Technologia kwantowa jako determinanta suwerenności technologicznej i cyberbezpieczeństwa Unii Europejskiej
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 21.11.2025
Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, 2025, Numer 33 (17), s. 179-196
https://doi.org/10.4467/20801335PBW.25.025.22642Autorzy
Technologia kwantowa jako determinanta suwerenności technologicznej i cyberbezpieczeństwa Unii Europejskiej
W ostatnich dekadach można zaobserwować stopniową technologiczną marginalizację Europy, polegającą m.in. na uzależnieniu od importu zaawansowanych technologicznie mikrochipów ze Stanów Zjednoczonych i Tajwanu. Planowane inwestycje w rozwój i produkcję półprzewodników w krajach członkowskich UE najprawdopodobniej nie spowodują, że Europa dorówna w tym zakresie USA i Chinom. Rozwiązaniem tego problemu może się okazać technologia kwantowa, której wykorzystanie w gospodarce jest we wszystkich światowych ośrodkach w początkowej fazie. Wydajność obliczeń kwantowych przewyższa algorytmy stosowane w technologii krzemowej o kilkadziesiąt rzędów wielkości. To oznacza, że dostęp do technologii kwantowej stanie się w nadchodzących latach podstawową determinantą bezpieczeństwa. Celem artykułu jest przedstawienie zagadnienia technologii kwantowej i jej najważniejszych implikacji w kontekście suwerenności technologicznej Unii Europejskiej.
Amundson J., Sexton-Kennedy E., Quantum Computing, „The European Physical Journal Web of Conferences” 2019, nr 214, s. 1–6. https://doi.org/10.1051/epjconf/201921409010.
Brooks M., Quantum computers: what are they good for?, „Nature” 2023, nr 617, s. S1–S3. https://doi.org/10.1038/d41586-023-01692-9.
Chou C., Manyika J., Neven H., The Race to Lead the Quantum Future. How the Next Computing Revolution Will Transform the Global Economy and Upend National Security, „Foreign Affairs” 2025, t. 104, nr 1, s. 154–167.
Dover S., The vital role of microchips on the global economy, California 2023.
Hązła M., Zasobowy wymiar wojny w Ukrainie oraz perspektywy rozwojowe po jej zakończeniu, w: Perspektywy i wyzwania Europy, J. Higgins, A. Moskal, M. Tomala (red.), Poznań 2024, s. 82–96.
Hązła M., Mińska-Struzik E., How to assess economic progress in the era of discontinuity?, „Global Policy” 2023, t. 14, nr 2, s. 331–348. https://doi.org/10.1111/1758-5899.13180.
Jolly D., The New Threat. China’s Rapid Technological Transformation, London 2022.
Miller C., Chip War. The Fight for the World’s Most Critical Technology, London 2022.
Mohammad W., Elomri A., Kerbache L., The Global Semiconductor Chip Shortage: Causes, Implications, and Potential Remedies, „IFAC-PapersOnLine” 2022, t. 55, nr 10, s. 476–483. https://doi.org/10.1016/j.ifacol.2022.09.439.
Rybiński K., Królewski J., Algokracja. Jak i dlaczego sztuczna inteligencja zmienia wszystko?, Warszawa 2023.
Vijay Kumar N.B.S., Sri Divya A., Karuna Sree B., Paul Daniel M., An Investigation on “Unlocking the Potential: Advances and Challenges in Quantum Computing”, „International Journal for Modern Trends in Science and Technology” 2023, t. 9, nr 11, s. 63–70. https://doi.org/10.46501/IJMTST0911013.
2024 State of the U.S. Semiconductor Industry, https://www.semiconductors.org/wp-content/uploads/2024/10/SIA_2024_State-of-Industry-Report.pdf [dostęp: 30 III 2025].
A quantum leap in finance. How to boost Europe’s quantum technology industry, https://www.eib.org/attachments/lucalli/20220112_a_quantum_leap_in_finance_en.pdf [dostęp: 30 III 2025].
Aris B., Ukraine doesn’t have any rare earth metals, and the strategic minerals it does have are not worth trillions of dollars, bne IntelliNews, 23 II 2025 r., https://www.intellinews.com/ukraine-doesn-t-have-any-rare-earth-metals-and-the-strategic-minerals-it-does-have-are-not-worth-trillions-of-dollars-368472/ [dostęp: 1 X 2025].
Brooks M., Towards quantum machine learning, Nature, 24 V 2023 r., https://www.nature.com/articles/d41586-023-01718-2 [dostęp: 30 III 2025].
Chen L., A Brief History of Quantum Computing, Medium. Quantumpedia, 2 IV 2023 r., https://quantumpedia.uk/a-brief-history-of-quantum-computing-e0bbd05893d0 [dostęp: 30 III 2025].
China sets up third fund with $47.5 bln to boost semiconductor sector, Reuters, 27 V 2024 r., https://www.reuters.com/technology/china-sets-up-475-bln-state-fund-boost-semiconductor-industry-2024-05-27/ [dostęp: 30 III 2025].
Collection. Strengthening ties with Europe, Gov.uk, 4 III 2025 r., https://www.gov.uk/government/collections/the-uks-reset-with-europe [dostęp: 30 III 2025].
Digitally deliverable services boom risks leaving least developed countries behind, United Nations Conference on Trade and Development, 28 IX 2023 r., https://unctad.org/news/digitally-deliverable-services-boom-risks-leaving-least-developed-countries-behind [dostęp: 30 III 2025].
European Chips Act, European Commission, https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/europe-fit-digital-age/european-chips-act_en [dostęp: 1 X 2025].
European Declaration on Quantum Technologies, European Commission, 6 XII 2023 r., https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/european-declaration-quantum-technologies [dostęp: 30 III 2025].
Google’s ground-breaking quantum chip needs critical minerals, The Oregon Group, 10 XII 2024 r., https://theoregongroup.com/energy-transition/technology/googles-ground-breaking-quantum-chip-needs-critical-minerals/ [dostęp: 30 III 2025].
Heim L., Anderljung M., Bluemke E., Trager R., Computing Power and the Governance of AI, Centre for the Governance of AI, 14 II 2024 r., https://www.governance.ai/analysis/computing-power-and-the-governance-of-ai [dostęp: 30 III 2025].
Informatyka kwantowa – informacje o kierunku, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, https://rekrutacja.amu.edu.pl/kierunki-studiow/informatyka-kwantowa,573 [dostęp: 19 V 2025].
Kurowski K., Pierwsze komputery kwantowe w Polsce i Europie, Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe, 15 VII 2024 r., https://www.pcss.pl/pierwsze-komputery-kwantowe-w-polsce-i-europie/ [dostęp: 30 III 2025].
McKenna G., Trump wants half of Ukraine’s estimated $11.5 trillion in rare earth minerals. Is a deal even possible?, Fortune, 19 II 2025 r., https://fortune.com/2025/02/19/trump-ukraine-rare-earth-minerals/ [dostęp: 1 X 2025].
Muggah R., Dryganov V., Russia’s Resource Grab in Ukraine, Foreign Policy, 28 IV 2022 r., https://foreignpolicy.com/2022/04/28/ukraine-war-russia-resources-energy-oil-gas-commodities-agriculture/ [dostęp: 30 III 2025].
Murphy I., Hązła M., Chipping Away a Long-Standing Alliance: The Impact of Tech Restriction Communications on US-Polish Relations, Small Wars Journal, 27 III 2025 r., https://smallwarsjournal.com/2025/03/27/chipping-away-a-long-standing-alliance-the-impact-of-tech-restriction-communications-on-us-polish-relations/ [dostęp: 30 III 2025].
Nowak K., Polska buduje komputer kwantowy dla wojska. Prace są już zaawansowane, Forsal, 22 I 2025 r., https://forsal.pl/kraj/bezpieczenstwo/artykuly/9717653,polska-buduje-komputer-kwantowy-dla-wojska-prace-sa-juz-zaawansowane.html [dostęp: 30 III 2025].
Osbourne J., Jarnecki J., Battening Down the Hatches: Moldova’s Cyber Defence, The Royal United Services Institute, 10 VIII 2023 r., https://www.rusi.org/explore-our-research/publications/commentary/battening-down-hatches-moldovas-cyber-defence [dostęp: 30 III 2025].
Pisarski M., Jak komputery kwantowe mogą zmienić naszą rzeczywistość?, Ernst&Young, 10 II 2023 r., https://www.ey.com/pl_pl/insights/digital-first/jak-komputery-kwantowe-moga-zmienicnasza-rzeczywistosc [dostęp: 25 IX 2025].
Poland ranks 6th in the global cybersecurity ranking, Cybersec, 2 II 2024 r., https://cyber-secforum.eu/2024/02/02/poland-ranks-6th-in-the-global-cybersecurity-ranking/ [dostęp: 30 III 2025].
Polish EU Presidency priority: strengthening European security and keeping Europe united, European Economic and Social Commitee, 27 II 2025 r., https://www.eesc.europa.eu/en/news-media/press-releases/polish-eu-presidency-priority-strengthening-european-security-and-keeping-europe-united [dostęp: 30 III 2025].
Quantum communication growth drivers: Cybersecurity and quantum computing, McKinsey & Company, 21 II 2025 r., https://www.mckinsey.com/capabilities/mckinsey-digital/our-insights/quantum-communication-growth-drivers-cybersecurity-and-quantum-computing [dostęp: 30 III 2025].
Quantum Initiatives Worldwide 2025, Qureca, 25 III 2025 r., https://www.qureca.com/quantum-initiatives-worldwide/ [dostęp: 30 III 2025].
Steady progress in approaching the quantum advantage, McKinsey & Company, 24 IV 2024 r., https://www.mckinsey.com/capabilities/mckinsey-digital/our-insights/steady-progress-in-approaching-the-quantum-advantage#/ [dostęp: 30 III 2025].
Thompson B., What is Friendshoring, Nearshoring, Reshoring and Offshoring, IncoDocs, 26 III 2024 r., https://incodocs.com/blog/friendshoring-nearshoring-reshoring-offshoring/ [dostęp: 30 III 2025].
Ufford H.Q. van, From niche innovations to global powerhouse: An EU quantum strategy, European Council on Foreign Relations, 20 XII 2024 r., https://ecfr.eu/article/from-niche-innovations-to-global-powerhouse-an-eu-quantum-strategy/ [dostęp: 30 III 2025].
US announces new restrictions on AI chip exports, The Economic Times, 14 I 2025 r., https://economictimes.indiatimes.com/industry/renewables/gentari-supports-indias-green-hydrogen-growth-with-strategic-initiatives/articleshow/118674893.cms [dostęp: 30 III 2025].
Varadarajan R., Koch-Weser J., Richard Ch., Fitzgerald J., Singh J., Thornton M., Casanova R., Isaacs D., Emerging Resilience in the Semiconductor Supply Chain, https://web-assets.bcg.com/25/6e/7a123efd40199020ed1b4114be84/emerging-resilience-in-the-semiconductor-supply-chain-r.pdf [dostęp: 30 III 2025].
Varas A., Varadarajan R., Goodrich J., Yiung F., Strengthening the Global Semiconductor Supply Chain in an Uncertain Era, https://web-assets.bcg.com/9d/64/367c63094411b6e9e1407bec0dcc/bcgxsia-strengthening-the-global-semiconductor-value-chain-april-2021.pdf [dostęp: 30 III 2025].
World Development Indicators, World Bank Group, https://databank.worldbank.org/source/world-development-indicators [dostęp: 29 III 2025].
Woźniak M., W Poznaniu powstanie pierwszy komputer kwantowy w Polsce! Minister cyfryzacji: „Dla kraju to epokowe wydarzenie”, Głos Wielkopolski, 30 X 2024 r., https://gloswielkopolski.pl/w-poznaniu-powstanie-pierwszy-komputer-kwantowy-w-polsce-minister-cyfryzacji-dla-kraju-to-epokowe-wydarzenie/ar/c3p2-26938497 [dostęp: 30 III 2025].
Informacje: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, 2025, Numer 33 (17), s. 179-196
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 21.11.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC-BY-NC-SA 4.0
Udział procentowy autorów:
Informacje o autorze:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 334
Liczba pobrań: 321
