Brytyjskie sondaże Józefa Piłsudskiego. Wokół misji ministra Stanisława Patka w Paryżu i Londynie (grudzień 1919–styczeń 1920)
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 18.12.2025
Prace Historyczne, 2025, Numer 152 (3), s. 545-568
https://doi.org/10.4467/20844069PH.25.026.22449Autorzy
Brytyjskie sondaże Józefa Piłsudskiego. Wokół misji ministra Stanisława Patka w Paryżu i Londynie (grudzień 1919–styczeń 1920)
The article discusses the efforts made by Józef Piłsudski’s envoys at the turn of 1919 and 1920 to gain the support of the Entente powers – especially Britain – for Poland’s Eastern policy objectives. The author focuses on the activities of Foreign Minister Stanisław Patek in Paris and London. The author argues that at the beginning of 1920, the Head of State was still hesitant whether to continue military operations against Soviet Russia or to make peace with the Bolsheviks. The latter option was possible provided that security guarantees were obtained from the Western powers. However, they refused to provide such guarantees. This was clearly demonstrated by Minister Patek’s talks with British Prime Minister David Lloyd George, which took place on 26 January 1920 in London. The appendix contains two previously unknown documents concerning the course of this meeting.
The Churchill Archive (zdigitalizowane materiały The Churchill Archives Centre w Cambridge; baza cyfrowa wydawnictwa Bloomsbury Publishing), Chartwell Papers, CHAR 16/32
Hoover Institutions Library and Archives [Archiwum Instytutu Hoovera], Ambasada Polski w Wielkiej Brytanii (Ambasada Londyn), Box 73
Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, Archiwum Katedry Historii Nowoczesnej, Dziennik Gustawa Szury, zeszyty 1–2
The Józef Piłsudski Insitute of America [Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce], Adiutantura Generalna Naczelnego Wodza (AGNW) , teczki 58, 74
The National Archives, Cabinet Office: War Cabinet and Cabinet: Minutes (CAB 23), CAB 23/20/8
The National Archives, Foreign Office: Political Departments: General Correspondence from 1906–1966 (FO 371), FO 371/3900, FO 371/3912, FO 371/4384
The Polish Institute and Sikorski Museum [Instytut Polski i Muzeum im gen. Sikorskiego], Ambasada RP w Londynie, 1919–1945 (A.12), A.12.75/3d
Documents on British Foreign Policy 1919–1939, 1 series, vol. 3, eds. E.L. Woodward, R. Butler, London 1949; vol. 11, eds. R. Butler, J.P.T. Bury, assisted: M.E. Lambert, London 1961.
Dokumenty i materiały do historii stosunków polsko-radzieckich, t. 2–3, oprac. W. Gostyńska et al., Warszawa 1961–1964.
Polskie dokumenty dyplomatyczne 1919 czerwiec–grudzień, red. S. Dębski, Warszawa 2019.
Suleja W., Dwa listy Stanisława Patka do Józefa Piłsudskiego z Paryża ze stycznia 1920 roku. Przygotowanie wyprawy kijowskiej [w:] Idea Europy i Polska w XIX–XX wieku. Księga ofiarowana dr. Adolfowi Juzwence, dyrektorowi Zakładu Narodowego im. Ossolińskich z okazji 60-lecia urodzin, Wrocław 1999, s. 41–48.
Baumgart M., Wielka Brytania a odbudowa Polski 1914–1923, Szczecin 1990.
Carley M.J., Silent Conflict: A Hidden History of Early Soviet-Western Relations, Lanham, Md. 2014.
Cienciała A., Polityka brytyjska wobec odrodzenia Polski, 1914–1918, „Zeszyty Historyczne” 1969, z. 16, s. 67–94.
Clark D., Passion and Restraint: Poles and Poland in Western Diplomacy, 1914–1921, Montreal‒Kingston 2022.
Davies N., Lloyd George and Poland, 1919–20, „Journal of Contemporary History” 1971, vol. 6, no. 3, s. 132–154.
Davies N., Orzeł biały, czerwona gwiazda. Wojna polsko-bolszewicka 1919–1920, tłum. A. Pawelec, Kraków 1997.
Debo R.K., Survival and Consolidation: The Foreign Policy of Soviet Russia, 1918–1921, Montreal‒Kingston 1992.
Eberhardt P., Linia Curzona jako wschodnia granica Polski – geneza i uwarunkowania polityczne, „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej” 2011, t. 46, s. 127–157.
Gilbert M., Sir Horace Rumbold: Portrait of a Diplomat, 1869–1941, London 1973.
Gmurczyk-Wrońska M., Polska, bolszewicy i „biała” Rosja – z wschodniej polityki Francji (1918‒1921), „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej” 2014, t. 49, z. 1, s. 73–92.
Gmurczyk-Wrońska M., Stanisław Patek w dyplomacji i polityce (1914–1939), Warszawa 2013.
Hayton D.W., Conservative Revolutionary: The Lives of Lewis Namier, Manchester 2019.
Juzwenko A., Polska a „biała” Rosja (od listopada 1918 do kwietnia 1920 r.), Wrocław 1973.
Kukułka J., Francja a Polska po traktacie wersalskim (1919–1922), Warszawa 1970.
Nowak A., Pierwsza zdrada Zachodu. 1920 – zapomniany appeasement, Kraków 2015.
Nowak A., Polska i trzy Rosje. Polityka wschodnia Piłsudskiego i sowiecka próba podboju Europy w 1920 roku, wyd. 2 poszerzone, Kraków 2021.
Nowak-Kiełbikowa M., Polska ‒ Wielka Brytania w latach 1918–1923. Kształtowanie się stosunków politycznych, Warszawa 1975.
Piszczkowski T., Anglia a Polska 1914–1939 w świetle dokumentów brytyjskich, Londyn 1975.
Rojek W., Znaczenie „linii Curzona” w procesie kształtowania wschodniej granicy Polski 1919‒1921 [w:] Śląsk, Polska, emigracja: studia dedykowane profesorowi Andrzejowi Pilchowi, red. I. Paczyńska, Kraków 2002, s. 151‒162.
Ullman R.H., Anglo-Soviet Relations, 1917–1921, vol. 3, Princeton 1972.
Wandycz P.S., France and Her Eastern Allies 1919–1925: French – Czechoslovak – Polish Relations from the Paris Peace Conference to Locarno, Minneapolis, Minn. 1962.
Informacje: Prace Historyczne, 2025, Numer 152 (3), s. 545-568
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
Polska
Publikacja: 18.12.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY
Udział procentowy autorów:
Informacje o autorze:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 167
Liczba pobrań: 48