Profesor Waga, hrabina Przezdziecka i egipskie skarabeusze
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 17.02.2026
Rocznik Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie, 2025, Rok LXX (2025), s. 231-241
https://doi.org/10.4467/25440500RBN.25.012.23261Autorzy
Profesor Waga, hrabina Przezdziecka i egipskie skarabeusze
Antoni Waga (1799–1890), a renowned entomologist and ornithologist, made numerous scientific journeys. He visited Egypt on two occasions, in 1864 and 1879. It is likely that his initial stay was associated with, aside from zoological trophies, two intriguing artefacts. These were plaque-scaraboid and one scarab, of which the only surviving evidence is a water-colour and an ink drawing once made by Countess Maria Przezdziecka (1823–1890). Both are currently held in the collection of the Archive of Science of the Polish Academy of Science and the Polish Academy of Arts and Sciences in Kraków (Inv. Nos. K III-141, 24 and 25). In addition to six cartouches of Tuthmosis III (1479–1425 BC), the base of the plaque-scaraboid illustrated in the water- colour features a ceremonial scene of the pharaoh driving a chariot. The base of the scarab illustrated in the ink drawing bears the text „Amun-Re is the Lord of monuments”, while its back displays a deeply incised triple image of a winged scarab. The exceptional detail of the surviving documentation permits a more precise identification of both objects, as belonging to the Men-kheper-Re-group. On the basis of iconographic and stylistic criteria, both unique artefacts, which once belonged to Professor Waga, independently of some objections concerning their authenticity, can be dated to the reign of the Ramesside dynasties (1295–1069 BC).
Andrews C., Ancient Egyptian Jewellery, London 1990.
Beckerath J. von, Handbuch der agyptischen Konigsnamen (Münchner Ägyptologische Studien, Band 49), Mainz 1999.
Bibliografia literatury polskiej – Nowy Korbut, t. 6, cz. 1: Oświecenie, Warszawa 1970.
Biernacki A., Przezdziecka Maria Anna Waleria (1823–1890), [w:] Polski słownik biograficzny, t. 29, Wrocław 1986, s. 43–45.
Boschloss V., From dig to digital: The future of scarab documenattion. Poster presented at the XIIIth Congress of Egyptologists, Leiden, 6–11 August 2023.
Brzęk G., Złoty wiek ornitologii polskiej, Wrocław 1959.
Jaeger B., Essai de classification et datation des scarabees Menkheperre (Orbis Biblicus et Orientalis. Series Archaeologica 2), Fribourg–Göttingen 1982.
Kowalska K., Tyzenhauz Konstanty (1786–1853), [w:] Słownik biologów polskich, red. S. Feliksiak, Warszawa 1987, s. 550.
Kowalska K., Waga Antoni Stanisław Florian (1799–1890), [w:] Słownik biologów polskich, red. S. Feliksiak, Warszawa 1987, s. 557–559.
Köhler P., Waga Stanisław Florian Antoni (1799–1890), [w:] Słownik biograficzny botaników polskich, red. P. Köhler, Kraków 2025, s. 758.
Kto nie widział Kairu, nie widział piękności świata… Egipt w relacjach prasowych podróżników drugiej połowy XIX wieku, oprac. L. Zinkow, Kraków 2011.
Maciuk M., Ocean wszechrzeczy w spuściznach ludzi nauki i kultury, Kraków 2014.
Norwid C., Dzieła zebrane, t. 1: Wiersze. Tekst, Warszawa 1966.
Norwid C., Dzieła zebrane, t. 2: Dodatek krytyczny, Warszawa 1966.
Pawłowski J., Historia krakowskiego Muzeum Przyrodniczego (6). Batalia o spuściznę Antoniego Wagi, „Wszechświat”, t. 96, 1995, nr 1, s. 18–21.
Polanowska J., Przezdziecka Maria Anna Waleria (1823–1890), [w:] Słownik artystów polskich, t. 8, Warszawa 2007, s. 101–103.
Schneider T., Leksykon faraonów, przeł. R. Darda, E. Jeleń, Z. Pisz, Warszawa 2001.
Skarabaen und andere Siegelamulette aus Basler Sammlungen, red. E. Hornung, E. Staehelin, Mainz 1976.
Śliwa J., Cyprian Kamil Norwid a dziedzictwo starożytnego Egiptu, [w:] idem, Badacze, kolekcjonerzy, podróżnicy. Studia z dziejów zainteresowań starożytniczych, Kraków 2012, s. 415–423.
Śliwa J., Egyptian Scarabs and Seal Amulets from the Cracow Collections, Kraków 2015.
Śliwa J., Faraon tryumfujący nad pokonanymi wrogami. Emblemat zwycięstwa nad siłami chaosu, [w:] W kręgu ikon władzy, ludzi oraz idei świata starożytnego, red. A.A. Kluczek, N. Rogosz, A. Bartnik, Katowice 2014, s. 25–36.
Śliwa J., Skarabeusze egipskie, Wrocław 2003.
Śliwa J., Starożytny Egipt oczami Polaków. Słownik biograficzny egiptologów, archeologów i badaczy pokrewnych dziedzin, podróżników i kolekcjonerów oraz literatów i malarzy zafascynowanych przeszłością i teraźniejszością Egiptu, Kraków 2019.
Taczanowski W., Listy do Antoniego Wagi, Konstantego Branickiego i Benedykta Dybowskiego, oprac. K. Kowalska et al., Wrocław 1964.
Teeter E., Scarabs, Scaraboids, Seals and Seal Impressions from Medinet Habu, Chicago 2013.
Waga A., Pobyt w Kairze, „Tygodnik Ilustrowany”, t. 11, 1865, nr 286, s. 100–102 oraz nr 287, s. 110–113.
Wiesé A., Zum Bild des Konigs auf agyptischen Siegelamuletten (Orbis Biblicus et Orientalis 96), Fribourg–Gottingen 1990.
Wilk B., Antoniego Wagi „Dziennik podroży do Egiptu”, „Rocznik Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie”, R. 68: 2023, s. 121–138.
Informacje: Rocznik Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie, 2025, Rok LXX (2025), s. 231-241
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
Polska
Publikacja: 17.02.2026
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY-NC-ND 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
Polski