Pamięć o tłumaczu. Sylwetki tłumaczy literatury w nekrologach i wspomnieniach pośmiertnych
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEPamięć o tłumaczu. Sylwetki tłumaczy literatury w nekrologach i wspomnieniach pośmiertnych
Data publikacji: 12.2019
Przekładaniec, 2019, Numer 39 – Przekład i pamięć 2, s. 109-130
https://doi.org/10.4467/16891864PC.19.013.11687Autorzy
Pamięć o tłumaczu. Sylwetki tłumaczy literatury w nekrologach i wspomnieniach pośmiertnych
Obituaries, being representative of collective memory, reveal not only whose lives we choose to remember (to allude to the suggestive title of Fowler, Bielsa 2007), but also what values and achievements we hold in high regard. Among others, obituaries of members of the following professions have been the subject of research: librarians (Dilevko, Gottlieb 2004), psychologists (Kinnier et al. 1994) and academics (Hamann 2016). The present paper focuses on obituaries devoted to literary translators, published in academic journals and literary and cultural magazines in 2000–2017. Content analysis, deployed as the main research method in this paper, proved to be useful in identifying references to specific values, typical of translators’ lives and work. As a result, a classification of the most frequently mentioned translators’ characteristics and achievements was prepared. Recurrent characteristics presented translators as competent, hard-working, good friends, intelligent and independent-minded, while their top achievements included prizes and awards, prestigious friendships and acquaintances, and merits for establishing closer relations between nations. The vast majority of texts were positive-factual or personal-emotional in character, but a few included criticalfactual remarks, mainly on translators’ character and the clash of one’s ideals or ambitions with reality. Attention has been drawn to multidirectional careers of most translators. In the last part of the article, obituaries were described as a cultural phenomenon in the context of memory culture, with a special emphasis on the categories of the communicator and the addressee, as well as the language.
Bocheński J. 2007. Pożegnanie Marysi Brandysowej, „Zeszyty Literackie” 2, s. 187–188.
Bocheński J. 2009. Joanna Guze (1917–2009), „Zeszyty Literackie” 1, s. 206–207.
Brockmann A. 2016. Schliemann polskiej poezji: wspomnienie o Karlu Dedeciusie, „Borussia” 57, s. 97–102.
Cirlić-Straszyńska D. 2009. Wolny ptak: wspomnienie o Aliji Dukanoviciu, „Twórczość. Miesięcznik Literacko-Krytyczny” 8, s. 123–125.
Dietzsch S. 2016. Krystynie Krzemień-Ojak (1932–2016), „Studia z Historii Filozofii” 1, s. 11–12.
Illg J. 2015. Stanisław Barańczak (1946–2014), „Znak” 2, s. 84–87.
Jagodziński A.S. 2011. Piotr Godlewski (1929–2010), „Literatura na Świecie” 1/2, s. 420–425.
Jarniewicz J. 2008. Po śmierci Zbyszka Batki, „Literatura na Świecie” 1/2, s. 408–411.
Katz J. 2007. Mój przyjaciel Goślicki, „Znak” 6, s. 92–95.
Kijonka T. 2005. Henryk z Helgolandu: szkic do portretu Henryka Bereski, „Śląsk. Miesięcznik Społeczno-Kulturalny” 11, s. 24–28.
Kolankiewicz L. 2017. Pożegnanie, „Dialog” 2, s. 219–221.
Kołodziej R. 2009. Pan Ziemowit, „Nowa Okolica Poetów” 32, s. 240–243.
Komorowski B. 2015. Stanisław Barańczak 13 XI 1946 – 26 XII 2014, „Zeszyty Literackie” 1, s. 25–27.
Kubski G. 2006. Śp. ks. prof. Marian Wolniewicz – egzegeta, tłumacz Biblii i wytrwały popularyzator (1919–2005), „Ruch Biblijny i Liturgiczny” 2, s. 149–152.
Kuczyński E. 2016. Karl Dedecius 1921–2016, „Studia Niemcoznawcze” 57, s. 13–23.
Kuczyński K. 2016. Pożegnanie Karla Dedeciusa, „Studia Niemcoznawcze” 57, s. 9–12.
Kutz K. 2005. Leczył pokiereszowana pamięć, „Zeszyty Edukacji Kulturalnej” 49, 128-135.
Łukasiewicz K. 2016. Krystyna Krzemień-Ojak (1932–2016), „Kultura Współczesna. Teoria, Interpretacje, Krytyka” 2, s. 259–262.
Mieszko-Wiórkiewicz J. 2005. Piąte koło u wozu: wspomnienie o Henryku Beresce (1926–2005), „Odra” 11, s. 71–73.
Nocuń M. 2017. Pani Ksenia, „Tygodnik Powszechny” 50, s. 76–78.
Ostromęcka-Frączak B. 2011. Nestorka polonistyki słoweńskiej – Rozka Štefan (1913–2011), „Poradnik Językowy” 5, s. 106–117.
Tomsia T. 2015. Stanisław Barańczak (1946–2014): dodawał otuchy, poruszał serca, „Topos” 1, s. 177–178.
Zadura B. 2009. Pan Ziemowit, Pan Ziemek, „Literatura na Świecie” 9/10, s. 424–426.
Barańczak Stanisław, w: Encyklopedia PWN , https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Baranczak-Stanislaw;3874274.html (dostęp: 26.07.2018).
Bzdoń J. 2009. Nekrolog jako gatunek tekstu. Uwagi o pokrewieństwie stylistycznym z biogramem, w: M. Kita (red.), Język – styl – gatunek, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 48–58.
Dedecius K. 2013. Szkiełko tłumacza i oko poety. Eseje, Kraków: Universitas, s. 59–75.
Dilevko J., Gottlieb L. 2004. The Portrayal of Librarians in Obituaries at the End of the Twentieth Century, „Library Quaterly” 74(2), s. 152–180.
Fowler B. 2007. The Obituary as Collective Memory, London: Routledge.
Fowler, B., Bielsa E. 2007. The Lives We Choose to Remember: A Quantitative Analysis of Newspaper Obituaries, „The Sociological Review” 55(2), s. 203–226.
Gackowski T., Łączyński M. 2009. Metody badania wizerunku w mediach, Warszawa: CeDeWu.
Golka M. 2009. Pamięć społeczna i jej implanty, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Gomez H. 2017. A Closer Look into the Life of Ordinary Translators through Unordinary Sources: The Use of Obituaries as a Microhistory Tool to Study Translators and Translation in Ohio, „New Voices in Translation Studies” 16, s. 55–83.
Hamann J. 2016. „Let us Salute One of our Kind”. How Academic Obituaries Consecrate Research Biographies, „Poetics” 56, s. 1–14.
Hanus A. 2015. Wspomnienie pośmiertne – gatunek o wielu obliczach? Spojrzenie z perspektywy badań germanistycznych, „Słowo. Studia Językoznawcze” 6, s. 51–68.
Heydel M. 2013. Gorliwość tłumacza. Przekład poetycki w twórczości Czesława Miłosza, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Hume J. 2000. Obituaries in American Culture, Jackson: University Press of Mississippi.
Kinnier R.T., Metha A.T., Buki L.P., Rawa P.M. 1994. Manifest Values of Eminent Psychologists: A Content Analysis of Their Obituaries, „Current Psychology” 13(1), s. 88–94.
Klimowicz T. 1996. Przewodnik po współczesnej literaturze rosyjskiej i jej okolicach (1917–1996), Wrocław: Towarzystwo Przyjaciół Polonistyki Wrocławskiej.
Kolbuszewski J. 1997. Z głębokim żalem… O współczesnej nekrologii, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Lachover E., Gavriely-Nuri D. 2011. Requiem to Nationalism? Shaping a Collective Israeli Identity through Obituaries, „GMJ: Mediterranean Edition” 6(1), s. 24–39.
Lindqvist Y. 2006. Consecration Mechanisms – The Reconstruction of the Swedish Field of High Prestige Literary Translation during the 1980s and 1990s, w: M. Wolf, (red.), Übersetzen – Translating – Traduire: Towards a “Social Turn”?, Münster: Hamburg–Berlin–Wien–London: LIT., s. 61–71.
Macfarlane B., Chan R.Y. 2014. The Last Judgement: Exploring Intellectual Leadership in Higher Education through Academic Obituaries, „Studies in Higher Education” 2, s. 294–306.
Miłosz Cz. 2006. Rozmowy polskie 1979–1998, t I, Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Sławiński J. (red.) 2002. Słownik terminów literackich, Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Stanisław Barańczak, Culture.pl [online], https://culture.pl/pl/tworca/stanislaw-baranczak (dostęp: 26.07.2018).
Stein S., 2012. Nachrufe in der Presse. Textsortenprofil und Textsortenvariation, w: Ch. Grösslinger, H. Stöckl, G. Held G. (red.), Pressetextsorten jenseits der „News”: Medienlinguistische Perspektiven auf journalistische Kreativität, Frankfurt/M.: Peter Lang, s. 125–138.
Szacka B. 2000. Pamięć społeczna, w: Z. Bokszański, A. Kojder (red.), Encyklopedia socjologii, t. III, Warszawa: Oficyna Naukowa.
Szymczak P. 2013. Czy da się żyć z tłumaczenia książek, http://piotrszymczak.info/czy-da-sie-zyc-z-tlumaczenia-ksiazek (dostęp: 26.07.2018).
Wasilewska A. 2012. Raport o kondycji tłumacza, http://www.dwutygodnik.com/artykul/3752-raport-o-kondycji-tlumacza.html (dostęp: 26 lipca 2018).
Informacje: Przekładaniec, 2019, Numer 39 – Przekład i pamięć 2, s. 109-130
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Pamięć o tłumaczu. Sylwetki tłumaczy literatury w nekrologach i wspomnieniach pośmiertnych
Remembering Literary Translators: A Content Analysis of Their Obituaries
Publikacja: 12.2019
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY-NC-ND 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 2237
Liczba pobrań: 1612