FAQ
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

O pojęciu rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw

Data publikacji: 30.06.2026

Przegląd Konstytucyjny, 2026, Numer 1 (2026), s. 73-82

https://doi.org/10.4467/25442031PKO.26.006.23605

Autorzy

Piotr Radziewicz
Politechnika Warszawska
, Polska
https://orcid.org/0000-0001-5709-5715 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

O pojęciu rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw

Abstrakt

In the face of the ongoing constitutional crisis in Poland, courts have increasingly resorted to the dispersed review of the constitutionality of statutes, thereby bypassing the Constitutional Tribunal in this regard. The purpose of this study is to analyse the concept of dispersed constitutional review and to determine its relationship with other legal categories, in particular the principle of the direct application of the Constitution and the conflict of laws rules operating within the legal system. A distinct, though closely related, issue concerns the examination of the systemic significance of dispersed review and the identification of its fundamental role within the structure of the contemporary system of government.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Blanco de Morais C., Justiça Constitucional II, Coimbra 2011.

Brewer-Carías A.R., Judicial Review in Comparative Law, Cambridge 1989.

Garlicki L., Bezpośrednie stosowanie konstytucji, w: Konferencja naukowa: Konstytucja RP w praktyce, Warszawa 1999.

Garlicki L., Konstytucja a ustawy przedkonstytucyjne, w: Wejście w życie nowej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. XXXIX Ogólnopolska Konferencja Katedr Prawa Konstytucyjnego, red. Z. Witkowski, Toruń 1998.

Górski G., Sprawa Marbury v. Madison z 1803 r. a kształtowanie zasady sądownictwa konstytucyjnego, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2000, t. 52(1–2).

Grabowski A., Konstytucja RP jako lex superior względem prawa ustawowego (w ramach sądowego stosowania prawa), „Państwo i Prawo” 2022, z. 10.

Gutowski M., Kardas P., Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji, Warszawa 2017.

Jabłońska P., Konstytucyjne podstawy rozproszonej kontroli konstytucyjności prawa, „Przegląd Sądowy” 2020, nr 11–12.

Konstytucyjny spór o granice zmian organizacji i zasad działania Trybunału Konstytucyjnego (czerwiec 2015–marzec 2016), red. P. Radziewicz, P. Tuleja, Warszawa 2017.

Maroń G., Stanowisko polskich sądów w przedmiocie rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw, < https://cbpe.pl/stanowisko-polskich-sadow-w-przedmiocie-rozproszonej-kontroli-konstytucyjnosci-ustaw/ >, dostęp: 2 kwietnia 2026 r.

Mikuli P., Zdekoncentrowana sądowa kontrola konstytucyjności prawa. Stany Zjednoczone i państwa europejskie, Kraków 2007.

Podkowik J., O przyczynach, przejawach i skutkach rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw (w świetle orzecznictwa sądów powszechnych i Sądu Najwyższego), „Studia Prawnicze” 2022, nr 2.

Radziewicz P., Kontrola konstytucyjności prawa na peryferiach (artykuł recenzyjny), „Państwo i Prawo” 2024, z. 3.

Radziewicz P., Kryzys konstytucyjny i paradygmatyczna zmiana konstytucji, „Państwo i Prawo” 2020, z. 10.

Rataj A., Sąd Najwyższy Izraela jako sąd konstytucyjny. Przyczynek do badań nad aktywizmem sędziowskim, Kraków–Budapeszt 2016.

Sadurski W., Poland’s Constitutional Breakdown, Oxford 2019.

Sadurski W., Spór o ostatnie słowo: sądownictwo konstytucyjne a demokracja przedstawicielska, „Civitas” 1998, nr 2.

Waldron J., The Core of the Case Against Judicial Review, „The Yale Law Journal” 2006, nr 115.

Wronkowska S., Kilka uwag porządkujących dyskusję o tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności, w: Sądownictwo konstytucyjne. Teoria i praktyka, t. 2, red. M. Granat, Warszawa 2019.

Wronkowska S., W sprawie bezpośredniego stosowania Konstytucji, „Państwo i Prawo” 2001, z. 5.

Informacje

Informacje: Przegląd Konstytucyjny, 2026, Numer 1 (2026), s. 73-82

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: O pojęciu rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw
Angielski: On the Concept of Diffuse Constitutional Review of Statutes

Autorzy

https://orcid.org/0000-0001-5709-5715

Piotr Radziewicz
Politechnika Warszawska
, Polska
https://orcid.org/0000-0001-5709-5715 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Politechnika Warszawska
Polska
ROR ID:

 Ikona Research Organization Registry 00y0xnp53

Publikacja: 30.06.2026

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY 4.0  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Piotr Radziewicz (Autor) - 100%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Liczba wyświetleń: 78

Liczba pobrań: 64

O pojęciu rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw

O pojęciu rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE