań prawnych i technologicznych, Warszawa 2008.
Twesige R.L., A Simple Explanation of Bitcoin and Block Chain Technology, [b.m.w.] 2015.
United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, Institute for Statistics, Guide to Measuring Information and Communication Technologies (ICT) in Education, 2009.
Warzecha K., Technologie informacyjno‑komunikacyjne wykorzystywane przez młodzież – szanse i zagrożenia, „Studia Ekonomiczne. Ekonomia” 2018, nr 13, s. 115–136.
Wiewiórowski W.R., Administrator i podmiot przetwarzający w usługach chmurowych dla administracji publicznej. Wnioski ze sporu między administracją unijną a Microsoftem, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji” 2021, t. 125.
Zacharzewski K., Piech K., Stanowisko Strumienia w sprawie kierunków ewentualnych prac legislacyjnych oraz działań regulacyjnych instytucji publicznych. Przegląd polskiego prawa w kontekście zastosowań technologii rozproszonych rejestrów oraz walut cyfrowych, Warszawa 2017.
Zadrożny J., Blockchain jako technologia przełomu w administracji publicznej, Warszawa 2023.
Informacje: Rocznik Administracji Publicznej, 2025, 2025 (11) 1, s. 49-66
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Instytut Prawa, Ekonomii i Administracji,
Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
Polska
Instytut Prawa, Ekonomii i Administracji,
Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
Polska
Publikacja: 28.04.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 785
Liczba pobrań: 614