FAQ
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Sto lat komunikacji miejskiej na Opolszczyźnie

Data publikacji: 18.02.2026

Przegląd Archiwalno-Historyczny, 2025, Tom XII, s. 221-243

https://doi.org/10.4467/2391-890XPAH.25.012.23103

Autorzy

Zbigniew Bereszyński
Niezależny badacz
https://orcid.org/0000-0001-9761-8701 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

Sto lat komunikacji miejskiej na Opolszczyźnie

Abstrakt

W 1926 r. została utworzona w Opolu spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, zajmująca się świadczeniem usług w zakresie komunikacji miejskiej. W 1953 r. powstał Miejski Zakład Komunikacyjny w Opolu, przekształcony cztery lata później w Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne. W 1954 r. utworzono Zakład Komunikacji Miejskiej w Nysie. W 1967 r. powstało Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacji w Kędzierzynie. W 1975 r. powołano Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej z siedzibą w Opolu, obejmujące zakłady komunikacji miejskiej w Opolu, Nysie i Kędzierzynie Koźlu. W latach 1997–2011 zakłady komunikacji miejskiej w Opolu, Nysie i Kędzierzynie-Koźlu zostały przekształcone w spółki prawa handlowego. Tekst oparto na źródłach z Archiwum Państwowego w Opolu i Oddziałowego Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu, źródłach prasowych oraz istniejącej literaturze przedmiotu o charakterze naukowym i popularnonaukowym.

Bibliografia

Pobierz bibliografię
Materiały archiwalne

Archiwum Państwowe w Opolu, Akta Komitetu Miejskiego PZPR w Opolu, sygn. 50/IV/2, 50/IV/38

Archiwum Państwowe w Opolu, 0Akta Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Opolu, sygn. 276, 280, 292, 547, 629

Archiwum Państwowe w Opolu, Akta Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Opolu, sygn. 4, 15

Archiwum Państwowe w Opolu, Akta Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego w Opolu, sygn. 7

Archiwum Państwowe w Opolu, Akta Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Opolu, sygn. 110, 116, 2877

Archiwum Państwowe w Opolu, Akta Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Komunikacji Miejskiej w Opolu, sygn. 1, 11, 13, 21, 27, 89

Archiwum Państwowe w Opolu, Akta Zarządu Miejskiego w Opolu, sygn. 35.

Oddziałowe Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu, sygn. AIPN Wr, 065/666.

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 15 października 1975 r. w sprawie połączenia, zniesienia, utworzenia oraz zmiany granic i nazw gmin w województwie opolskim, Dz.U. 1975, nr 35, poz. 157.

Ustawa z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, Dz.U. 1990, nr 32, poz. 191.

Opracowania

Bereszyński Z., Historia komunikacji miejskiej w Opolu do 1997 r. (ze szczególnym uwzględnieniem lat 1953–1997), „Res Gestae. Czasopismo historyczne” 2023, t. 17, s. 199–222.

Bereszyński Z., NSZZ „Solidarność” i rewolucja solidarnościowa na Śląsku Opolskim 1980–1990, Opole 2014.

Bereszyński Z., Polskie Opole (1945–2010) [w:] Opole. Dzieje i tradycja, pod red. B. L inka, K. Tarki i U. Zajączkowskiej, Opole 2011, s. 141–178.

Hawranek F., Rozwój przestrzenny miastaOpole. Monografia miasta [w:] pod red. W. Dziewulskiego i F. Hawranka, Opole 1975, s. 242–250.

Hawranek F., Stosunki gospodarcze [w:] Opole. Monografia miasta, pod red. W. Diewulskiego i F. Hawranka, Opole 1975, s. 269–295.

Hawranek F., Stosunki polityczno-ustrojowe [w:] Opole. Monografia miasta, pod red. W. Dziewulskiego i F. Hawranka, Opole 1975, s. 296–326.

Lesiuk W., Ludność Opola i jej struktura [w:] Opole. Monografia miasta, pod red. W. Dziewulskiego i F. Hawranka, Opole 1975, s. 251–268.

Mikołajewicz Z., Transport i łączność [w:] Opole. Monografia miasta, pod red. W. Dziewulskiego i F. Hawranka, Opole 1975, s. 542–549.

Opole/Oppeln. Historyczno-topograficzny atlas miast/Historisch/topographischer Atlas schlesischer Städte, oprac./Bearb. K. Hefner, W. Keft, Marburg 2011.

Pacułt R., Miasto po połączeniu (1975–2000) [w:] Kędzierzyn-Koźle: monografia miasta, pod red. E. Nycza i S. Senfta, Opole 2001, s. 202–272.

Netografia

Blahut E., Historia „czerwonych autobusów” w Kędzierzynie-Koźluhttps://mzkkk.pl/o-firmie/.

Bogdoł G., Kraus J., Autobus czerwony — historia opolskiego MZKhttps://www.opolezsercem.pl/2017/07/historia-opolskiego-mzk.html.

Geneza oraz początki zakładuhttp://mzk-nysa.prv.pl/historia/8-geneza-zakladu.html

Kassak C., Pasażerowie jak winogrona, czyli krótka historia rzeszowskiej komunikacjihttps://nowiny24.pl/pasazerowie-jak-winogrona-czyli-krotka-historia-rzeszowskiej-komunikacji/ar/6184649.

Koch A., 70-lecie MZK Nysa (Historia transportu publicznego), https://www.htp.org.pl/2614-2/.

Kozielski P., Rys monograficzny komunikacji miejskiej województwa katowickiegohttp://www.wpk.katowice.pl/old/wpk/historia.htm.

Miejski Zakład Komunikacyjny Sp. z oo. w Kędzierzynie-Koźlu Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąhttps://krs-pobierz.pl/miejski-zaklad-komunikacyjny-w-kedzierzynie-kozlu-spolka--z-ograniczona-odpowiedzialnoscia-i247165.

MPK odrestaurowało taksówkę Warszawa M20, która jeździła po mieście od lat 50.https://krakow.tvp.pl/76933440/mpk-odrestaurowalo-taksowke-warszawa-m20-ktora-jezdzila-po-miescie-od-lat-50.rozklady.mzkopole.pl

Ruszała S., Po Opolu mogły jeździć tramwaje (historia), https://www.opole.pl/dla-mieszkanca/aktualnosc/po-opolu-mogly-jezdzic-tramwaje.

Informacje

Informacje: Przegląd Archiwalno-Historyczny, 2025, Tom XII, s. 221-243

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Sto lat komunikacji miejskiej na Opolszczyźnie
Angielski: One Hundred Years of Public Transport in the Opolskie Region

Publikacja: 18.02.2026

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY-ND 3.0 Unported  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Zbigniew Bereszyński (Autor) - 100%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Liczba wyświetleń: 120

Liczba pobrań: 110

Sto lat komunikacji miejskiej na Opolszczyźnie

Sto lat komunikacji miejskiej na Opolszczyźnie

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE