Odmowa identyfikacji: o zespoleniu, diagnozie i dostępie. Wokół Wczoraj byłaś zła na zielono Elizy Kąckiej
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 08.2025
Przegląd Kulturoznawczy, 2025, Numer 2 (64) , s. 260-274
https://doi.org/10.4467/20843860PK.25.022.21769Autorzy
This article analyzes a recently published memoir entitled Wczoraj byłaś zła na zielono (Yesterday You Were Angry in Green) by Eliza Kącka. The memoir tells the story of raising an autistic child by a nondisabled mother. The article employs disability studies tools to think of the book and examines why the author refrains from using a word “autism” while listing the symptoms and naming the therapies her daughter attends. It argues that the memoir constitutes a continuum of nondisabled mothers’ confessions about raising children with disabilities, and explores the ways in which Kącka grapples with the fundamental concepts of disability studies such as access and diagnosis. For example, it shows how Kącka reformulates the concept of access without identifying a barrier that prevents her from accessing her daughter’s world. In other words, the memoir discusses her longing for access to her daughter’s inner experiences, but does not identify what makes getting access impossible. As such, the memoir departs from more mainstream accounts of autism that depict it as a “thief” or “terrorist” who “steals” children. Moreover, the article considers the author’s approach toward diagnosis and juxtaposes it with autistic people’s experiences of getting autism diagnosis. As a result, the article shows that while mothers’ accounts of living and raising disabled children are crucial for understanding disability in Poland, they cannot be the only source of knowledge about disability.
Ambroziak A., Wznawiają strajk okupacyjny Sejmu. Rodzice dorosłych niepełnosprawnych: „W 2015 roku prezes Kaczyński całował nas po dłoniach. A dziś? A dziś jesteśmy sami”, OKO.press, 18.04.2018, https://oko.press/wznawiaja-strajk-okupacyjny-sejmu-rodzice--doroslych-niepelnosprawnych-w-2014-r-prezes-kaczynski-calowal-nas-po-dloniacha-dzis-jestesmy-sami (dostęp: 2.10.2024).
Ebben H., The Desire to Recognize the Undesirable: De/Constructing the Autism Epidemic Metaphor and Contagion in Autism as a Discourse, „Feminist Formations” 2018, nr 1 (30).
Furgał E., Diagnoza to obsługa samego siebie, ngo.pl, 18.11.2022, https://publicystyka.ngo.pl/ewa-furgal-diagnoza-to-instrukcja-obslugi-samego-siebie-wywiad (dostęp: 2.10.2024).
Ginsburg F., Rapp R., Disability Worlds, Duke University Press, Durham 2024.
Hołub J., Niegrzeczne: historie dzieci z ADHD, autyzmem i zespołem Aspergera, Czarne, Wołowiec 2020.
Kącka E., Wczoraj byłaś zła na zielono, Karakter, Kraków 2024.
Klimek D., Czytelniczki jej bloga piszą: „Co dalej? Co, gdy zdiagnozujesz autyzm po trzydziestce?”, „Duży Format”, 19.04.2021, https://wyborcza.pl/duzyformat/7,127290,26988645,autyzm-u-doroslych-czytelniczki-jej-bloga-pisza-co-dalej-co.html (dostęp:30.09.2024).
Kotas D., Cukry, Cyranka, Warszawa 2021.
McGuire A., War on Autism: On the Cultural Logic of Normative Violence, University of Michigan Press, Ann Arbor 2016.
Pamula N., Szarota M., “Symbiotic Citizenship” and a Struggle for the Right of Life as Frames for Interpreting the 40-day Disability Protest in the Polish Parliament [w:] I. Lid, E. Steinfeld, M. Rembis (red.), Rethinking Disability and Human Rights: Participation, Equality and Citizenship, Routledge, London–New York 2023.
Reimann M., Nie przywitam się z państwem na ulicy: szkic o doświadczeniu niepełnosprawności, Czarne, Wołowiec 2019.
Scheffer E., Dzieci Aspergera: Medycyna na usługach III Rzeszy, przeł. S. Kędzierski, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2019.
Suchcicki A. (red.), Nie było czasu na koniec świata, Stowarzyszenie Rodzin i Opiekunów Osób z Zespołem Downa „Bardziej Kochani”, Warszawa 2018.
Zagórski S., „My z Brunem jesteśmy naczyniami połączonymi”. Matka OzN prosi o rozszerzoną eutanazję, OKO.press, 21.04.2024, https://oko.press/osoba-z-niepelnosprawnoscia-matka-rozmowa (dostęp: 2.10.2024).
Informacje: Przegląd Kulturoznawczy, 2025, Numer 2 (64) , s. 260-274
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 08.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Finansowanie artykułu:
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 759
Liczba pobrań: 590