FAQ
logo Uniwersytetu Jagiellońskiego
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Postrzeganie przestrzeni miejskiej przez uczniów – przypadek Darłowa

Data publikacji: 03.2025

Prace Geograficzne, 2024, Zeszyt 177, s. 7-27

https://doi.org/10.4467/20833113PG.24.023.21106

Autorzy

Tomasz Bodnar
Instytut Nauk o Polityce i Bezpieczeństwo, Uniwersytet Szczeciński
, Polska
https://orcid.org/0000-0002-9026-9884 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

Postrzeganie przestrzeni miejskiej przez uczniów – przypadek Darłowa

Abstrakt

Celem przeprowadzonych badań terenowych była analiza postrzegania przestrzeni miasta przez uczniów, zrealizowana dzięki zastosowaniu map mentalnych. Analiza tych map została dokonana na podstawie pięciu elementów przestrzeni wyróżnionych przez Lyncha (1960). Stanowiło to kluczową część procesu badawczego, mającego na celu określenie, w jaki sposób uczniowie postrzegają przestrzeń miasta. Dodatkowo za pomocą kwestionariusza z pytaniami kafeteryjnymi uzupełnione zostały badania percepcyjne, co pozwoliło na identyfikację preferencji przestrzennych. Dane zebrane podczas badań terenowych wskazują, że zastosowane podejście badawcze dostarcza istotnych spostrzeżeń dotyczących percepcji przestrzeni własnego miasta przez uczniów będących częścią społeczności lokalnej, a otrzymane rezultaty mogą mieć implikacje w edukacji geograficznej prowadzonej w ramach zajęć szkolnych, prezentując wybrane metody nauczania, które mogą wspomagać zdobywanie wiedzy o mieście.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Angiel J., 2015, Szkice myślowe jako obrazy struktury myśli – ich wykorzystanie w edukacji geograficznej, Prace Komisji Edukacji Geograficznej Polskiego Towarzystwa Geograficznego, 5, 13–27.

Awramiuk A., 2008, Zasięg przestrzenny obszaru znanego gimnazjalistom z północno-wschodniej części województwa podlaskiego, Dokumentacja Geograficzna, 38, 33–40.

Babbie E., 2005, Badania społeczne w praktyce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Bańka A., 2002, Społeczna psychologia środowiskowa, Scholar, Warszawa.

Bazan-Krzywoszańska A., Mrówczyńska M., Skiba M., 2015, Badania percepcji mieszkańców Zielonej Góry – mapy mentalne, Czasopismo Inżynierii Lądowej, Środowiska i Architektury, 62(4), 19–32.

Bierwiaczonek K., 2015, Przestrzeń publiczna jako przedmiot badań studiów miejskich w kontekście współczesnego definiowania miasta, Uniwersytet Rzeszowski, Rzeszów.

Blades M., 1990, The reliability of data collected from sketch maps, Journal of Environmental Psychology, 10, 327–339.

Bláha J.D., Pastuchová Nováková T., 2013, Mentální mapa Česka v podání českých žáků základních a středních škol, Geografie, 118(1), 59–76.

Błahut G., 2011, Przestrzeń semiotyczna miasta. Problemy i propozycje badawcze, Studia Etnologiczne i Antropologiczne, 11, 132–140.

Błahut G., 2013, Mapy mentalne jako wyobrażenia miejskich obszarów kulturowych, Studia Etnologiczne i Antropologiczne, 13, 47–56.

Bodnar T., 2021, Obraz miasta na podstawie map mentalnych uczniów szkół podstawowych Gryfic, [w:] J. Korpysa, P. Niedźwiedzka-Rystwej [i in.] (red.), Młodzi Naukowcy 2.0, T. 1, Fundacja Centrum Badań Socjologicznych, Szczecin.

Burkut E.B., Köseoğlu E., 2022, An Investigation into the Home Environments of 10–14 Age Group Children in the Cognitive Maps, FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 19, 369–397.

Buttenfield B.P., 1986, Comparing distortion on sketch maps and MDS configurations, Professional Geographer, 38(3), 238–246.

Castellar S.M.V., Juliasz P.C.S., 2017, Mental map and spatial thinking, Proceedings of the ICA, 1(18), 1–6.

Castells M., 1982, Kwestia miejska, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Catling S., 2005, Seeking younger children’s ‘voices’ in geographical education research, International Research in Geographical and Environmental Education, 14(4), 297–304.

Ciobanu C., 2008, The Mental Map of Neighborhoods in Bucharest: Introductive Study of Mental Geography, Human Geographies, 2(1), 25–34.

Ciołkosz‑Styk A., Ostrowski W., 2010, Obraz przestrzeni miejskiej na mapach i planach miast, [w:] M. Madurowicz (red.), Wartościowanie współczesnej przestrzeni miejskiej, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego; Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, Warszawa.

Czornik M., 2015, Dzielenie przestrzeni miejskiej – uwarunkowania konsumpcji ofert lokalizacji, Studia Ekonomiczne. Zeszyty Ekonomiczne Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 250, 116–129.

Dymnicka M., 2013, Przestrzeń publiczna a przemiany miasta, Scholar, Warszawa.

Fidan D., Hamidi S.B., Hasirci D., 2021, The effects of biophilic design on wayfinding in elementary schools, In Edulearn 21 Proceedings, 74–82.

Glińska-Neweś A., Escher I., 2018, Analiza treści w badaniach zjawisk społecznych w organizacji. Zastosowanie programu IRAMUTEQ, Studia Oeconomica Posnaniensia, 6(3), 73–94.

Głód S., Miotła P., 2014, Młodzież jako grupa społeczna w ujęciu definicji naukowych, Trendy ve vzdělávání, 7(1), 323–327.

Gruenewald D.A., 2003, Foundations of place: A multidisciplinary framework for place-conscious education, American Educational Research Journal, 40(3), 619–654.

Hamm B., 1990, Wprowadzenie do socjologii osadnictwa, przeł. A. Rosłan, Książka i Wiedza, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Jachymek K., 2022, Wyznaczniki etyki komunikacyjnej w internecie. Klucz kodowy, Językoznawstwo, 193(2), 17–217.

Jałowiecki B., Łukowski W., 2008, Szata informacyjna miasta, Scholar, Warszawa.

Kaczmarczyk S., 2003, Badania marketingowe. Metody i techniki, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.

Komar B., 2014, Czytelność struktury osiedlowej w myśl teorii Kevina Lyncha. Studium przypadku – osiedle Tysiąclecia w Katowicach, Gerontologia Polska, 2, 89–94.

Kulczyńska K., Matykowski R., 2011, Images of the urban spaces of Cieszyn, Bulletin of Geography, 15, 83–94.

Larsen T., Harrington J., 2016, Mental Maps and a Community-Based Sense of Place: A Case Study among Kansas Third Graders, State University, Kansas.

Libura H., 1988, Badania wyobrażeń geograficznych na przykładzie mieszkańców Sanoka, Polska Akademia Nauk, Warszawa.

Liszewski S., 2001, Przestrzeń miasta postsocjalistycznego. Program badań, [w:] B. Kortus (red.), Człowiek i przestrzeń, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, 113–122.

Liszewski S., 2014, Miejska przestrzeń turystyczna. Metody badań, ewolucja i jej prawidłowości, Turyzm 24(1), 37–47.

Lorens P., Martyniuk-Pęczek J., 2010, Problemy kształtowania przestrzeni miejskich, Wydawnictwo Urbanista, Gdańsk.

Lynch K., 1960, The Image of the City, The MIT Press, Cambridge, MA.

Maćków W., 2014, Miasto zmysłów – o afektywnym doświadczaniu przestrzeni, Studia Kulturoznawcze, 1(5), 79–91.

Madaleno I.M., 2021, Mental maps of Lisbon metropolis (Portugal) as a teaching strategy in urban geography, Transactions on Ecology and the Environment, 253, 87–97.

Majer A., 2010, Socjologia i przestrzeń miejska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Miler-Zdanowska K., 2018, Przestrzeń w wypowiedziach dzieci niewidomych w wieku wczesnoszkolnym, Interdisciplinary Context of Special Pedagogy, 20(1), 251–269.

Mordwa S., 2003, Percepcja miast środkowej Polski, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Mühlich E., Kröning W., Mühlich-Klinger I., Zinn H., 1978, Zusammenhang von gebauter Umwelt und sozialem Verhalten im Wohn- und Wohnumweltbereich, Passavia, Der Bundesminister.

Nawrocki T., 2015, Wykorzystanie map mentalnych w badaniach przestrzeni publicznych. Przykład Gliwic, Badania Interdyscyplinarne w Architekturze, 1, 3–16.

Nieścioruk K., 2013, Kartograficzny obraz map mentalnych przestrzeni miejskiej i jego prezentacja oraz analiza z zastosowaniem narzędzi systemów informacji geograficznej, Scientiarum Polonorum, 12(4), 27–40.

Olszewski B., 2011, Uniwersalna definicja dziecka? Przegląd Prawa i Administracji, 85, 205–217.

Osóch B., Czaplińska A., 2019, City image based on mental maps – the case study of Szczecin (Poland), Miscellanea Geographica – Regional Studies on Development, 23(2), 111–119.

Patel J., 2023, Assessing Applicability of Kevin Lynch’s Framework of ‘The Image of the City’ in the Case of the Walled City of Jaipur, International Journal of Urban and Civil Engineering, 17(3), 146–154.

Pawliczuk W., 2006, Definicje terminu „młodzież” – przegląd koncepcji, Postępy Nauk Medycznych, 6, 311–315.

Pawłowska K. (red.), 2010, Zanim wybuchnie konflikt. Idea i metody partycypacji społecznej w ochronie krajobrazu i kształtowaniu przestrzeni, t. A–B, Fundacja Partnerstwo dla Środowiska, Kraków.

Pinheiro J.Q., 1998, Determinants of cognitive maps of the world as expressed in sketch maps, Journal of Environmental Psychology, 18(3), 321–339.

Popławska J., 2016, Przestrzeń miejska i jej przemiany w koncepcjach socjologicznych, Szkoła Główna Handlowa, Warszawa.

Pytka P., 2015, Meandry percepcji krajobrazu. Badania empiryczne wśród młodzieży gimnazjalnej, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio B: Geographia, Geologia, Mineralogia et Petrographia, 69(2), 119–130.

Rawicka I., 2020, Współczesna młodzież, jej poglądy i wyznawane wartości, Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego, 40(1), 135–154.

Richling A., Solon J., Macias A., Balon J., Borzyszkowski J., Kistowski M., 2021, Regionalna geografia fizyczna Polski, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.

Schmeincka D., Thurston A., 2007, The influence of travel experiences and exposure to cartographi media on the ability of ten-year-old children to draw cognitive maps of the world, Scottish Geographical Journal, 123, 1–15.

Skiba M., 2006, Krajobraz kulturowy Zielonej Góry. Preferencje mieszkańców na podstawie map mentalnych, Rocznik Lubuski, 32, 189–198.

Słodczyk, J., 1984, „Mapy mentalne” i ich zastosowanie w badaniach geograficznych, Czasopismo Geograficzne, 55(1), 73–87.

Stryjewska D., Janda-Dębek B., 2016, Cechy formalne i podmiotowe a zróżnicowanie obrazu map poznawczych przestrzeni zurbanizowanych, Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica, 9, 226–248.

Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy miasto Darłowo, 2010.

Sunal C.S., Haas M.E., 2005, Social studies for the elementary and middle grades: A constructivist approach, 2nd ed., Pearson, New York.

Szkurłat E., 2004, Więzi terytorialne młodzieży z miastem. Uwarunkowania, przemiany, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź.

Tota P., 2015, Miasto oswojone. Znaczenie kompozycji urbanistycznej dla orientacji w przestrzeni miasta, Środowisko Mieszkaniowe, 180 ,14–189.

Tversky B., 2008, Spatial cognition: Embodied and situated, [w:] P. Robbins, M. Aydede (ed.), The Cambridge handbook of situated cognition, Cambridge University Press, New York.

Wallis A., 1979, Informacja i gwar. O miejskim centrum, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Akty prawne

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej, Dz.U. 2017 poz. 356.

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, art. 43 ust. 1 t.j. Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602.

Strony internetowe

Informacje

Informacje: Prace Geograficzne, 2024, Zeszyt 177, s. 7-27

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Postrzeganie przestrzeni miejskiej przez uczniów – przypadek Darłowa
Angielski: The perception of urban space by students – the case of Darłowo

Autorzy

https://orcid.org/0000-0002-9026-9884

Tomasz Bodnar
Instytut Nauk o Polityce i Bezpieczeństwo, Uniwersytet Szczeciński
, Polska
https://orcid.org/0000-0002-9026-9884 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Instytut Nauk o Polityce i Bezpieczeństwo, Uniwersytet Szczeciński
Polska

Publikacja: 03.2025

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY 4.0  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Tomasz Bodnar (Autor) - 100%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Postrzeganie przestrzeni miejskiej przez uczniów – przypadek Darłowa

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE