FAQ
logotyp Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Języki i kultury rdzenne Meksyku w przekładzie na język hiszpański: od rdzennej tradycji ustnej do hybrydycznej literatury dwujęzycznej

Data publikacji: 02.2025

Przekładaniec, 2024, Numer 49 – Mikrojęzyki , s. 173-186

https://doi.org/10.4467/16891864PC.24.019.21250

Autorzy

Iwona Kasperska
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
, Polska
https://orcid.org/0000-0002-3148-4883 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

Języki i kultury rdzenne Meksyku w przekładzie na język hiszpański: od rdzennej tradycji ustnej do hybrydycznej literatury dwujęzycznej

Abstrakt

In the context of the existing cultural and linguistic asymmetry in Mexico, translation of literary texts from indigenous languages into the hegemonic Spanish is an expression of the struggle to decolonize the Mexican literary polysystem. Self-translation perfectly illustrates the social, political, cultural and linguistic conditions in which the so-called new indigenous literature is currently developing. The article outlines the linguistic situation in Mexico, i.e., the diversity and status of indigenous languages, efforts to revitalize them and reinforce their presence in the public space, by means to teaching and literature. The status of indigenous languages in this complex social context has an impact on literary production and the character of publications, which are necessarily bilingual, as well as the subjects of books written in the indigenous languages and then translated into Spanish. Other conditions include norms related to publication: and editorial policy, but also allows authors to introduce their own norms. New technologies allow for publishing in virtual spaces and to promote indigenous languages and cultures, oral traditions included. Adhering to the traditional orality as far as forms and subjects are concerned combined with change of the communication channel from oral to written on the Internet, shows modes of adaptation to modernity and a skillful search for the possibilities of a hybrid expression of one’s own identity with an aim to decolonize ways of thinking and attitudes towards Mexican indigenous peoples, their languages and literatures.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Ashcroft Bill, Griffith Gareth, Tiffin Helen 2002. The Empire Writes Back. Theory and Practice in Post-colonial Literatures, London–New York: Routledge, Tayor & Francis Group.

Bellinghausen Hermann 2023. Escritura en lenguas mexicanas contemporáneas, w: Insurrección de las palabras. Poetas contemporáneos en lenguas mexicanas, México: FCE, Ítaca, s. 11–21.

Bencomo Flores Jesús Daniel 2023. Redes de cosmos distintos. Traducción de poesía en internet: el español entre la globalidad digital y la reivindicación de las culturas minorizadas, niepublikowana rozprawa doktorska obroniona w 2023 roku na Uniwersytecie im. Jana Gutenberga w Moguncji.

Cocom Pech Jorge Miguel 2010. El retorno literario de las voces antiguas en América, „ISEES” 8, s. 111–130.

Dasilva Xosé Manuel 2015. La opacidad de la autotraducción entre lenguas asimétricas, „TRANS”, 19 lutego, s. 171–182.

Eberhard David M., Simons Gary F., Fennig Charles D. (red.) 2020. Ethnologue: Languages of the World, twenty-third edition, Dallas, Texas: SIL International, http://www.ethnologue.com (5.07.2024).

Grutman Rainier 2011. Diglosia y autotraducción vertical (en y fuera de España), w: Xosé Manuel Dasilva, Helena Tanqueiro (red.), Aproximaciones a la autotraducción, Vigo: Editorial Academia del Hispanismo, s. 69–91.

INALI, Instituto Nacional de las Lenguas Indígenas 2008. Catálogo de las Lenguas Indígenas Nacionaleshttps://www.inali.gob.mx/clin-inali/ (5.07.2024).

INEGI, Instituto Nacional de Estadística y Geografía 2020a. Población de 3 años y más hablante de lengua indígena por entidad federativa según sexo, años censales de 2010 y 2020https://www.inegi.org.mx/app/tabulados/interactivos/?pxq=LenguaIndigena_Lengua_01_3d9fd443-d336-4897-ae45-d78c0ef85a30&idrt=132&opc=t (5.07.2024).

INEGI, Instituto Nacional de Estadística y Geografía 2020b. Porcentaje de la población de 5 años y más hablante de lengua indígenahttps://www.inegi.org.mx/temas/lengua/ (23.07.2024).

Jakobson Roman 2009 (1959). O językoznawczych aspektach przekładu, przeł. Lucylla Pszczołowska, w: Piotr Bukowski, Magdalena Heydel (red.), Współczesne teorie przekładu, Kraków: Wydawnictwo Znak, s. 41–49.

Kubiaczyk Filip 2013. Nowoczesność, kolonialność i tożsamość: perspektywa latynoamerykańska, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Lefevere André 1992. Translation, Rewriting, and the Manipulation of Literary Fame, London–New York: Routledge.

Lepe Lira Luz María 2010. Lluvia y viento, puentes de sonido. Literatura indígena y crítica literaria, Monterrey: Universidad de Nuevo León.

Ley General de Derechos Lingüísticos de los Pueblos Indígenas 2003. „Diario Oficial de la Federación”, 13 marca, https://site.inali.gob.mx/Micrositios/LGDLPI/ (5.07.2024).

Máynez Pilar 2003. La literatura en lenguas indígenas: tradición oral y escrita, w: Pilar Máynez (red.), Lenguas y literaturas indígenas en el México contemporáneo, México: UNAM, IIH, s. 51–65.

Mignolo Walter D. 2003. Historias locales/diseños globales. Colonialidad, conocimientos

subalternos y pensamiento fronterizo, przeł. Juan María Madariaga, Cristina Vega Solís, Madrid: Ediciones AKAL, S.A.

Montemayor Carlos 1997. La función de la literatura y la escritura en las lenguas indígenas, w: Beatriz Garza Cuarón (red.), Políticas lingüísticas en México, México: CIICH/UNAM, La Jornada Ediciones, s. 231–240.

Pellicer Dora 1993. Oralidad y escritura de la literatura indígena: una aproximación histórica, w: Carlos Montemayor (red.), Situación actual y perspectivas de la literatura en lenguas indígenas, México: CONACULTA, s. 15–53.

Sten Maria 1980. Malowane księgi dawnych narodów Meksyku, Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Tonalmeyotl Martín 2023. Wywiad, 15 lutego.

Zapoteco Sideño Gustavo 2023. Wywiad, 17 marca.

Informacje

Informacje: Przekładaniec, 2024, Numer 49 – Mikrojęzyki , s. 173-186

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Języki i kultury rdzenne Meksyku w przekładzie na język hiszpański: od rdzennej tradycji ustnej do hybrydycznej literatury dwujęzycznej
Angielski: Native Languages and Cultures of Mexico in Translation into Spanish: from Indigenous Orality to Hybrid Bilingual Literature

Autorzy

https://orcid.org/0000-0002-3148-4883

Iwona Kasperska
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
, Polska
https://orcid.org/0000-0002-3148-4883 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Polska

Publikacja: 02.2025

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY 4.0  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Iwona Kasperska (Autor) - 100%

Informacje o autorze:

Iwona Kasperska – dr hab., językoznawczyni i przekładoznawczyni, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, prowadzi badania na temat ideologicznych aspektów tłumaczenia tekstów literackich i kulturoznawczych w kontekście polskim i latynoamerykańskim, w szczególności wielokulturowości, transkulturowości i hybrydyczności na styku kultur rdzennych Meksyku i na pograniczu meksykańsko-amerykańskim. Autorka monografii Las periferias se reescriben: contextos de traducción mexicano, polaco y chicano (2019).

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Języki i kultury rdzenne Meksyku w przekładzie na język hiszpański: od rdzennej tradycji ustnej do hybrydycznej literatury dwujęzycznej

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE