Odbudowa sądownictwa konstytucyjnego w Polsce a praworządność
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 30.06.2026
Przegląd Konstytucyjny, 2026, Numer 1 (2026), s. 127-143
https://doi.org/10.4467/25442031PKO.26.009.23608Autorzy
Odbudowa sądownictwa konstytucyjnego w Polsce a praworządność
The dispute over the crisis of the Constitutional Tribunal that has been ongoing in Poland in recent years is, in essence, a dispute over the role this organ of judicial authority plays in the state. The key question is whether a democratic state can function without constitutional review independent of political power, and whether such a review of the constitutionality of statutory laws is actually possible.
The restoration of constitutional justice requires a genuine restoration of the rule of law, meaning the primacy of law over politics. Meeting this requirement in its entirety or over a short period of time is a rather unlikely prospect. And yet, the constitutional judiciary’s lost constitutional identity can indeed be restored – by way of steadfastly sticking to the provisions of the Constitution, by grounding legislation in dialogue and compromise, and finally by equating politics with reasonable concern for the common good. In this process, however, a situation must be avoided where constitutional identity is accorded to a Tribunal appointed by a particular parliamentary majority, while being denied to a Tribunal appointed by another parliamentary majority. It is the principle of government by law – where the law is respected by those in power themselves – that continues to determine the identity of a democratic state ruled by law.
Dobrzeniecki K., Prawo wobec sytuacji nadzwyczajnych. Między legalizmem a koniecznością, Toruń 2018.
Garlicki L., Polskie prawo konstytucyjne, Warszawa 2025.
Iunius Iuvenalis, Satyry, 6, 223.
Jefferson T., Writings, t. 5, Washington 1853.
Małecki M., Pach M., Stan wyższej konieczności konstytucyjnej, „Państwo i Prawo” 2018, z. 7.
Małecki M., Pach M., W obronie teorii stanu wyższej konieczności konstytucyjnej (odpowiedź na polemikę P. Radziewicza), „Państwo i Prawo” 2023, z. 2.
Mikuli P., Doktryna konieczności jako uzasadnienie dla rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw w Polsce, „Gdańskie Studia Prawnicze”, 2018, t. 40.
Piotrowski R., Dylematy praworządności, w: O tempora! O mores! O czasie pracy i o czasie zmian. Księga jubileuszowa Profesora Krzysztofa Rączki, red. M. Gersdorf, B. Godlewska‑Bujok, A. Zwolińska, Warszawa 2024.
Piotrowski R., Ex iniuria iudex non oritur. Uwagi o ustrojowym znaczeniu tożsamości konstytucyjnej Krajowej Rady Sądownictwa, w: Wokół kryzysu praworządności, demokracji i praw człowieka. Księga jubileuszowa Profesora Mirosława Wyrzykowskiego, red. A. Bodnar, A. Płoszka, Warszawa 2020.
Piotrowski R., Konstytucjonalizm dobrej zmiany, „Państwo i Prawo” 2022, z. 10.
Piotrowski R., Remarks on the Dispute Over the Constitutional Tribunal in Poland, „Studia Iuridica” 2016, t. 68.
Podkowik J., Trybunał Konstytucyjny, w: Stan przestrzegania Konstytucji RP w okresie IX kadencji Sejmu RP (2019–2023). Raport, Polskie Towarzystwo Prawa Konstytucyjnego, Kraków 2023.
Pyziak-Szafnicka M., Trybunał Konstytucyjny à rebours, „Państwo i Prawo” 2020, z. 5.
Radziewicz P., O niedostatkach teorii stanu wyższej konieczności konstytucyjnej, „Państwo i Prawo” 2018, z. 11.
Sadurski W., Polski kryzys konstytucyjny, Łódź 2020.
Scheppele K.L., Blinded by Legality: The Venice Commission’s Change of Heart on Restoring the Rule of Law in Poland, „Verfassungsblog”, 23 December 2024, < https://doi.org/10.59704/15d128d43218f87c >, dostęp: 12 grudnia 2025 r.
Tomasz z Akwinu, Traktat o prawie, Kęty 2014.
Uruszczak W., Kultura polityczna i prawna w Sejmie polskim czasów odrodzenia, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 1980, t. 32, nr 2.
Wheare K.C., Modern Constitutions, Oxford 1966.
Informacje: Przegląd Konstytucyjny, 2026, Numer 1 (2026), s. 127-143
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 30.06.2026
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 79
Liczba pobrań: 55
