FAQ

Fragmenty rękopisów średniowiecznych w zbiorach Pracowni Nauk Pomocniczych Historii i Źródłoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego – wstęp do opracowania

Data publikacji: 18.12.2025

Prace Historyczne, 2025, Numer 152 (2), s. 395-416

https://doi.org/10.4467/20844069PH.25.018.22307

Autorzy

Marcin Starzyński
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
, Polska
https://orcid.org/0000-0003-0946-2175 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Tytuły

Fragmenty rękopisów średniowiecznych w zbiorach Pracowni Nauk Pomocniczych Historii i Źródłoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego – wstęp do opracowania

Abstrakt

In this article, the author presents the achievements of a new palaeographic discipline known as fragmentology. Its object of study are manuscript fragments that have survived either as loose sheets or were incorporated into the bindings of other manuscripts. Discussing the history of fragmentological research in the European context (while also acknowledging – albeit modest – contributions by Polish historians), the author focuses on a collection of medieval manuscript fragments preserved at the Department of Auxiliary Historical Sciences and Source Studies of the Jagiellonian University. He offers brief descriptions of several (from over one hundred) of the oldest fragments, dated between the 8th and 12th centuries, which contain texts of written monuments that significantly enhance our current understanding of the history of the book in the state of the early Piasts.

Informacja

Do przygotowania niniejszego tekstu wykorzystałem materiały gromadzone wówczas (tj. w 2021 r. i w latach kolejnych) do przygotowywanej monografii Particulae. Studia nad fragmentami rękopisów karolińskich ze zbiorów krakowskich, która ukazała się drukiem w 2025 r.

Bibliografia

Pobierz bibliografię
Opracowania

Figaszewska K.K., Fragmenty rękopisów średniowiecznych – stan badań i perspektywy badawcze. Średniowieczne fragmenty zachowane w Archiwum Państwowym Szczecinie, „Studia Źródłoznawcze” 2019, t. 57, s. 99–112.

Mews C.J., Manuscripts in Polish Libraries Copied before 1200 and the Expansion of Latin Christendom in the Eleventh and Twelfth Centuries, „Scriptorium” 2002, vol. 56, s. 80–118.

Mews C.J., Two Unnoticed Manuscripts in Poland Copied Before 900: Gregorys Regula Pastoralis in Anglo-Saxon Minuscule in Warsaw and an Uncial New Testament in Cracow, „Scriptorium” 1997, vol. 51, s. 303–313.

Mundó A.M., Comment reconnaître la provenance de certains fragments de manuscripts détaches de reliures, „Codices manuscripti & impressi. Zeitschrift für Buchgeschichte” 1985, Bd. 11, s. 116–123.

Pludra-Żuk P., Czy potrzebna nam fragmentologia? Na marginesie pierwszego numeru pisma „Fragmentology, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2019, t. 64, nr 4, s. 173–182.

Soszyński J., Census of Older MSS in Polish Collections (until c. 1300). A Preliminary Report on the Project [w:] The History of Written Culture in the Carpatho-Danubian Region, eds. H. Pátková, P. Spunar, J. Šedivý, Latin Paleography Network, vol. 1, Bratislava–Praha 2003, s. 57–63.

Soszyński J., Project for Cataloguing Medieval Manuscripts in Poland [w:] Sources for the History of Medieval Books and Libraries, eds. R. Schlusemann, J.M.M. Hermans, M. Hoogvilet, Groningen 2000, s. 329–336.

Starzyński M., Fragment von Ovids Metamorphosen aus dem 10 Jh. in einem Manuskript aus dem Bestand des Nationalarchivs in Krakau, „Gymnasium. Zeitschrift für Kultur der Antike und Humanistische Bildung” 2014, Bd. 121, s. 469–476 (w języku polskim: Fragment Metamorfoz Owidiusza z X wieku oprawie rękopisu ze zbiorów Archiwum Narodowego Krakowie, „Meander” 2013, t. 68, s. 107–114).

Starzyński M., The Newly Discovered 10th-Century Manuscript of the Commentary on Rhetoric by Cicero, „Bollettino di Studi Latini” 2013, anno 43, s. 387–391 (w języku polskim: Nieznany komentarz do Retoryki Cycerona z X wieku. Oprawa rękopisu nr 899 ze zbiorów Archiwum Narodowego Krakowie, „Studia Źródłoznawcze” 2013, t. 51, s. 69–73).

Starzyński M., „Włocławski” fragment karolińskiego lekcjonarza przełomu VIII i IX wieku, „Roczniki Historyczne” 2022, R. 88, s. 167–183.

Starzyński M., Zaginiony – odnaleziony? O XII-wiecznym fragmencie Didascalionu Hugona od Świętego Wiktora oraz Dekretu Iwona z Chartres, „Roczniki Humanistyczne” 2023, t. 71, z. 2, s. 175–187.

Informacje

Informacje: Prace Historyczne, 2025, Numer 152 (2), s. 395-416

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Fragmenty rękopisów średniowiecznych w zbiorach Pracowni Nauk Pomocniczych Historii i Źródłoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego – wstęp do opracowania
Angielski: Fragments of medieval manuscripts preserved at the Department of Auxiliary Sciences of History and Source Studies at the Jagiellonian University – introductory remarks

Autorzy

https://orcid.org/0000-0003-0946-2175

Marcin Starzyński
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
, Polska
https://orcid.org/0000-0003-0946-2175 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
Polska

Publikacja: 18.12.2025

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Marcin Starzyński (Autor) - 100%

Informacje o autorze:

Dr hab. Marcin Starzyński, prof. UJ – związany z Pracownią Nauk Pomocniczych Historii i Źródłoznawstwa w Instytucie Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zainteresowania naukowe: historia gospodarczo-społeczna polskiego średniowiecza, w tym szczególnie dzieje miast i mieszczaństwa oraz historia Kościoła, a także wybrane nauki pomocnicze, szczególnie dyplomatyka i paleografia.

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Fragmenty rękopisów średniowiecznych w zbiorach Pracowni Nauk Pomocniczych Historii i Źródłoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego – wstęp do opracowania

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE