Numer 33 (17)

2025

Data publikacji: 21.11.2025

Opis

Projekt okładki: Aleksandra Bednarczyk

Licencja: CC-BY-NC-SA

Redakcja

Redaktor naczelny Daria Olender

Sekretarz redakcji Maria Kiszczyc

Redaktorzy Aleksandra Dąbała, Aneta Olkowska, Izabela Paczesna, Monika Sikora, Sylwia Kłobuszewska, Agnieszka Dębska

Zawartość numeru

Wstęp redaktora naczelnego

Daria Olender

Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Numer 33 (17), 2025, s. 9-12

PDF

Czytaj więcej

Artykuły

Wprowadzenie do problematyki bezpieczeństwa i jakości żywności – rozważania teoretycznoprawne

Marcin Adamczyk, Piotr Krzysztof Marszałek

Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Numer 33 (17), 2025, s. 15-40

https://doi.org/10.4467/20801335PBW.25.019.22636

Celem artykułu jest usystematyzowanie wiedzy dotyczącej bezpieczeństwa żywności w ujęciu teoretycznoprawnym. Metodyka badań opierała się na analizie danych zastanych (ang. desk research), obejmujących literaturę naukową, akty prawne oraz raporty instytucji międzynarodowych. Autorzy dokonali porównania różnych ujęć definicyjnych i zaprezentowali klasyfikację determinant bezpieczeństwa żywności z podziałem na trzy kategorie: polityczne, społeczne i ekonomiczne. Opisali także zagrożenia bezpieczeństwa żywności – biologiczne, fizyczne, chemiczne i związane z modyfikacjami genetycznymi, jak również wynikające z przestępczości i terroryzmu dotyczących żywności. W artykule zostały wskazane najważniejsze systemy zarządzania jakością i bezpieczeństwem żywności, a także instytucje odpowiedzialne za nadzór nad bezpieczeństwem żywności w Polsce i na świecie. Rudymentarnymi czynnikami wpływającymi na skuteczność tych systemów są kultura bezpieczeństwa żywności w przedsiębiorstwach oraz świadomość społeczna, które determinują faktyczne przestrzeganie norm i procedur. Ciągłe doskonalenie systemów oraz efektywności instytucji kontrolnych jest zatem niezbędne, aby sprostać dynamicznie zmieniającym się zagrożeniom i oczekiwaniom konsumentów.

PDF

Czytaj więcej

Bezpieczeństwo edukacyjne w Polsce w trzeciej dekadzie XXI wieku. Wybrane aspekty polityki państwa wobec nauczycieli

Marcin Lasoń

Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Numer 33 (17), 2025, s. 41-60

https://doi.org/10.4467/20801335PBW.25.020.22637

Celami artykułu są zdefiniowanie pojęcia bezpieczeństwa edukacyjnego oraz ocena wybranego aspektu polityki państwa wobec nauczycieli i jej znaczenia w zapewnieniu tego bezpieczeństwa w Polsce w trzeciej dekadzie XXI w. Postawiono następujące pytania badawcze: Jak należy definiować bezpieczeństwo edukacyjne? Jaka jest różnica między bezpieczeństwem edukacyjnym a edukacją dla bezpieczeństwa? Jaką politykę w XXI w. prowadzi państwo polskie wobec nauczycieli jako elementu systemu oświaty i zapewnienia bezpieczeństwa edukacyjnego? Dokonano analizy stanu literatury i źródeł poświęconych edukacji dla bezpieczeństwa, danych statystycznych, raportów i innych dokumentów dotyczących m.in. wynagradzania nauczycieli i nakładów na oświatę w Polsce w XXI w. Nie uwzględniono nauczycieli akademickich, która to grupa zasługuje na odrębne badania. Z badań wynika, że: 1) pojęcie bezpieczeństwa edukacyjnego różni się znaczeniem od pojęcia edukacji dla bezpieczeństwa i należy je traktować jako jeden z rodzajów bezpieczeństwa według kryterium przedmiotowego; 2) niskie wynagrodzenia nauczycieli mają bezpośredni wpływ na poziom bezpieczeństwa edukacyjnego; 3) współcześnie niska jakość edukacji jest szczególnie odczuwalna w zakresie braku (niewielkiej) odporności narodu na propagandę i dezinformację.

PDF

Czytaj więcej

Wpływ ratownictwa medycznego i podmiotów współpracujących na bezpieczeństwo publiczne na przykładzie ratownictwa chemicznego

Jacek Pietraszewski

Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Numer 33 (17), 2025, s. 61-83

https://doi.org/10.4467/20801335PBW.25.021.22638

Zdarzenia o charakterze kryzysowym przyczyniają się do wzrostu poczucia zagrożenia, a państwo w celu przywrócenia zachwianej równowagi tworzy systemy ochronne. Jednym z nich jest system ochrony zdrowia. Prawo obowiązujące w Polsce nakłada na państwo obowiązek zapewnienia obywatelom dostępu do świadczeń medycznych również w sytuacjach kryzysowych. Cel ten powinien być realizowany we współpracy jednostek medycznych oraz służb porządkowych, jednostek administracyjnych i technicznych. Jest to szczególnie istotne w przypadku zagrożeń związanych z uwolnieniem substancji niebezpiecznej, gdy jest konieczne użycie specjalistycznych sił i środków z zakresu ratownictwa chemicznego i powiązanego z nim ratownictwa ekologicznego. Celem artykułu jest charakterystyka organizacji oraz funkcjonowania podmiotów ratowniczych w sytuacjach zaistnienia zagrożenia chemicznego oraz wskazanie luk w tym zakresie. Artykuł powstał na podstawie wyników badań autora oraz analizy literatury, w tym procedur wypracowanych przez wybrane systemy ratownicze funkcjonujące w Polsce.

PDF

Czytaj więcej

Wybrane aspekty prawne przestępstwa dezinformacji wywiadowczej

Piotr Kosmaty

Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Numer 33 (17), 2025, s. 85-102

https://doi.org/10.4467/20801335PBW.25.022.22639

Celem artykułu jest omówienie przestępstwa dezinformacji wywiadowczej stypizowanego w treści przepisu art. 132 Kodeksu karnego i jego znaczenia dla zapewnienia bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego Rzeczypospolitej Polskiej. Autor przedstawił stronę podmiotową i przedmiotową przestępstwa dezinformacji wywiadowczej oraz jego penalizację. W artykule zaprezentowano stanowisko, zgodnie z którym przestępstwo dezinformacji wywiadowczej ma charakter występku powszechnego, ponieważ znamię „oddając usługi wywiadowcze Rzeczypospolitej Polskiej” nie wskazuje na szczególną cechę podmiotu czynu zabronionego, lecz jedynie na szczególną sytuację. Autor postuluje de lege ferenda rozważyć możliwość uzupełnienia znamion przestępstwa dezinformacji wywiadowczej o dokumenty poświadczające nieprawdę. Pozwoliłoby to na szerszą penalizację zachowań dezinformacyjnych i dostosowanie tej instytucji prawnej do szybko zmieniających się realiów.

PDF

Czytaj więcej

Wykorzystanie analizy behawioralnej w instytucjach obowiązanych w ramach systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu

Maciej Aleksander Kędzierski

Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Numer 33 (17), 2025, s. 103-148

https://doi.org/10.4467/20801335PBW.25.023.22640

Behawiorystyka jako metoda oparta na obserwacji zachowań może być stosowana do profilowania i typowania klientów instytucji obowiązanych jako potencjalnych sprawców i/lub podejrzanych w procederze prania pieniędzy czy finansowania terroryzmu. Dotyczy to zarówno oceny zachowania klienta w bezpośrednim kontakcie z przedstawicielem instytucji, jak i kontaktu klienta z instytucją za pośrednictwem internetu. W pierwszym przypadku istotne jest podejście oparte na psychologii, socjotechnice i retoryce. W drugim wykorzystuje się przede wszystkim najnowsze rozwiązania technologiczne z zastosowaniem sztucznej inteligencji i ślady pozostawiane na urządzeniach mobilnych. Podejście behawioralne do oceny zachowania klienta może być elementem szerszej oceny ryzyka. Podejście to dotyczy relacji klienta z instytucją obowiązaną w ramach wymaganych prawem obowiązków identyfikacji, weryfikacji i monitoringu jego aktywności. Celem artykułu jest potwierdzenie tezy, że wobec potrzeby analizy ryzyka i typowania środków bezpieczeństwa finansowego w stanie określonego zagrożenia ML/FT wymagane jest od instytucji obowiązanej podjęcie działań w zakresie identyfikacji oraz rozpoznania zachowań klientów z uwzględnieniem czynników behawioralnych.

PDF

Czytaj więcej

Przestępczość cybernetyczna jako metoda adaptacji Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej do reżimu sankcyjnego

Sebastian Jeż

Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Numer 33 (17), 2025, s. 149-177

https://doi.org/10.4467/20801335PBW.25.024.22641

Działania ofensywne Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej w cyberprzestrzeni stanowią jedno z poważniejszych zagrożeń globalnego cyberbezpieczeństwa. Pomimo sankcji międzynarodowych reżim KRLD skutecznie wykorzystuje operacje cyberprzestępcze do generowania przychodów budżetowych sięgających miliardów dolarów. Celem artykułu jest ocena skali, charakteru oraz znaczenia cyberprzestępczości finansowej w strategii ekonomicznej i operacyjnej Korei Północnej w warunkach reżimu sankcyjnego. Omówiono północnokoreańskie grupy cybernetyczne, największe cyberataki o charakterze zarobkowym przypisywane KRLD, a także przedstawiono mechanizmy przeciwdziałania cyberprzestępczości sponsorowanej przez państwo wdrażane przez rządy i organizacje międzynarodowe. Wyniki analizy wskazują, że działania ofensywne KRLD w cyberprzestrzeni pełnią funkcję strategicznego narzędzia umożliwiającego reżimowi nie tylko efektywne pozyskiwanie środków finansowych, lecz także realizację celów politycznych i projekcję siły w cyberprzestrzeni. Te ustalenia uwidaczniają konieczność przewartościowania dotychczasowych strategii przeciwdziałania tego rodzaju cyberprzestępczości, ze szczególnym uwzględnieniem izolowanych reżimów.

PDF

Czytaj więcej

Technologia kwantowa jako determinanta suwerenności technologicznej i cyberbezpieczeństwa Unii Europejskiej

Marceli Hązła

Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Numer 33 (17), 2025, s. 179-196

https://doi.org/10.4467/20801335PBW.25.025.22642

W ostatnich dekadach można zaobserwować stopniową technologiczną marginalizację Europy, polegającą m.in. na uzależnieniu od importu zaawansowanych technologicznie mikrochipów ze Stanów Zjednoczonych i Tajwanu. Planowane inwestycje w rozwój i produkcję półprzewodników w krajach członkowskich UE najprawdopodobniej nie spowodują, że Europa dorówna w tym zakresie USA i Chinom. Rozwiązaniem tego problemu może się okazać technologia kwantowa, której wykorzystanie w gospodarce jest we wszystkich światowych ośrodkach w początkowej fazie. Wydajność obliczeń kwantowych przewyższa algorytmy stosowane w technologii krzemowej o kilkadziesiąt rzędów wielkości. To oznacza, że dostęp do technologii kwantowej stanie się w nadchodzących latach podstawową determinantą bezpieczeństwa. Celem artykułu jest przedstawienie zagadnienia technologii kwantowej i jej najważniejszych implikacji w kontekście suwerenności technologicznej Unii Europejskiej.

PDF

Czytaj więcej

Poczucie bezpieczeństwa człowieka w świetle wybranych zjawisk psychopatologii seksualnej

Jakub Grelewicz

Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Numer 33 (17), 2025, s. 197-214

https://doi.org/10.4467/20801335PBW.25.026.22643

Artykuł podejmuje problem poczucia bezpieczeństwa człowieka w kontekście wybranych zjawisk psychopatologii seksualnej – gwałtów, pedofilii, turystyki seksualnej. Celem badawczym było ukazanie, w jaki sposób te zjawiska wpływają na subiektywne poczucie bezpieczeństwa jednostek i społeczności, a także wskazanie skutecznych strategii prewencji i interwencji. W ramach analiz posłużono się przeglądem literatury przedmiotu, a także aktów prawnych związanych z omawianą tematyką. W podsumowaniu wskazano na konieczność przyjęcia kompleksowych rozwiązań, łączących edukację, profilaktykę, wsparcie ofiar oraz resocjalizację sprawców, a także na potrzebę współpracy międzynarodowej, zwłaszcza w odniesieniu do zjawisk o charakterze transgranicznym, takich jak turystyka seksualna i handel ludźmi.

PDF

Czytaj więcej