Przedsiębiorstwo społeczne w globalnych łańcuchach wartości na rynku kakao i czekolady na przykładzie Divine Chocolate Ltd.
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 12.12.2025
Prace Geograficzne, 2025, Zeszyt 180, s. 113-126
https://doi.org/10.4467/20833113PG.25.028.22982Autorzy
Przedsiębiorstwo społeczne w globalnych łańcuchach wartości na rynku kakao i czekolady na przykładzie Divine Chocolate Ltd.
Celem niniejszego opracowania jest rozpoznanie możliwości wykorzystania narzędzia ekonomii społecznej, jakim jest przedsiębiorstwo społeczne, dla uzyskania przez drobnych rolników w Ghanie silniejszej pozycji w globalnych łańcuchach wartości (na przykładzie rynku kakao i czekolady). Choć przedsiębiorstwa społeczne działają z reguły na rynkach lokalnych, to istnieją przykłady takich podmiotów funkcjonujących na rynkach międzynarodowych realizujące przy tym misje zdefiniowane społecznie. Takim przykładem jest przedsiębiorstwo społeczne Divine Chocolate Ltd., które zostało założone przez spółdzielnię Kuapa Kokoo z Ghany.
A Guide to Legal Forms for Social Enterprise, 2011, Department for Business Innovation & Skills, London.
Agro-value chain analysis and development the UNIDO Approach, 2009, United Nations Industrial Development Organization, Vienna.
Akala D., Idowu T. (red.), 2019, Cocoa value chain assessment report, PIND, Abuja.
Bibu N.A., Orhei L., 2008, Social Entrepreneurship in the Context of Romania’s European Integration, The Annals of the University of Oradea, Section Economic Sciences.
Boadu F.N., Appiah P., Tham-Agyekum E.K, Bakang J-E.A, Nimoh F., 2023, Does cooperative membership improve cocoa farmer income? Evidence from Mankranso Cocoa District, Ghana, Agricultural Socio-Economics Journal, 23(3), 345–356.
Bohdziewicz-Lulewicz M., Gil B., Głowacki J., Jelonek M., Rosiek K., 2012, Pomiar społecznej wartości dodanej generowanej przez podmioty ekonomii społecznej – główne dylematy i wyzwania, Ekonomia Społeczna, 2(5), 16–32.
Bonfanti A., Battisti E., Pasqualino L., 2016, Social entrepreneurship and corporate architecture: Evidence from Italy, Management Decision, 54(2), 390–417.
Czerep J., 2020, Afryka zwiększa kontrolę nad surowcami, Biuletyn Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych, 235(2167).
De Backer K., Miroudot S., Mapping global value chains, Working Paper Series, 1677, European Central Bank.
Defourny J., 2004, L’emergence du concept d’entreprise sociale, Reflets et perspectives de la vie economique, 43(3), 9–23.
Devaux A., Torero M. Donovan J., Horton D., 2018, Agricultural innovation and inclusive value-chain development: A review, Journal of Agribusiness in Developing and Emerging Economies, 8(1), 99–123.
Divine Impact Report, 2021, https://www.divinechocolate.com/divine-world/wp-content/uploads/2022/04/Divine-Impact-Report-2021.pdf (13.11.2022).
Doherty B., Kittipanya-Ngam P., 2021, The Role of Social Enterprise Hybrid Business Models in Inclusive Value Chain Development, Sustainability, 13(499), 1–24.
Donghyun K., Up L., 2017, Social Enterprise as a Catalyst for Sustainable Local and Regional Development, Sustainability, 9(8).
Ellis J.E., Colin-Jones A., Hartzell J., 2021, Divine Chocolate Creating Sustainable Value in the Cocoa Sector through Mutual Ownership, [w:] C. Mayer, B. Roche (red.), Putting Purpose Into Practice: The Economics of Mutuality, Oxford University Press, Oxford.
Falencikowski T., 2012, Strategia a model biznesu. Podobieństwa i różnice, [w:] A. Kaleta, K. Moszkowicz, Zarządzanie strategiczne w teorii i praktyce, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław, 84–85.
Fountain A.C., Hutz-Adams F., 2020, Cocoa Barometer 2020, The Cocoa Barometer Consortium.
Gereffi G., Lee J., 2009, A global value chain approach to food safety and quality standards, Paper prepared for the Global Health Diplomacy for Chronic Disease Prevention Working Paper Series.
Gereffi G., 2011, Global value chains and international competition, The Antitrust Bulletin, 56, 37–56.
Hausner J., 2007, Ekonomia społeczna jako sektor gospodarki, Ekonomia Społeczna, 1(1), 9–14.
ICCO, 2020, Quarterly Bulletin of Cocoa Statistics, XLVI, 3.
ICCO, 2025, Quarterly Bulletin of Cocoa Statistics, LI, 2.
Iddrisua A.Y., Ouma S., Yaro J.A., 2022, When agricultural commercialization fails: ‘Revisiting’ value-chain agriculture and its ruins in northern Ghana, Globalizations. https://doi.org/10.1080/14747731.2022.2135423.
Kissi E.A., Christian Herzig Ch., 2024, The implications of governance factors for economic and social upgrading in Ghana’s cocoa value chain, Agricultural and Food Economics, 12, 1.
Kraciuk J., Piekutowska A., 2014, Zmiany globalnych łańcuchów wartości w sektorze rolno-spożywczym, Stowarzyszenie Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu, Roczniki Naukowe, 16(5), 128–132.
Kwaśnicki W., 2005, Gospodarka społeczna z perspektywy ekonomii liberalnej, Trzeci Sektor, 2.
Ma W., Abdul‐Rahaman A., Issahaku G., 2023, Welfare implications of participating in agri‐value chains among vegetable farmers in Northern Ghana, Agribusiness, 39, 793–811.
Murray R., 2010, Niebezpieczeństwo i szansa. Kryzys a nowa ekonomia społeczna, tłum. R. Chrabąszcz R.), Ekonomia Społeczna, 1, 89–120.
Paassen A. van, Osei‑Amponsah C., Klerkx I., Mierlo B. van, Essegbey G.O., 2022, Partnerships Blending Institutional Logics for Inclusive Global and Regional Food Value Chains in Ghana; with What Smallholder Effect? The European Journal of Development Research, 34, 2179–2203.
Popławski B., Szeniawska K., 2013, Gorzka czekolada. Społeczne aspekty uprawy kakao w Wybrzeżu Kości Słoniowej w kontekście zasad międzynarodowego handlu i konsumpcji, Polska Akcja Humanitarna, Warszawa.
Wiśniewski A.K., 2016, Wartość w koncepcji modeli biznesu, Przedsiębiorstwo we współczesnej gospodarce – teoria i praktyka, 4, 77–86.
UNIDO, 2011, Agro-value chain analysis and development, The UNIDO Approach, A staff working paper, United Nations Industrial Development Organization, 2009, Vienna.
Voora V., Bermudez S., Larrea C., 2019, Global Market Report: Cocoa, The International Institute for Sustainable Development, Winnipeg.
World Bank, 2020, Trading for Development in the age of global value chains, World Development Report, International Bank for Reconstruction and Development / The World Bank, Washington.
Informacje: Prace Geograficzne, 2025, Zeszyt 180, s. 113-126
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 12.12.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 356
Liczba pobrań: 373