O konstytucyjnych aspektach siły głosów w wyborach do Sejmu RP
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 07.2025
Przegląd Konstytucyjny, 2025, Numer 1 (2025), s. 7-26
https://doi.org/10.4467/25442031PKO.25.001.21492Autorzy
O konstytucyjnych aspektach siły głosów w wyborach do Sejmu RP
Equality is one of the fundamental principles of parliamentary elections. In material aspect, however, it depends, not only on the decision of the legislator, but also on the factual circumstances in which this decision is made and subsequently implemented. Given that the realization of material equality is affected by the demographic changes and migratory movements that occur, it is questionable whether the adoption of a static mechanism for ensuring voting power is adequate. An alternative proposal for an effective approach to material equality is to base the number of seats allocated in each constituency on the actual number of voters in the constituency. This will make citizens’ influence on governance more realistic and make the electoral system independent of political manipulation. In the opinion of the authors, it is also necessary to rethink the way votes from abroad electoral constituencies are taken into account in view of the number of seats assigned to the Warsaw constituency.
Buczkowski J., Podstawowe zasady prawa wyborczego III Rzeczypospolitej, Lublin 1998.
Cebula A., Równość materialna wyborów. Ujęcie klasyczne i rewizjonistyczne, „Studia Wyborcze” 2021, t. 32.
Chmaj M., Prawo wyborcze w Polsce, Warszawa 2023.
Chmaj M., Skrzydło W., System wyborczy w Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2011.
Chybalski P., Skutki braku uwzględnienia wniosku Państwowej Komisji Wyborczej w sprawie zmian okręgów wyborczych w wyborach do Sejmu i Senatu, „Zeszyty Prawnicze BAS” 2019, nr 2.
Czaplicki K.W., Zbieranek J., Uwaga do art. 201, w: K.W. Czaplicki, B. Dauter, S. Jaworski, A. Kisielewicz, F. Rymarz, J. Zbieranek, Kodeks wyborczy. Komentarz, Warszawa 2018.
Daniluk D., Polityczne konsekwencje niedostosowania liczby mandatów w okręgach wyborczych do zmian demograficznych w wyborach do Sejmu RP w 2023 r., „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2024, nr 2.
Daniluk D., Realizacja konstytucyjnych zasad prawa wyborczego. Polska na tle porównawczym, Warszawa 2017.
Frydrych-Depka A., Zasada bezpośredniości wyborów i jej gwarancje w polskim prawie wyborczym, Toruń 2021.
Garlicki L., Stabilność prawa wyborczego, w: 25 lat demokratycznego prawa wyborczego i organów wyborczych w Polsce (1991–2016), t. 2, red. W. Hermeliński, B. Tokaj, Warszawa 2016.
Garlicki L., Uwaga do art. 3 Protokołu nr 1, w: L. Garlicki, P. Hofmański, A. Wróbel, Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, t. 2: Komentarz do artykułów 19–59 oraz Protokołów dodatkowych, Warszawa 2011.
Haman J., Podział mandatów pomiędzy okręgi wyborcze w świetle teorii sprawiedliwego podziału dóbr, „Przegląd Sejmowy” 2002, nr 1.
Japonia: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 1976 r. w sprawie materialnego aspektu zasady równości w prawie wyborczym, (sygn. 1974 [GyoTsu] nr 75), przekł. i oprac. M. Wiącek, „Przegląd Sejmowy” 2007, nr 2.
Jaskiernia J., Zasada równości w prawie wyborczym USA, Warszawa 1992.
Kaczmarczyk M., Implementacja Kodeksu Dobrej Praktyki w Sprawach Wyborczych w polskim prawie wyborczym, w: Aktualne wyzwania prawa wyborczego, red. M. Zubik, J. Podkowik, Warszawa 2021.
Kaczmarczyk M., Kultura polityczna. Szacunek do rozumu i władzy. Polski „gen bezrządu”, w: Nasza konstytucja. Ustrój III RP lat 2015–2022, red. M. Zubik, J. Podkowik, Warszawa 2023.
Lubaczewska A., Gwarancje realizacji czynnego i biernego prawa wyborczego, w: Demokratyczne standardy prawa wyborczego Rzeczypospolitej Polskiej. Teoria i praktyka, red. F. Rymarz, Warszawa 2005.
Onasz M., Wpływ podstawy podziału mandatów między okręgi na realizację materialnego aspektu zasady równości wyborczej w wyborach Sejmu RP od 2015 r., „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2023, nr 5.
Prawo wyborcze do parlamentu w wybranych państwach europejskich, red. S. Grabowska, K. Składowski, Kraków 2006.
Składowski K., Równość materialna w wyborach do Sejmu w latach 1991–1997, „Przegląd Prawa i Administracji” 1999, t. 42.
Składowski K., Równość materialna w wyborach do Senatu, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2023, nr 5.
Skotnicki K., Zasada powszechności w prawie wyborczym. Zagadnienia teorii i praktyki, Łódź 2000.
Śliwiński E., Materialna równość wyborów do Sejmu w Polsce a standard Konwencji o ochronie praw człowieka, „Europejski Przegląd Sądowy” 2024, nr 2.
Uziębło P., Zasada równości w wyborach do Sejmu RP (wybrane zagadnienia), „Studia Wyborcze” 2008, nr 6.
Uziębło P., Zasada równości wyborów parlamentarnych w państwach europejskich i południowoamerykańskich, Warszawa 2013.
Woźnicki M., Uwagi o potrzebie nowelizacji artykułów 201 i 203 Kodeksu wyborczego, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2024, nr 5.
Zubik M., Kaczmarczyk M., Równi i równiejsi w wyborach sejmowych, < https://www.rp.pl/opinie-prawne/art40311271-zubik-kaczmarczyk-rowni-i-rowniejsi-w-wyborach-sejmowych >, dostęp: 4 grudnia 2024 r.
Zych R., Istota i gwarancje zasady tajności głosowania w polskim prawie wyborczym, Toruń 2016.
Informacje: Przegląd Konstytucyjny, 2025, Numer 1 (2025), s. 7-26
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 07.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Informacje o autorze:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 686
Liczba pobrań: 833