Funkcja turystyczna wsi położonych nad wybranymi jeziorami Pojezierza Mazurskiego
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 11.2025
Prace Geograficzne, 2025, Zeszyt 179, s. 97-116
https://doi.org/10.4467/20833113PG.25.013.22390Autorzy
Funkcja turystyczna wsi położonych nad wybranymi jeziorami Pojezierza Mazurskiego
Celem badań było porównanie poziomu rozwoju funkcji turystycznej wsi położonych nad jeziorami Pojezierza Mazurskiego. Dla poszczególnych miejscowości obliczono wskaźniki funkcji turystycznej (wskaźnik Baretje’a-Deferta i wskaźnik gęstości bazy noclegowej) w połączeniu ze wskaźnikami rozwoju bazy gastronomicznej i towarzyszącej oraz wskaźnikami zagospodarowania wodnej części strefy brzegowej jezior. Odnotowano znaczne różnice w stopniu i rodzaju zagospodarowania turystycznego wsi położonych w zachodniej, środkowej i wschodniej części Pojezierza Mazurskiego. Szlak Wielkich Jezior Mazurskich, którego częścią jest jezioro Śniardwy, wyraźnie determinował odmienną strukturę zagospodarowania turystycznego wsi w porównaniu z miejscowościami położonymi wokół pozostałych dwóch jezior. Bazę noclegową stanowiły tu głównie pola biwakowe i niewielkie obiekty oferujące pokoje gościnne. Jednocześnie odnotowano tu największą koncentracją miejsc do cumowania sprzętu pływającego. Główna różnica między miejscowościami skupionymi wokół dwóch pozostałych jezior polegała na tym, że we wsiach związanych z jeziorem Dadaj funkcja turystyczna była znacznie bardziej rozwinięta niż w tych położonych wokół jeziora Selmęt Wielki. Stosunkowo wysokie wartości wskaźnika gęstości pomostów w miejscowościach nad jeziorem Selmęt Wielki wynikały z zagospodarowania wodnej części strefy brzegowej infrastrukturą rekreacyjną, związaną bardziej z funkcją osadniczą niż turystyczną. Rodzaj infrastruktury turystycznej we wszystkich badanych miejscowościach wyraźnie wskazywał na dominację turystyki jeziornej. Agroturystyka we wsiach nad jeziorami była raczej marginalna.
Abramowicz D., 2023, Ocena społecznych funkcji jezior – perspektywa koncepcji usług ekosystemowych i georóżnorodności, [w:] G. Borkowski, R. Tritt (red.), Uwarunkowania rozwoju rekreacji jeziornej, 1, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, 25–34.
Balińska A., Sikorska-Wolak I., 2009, Turystyka wiejska szansą rozwoju wschodnich terenów przygranicznych na przykładzie wybranych gmin, Wydawnictwo SGGW, Warszawa.
Bazylińska W., Wenklar O., Więcławska K., 2022, Regionalne zróżnicowanie funkcji turystycznej w Polsce, Zeszyty Naukowe Wydziału Nauk Ekonomicznych, 26, 9–21.
Bogusz M., 2022, Turystyka jako czynnik wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich. Turystyka i Rozwój Regionalny, 18, 23–30. https://doi.org/10.22630/TIRR.2022.18.15.
Choiński A., 2006, Katalog jezior Polski, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.
Duda-Gromada K., 2009, Turystyka jeziorna – nowa forma turystyki? Prace i Studia Geograficzne, 42, 89–101.
Dustin D.L., Jacobson, P.C., 2015, Predicting the extent of lakeshore development using GIS datasets. Lake and Reservoir Management, 31(3), 169–179. https://doi.org/10.1080/10402381.2015.1053010.
Furgała-Selezniow G., Jankun-Woźnicka M., Hakuć-Błażowska A., 2019, Analysis of a tourist function in towns and villages on the lakeshore of Lake Jeziorak, Prace i Studia Geograficzne, 64, 35–47.
Furgała-Selezniow G., Jankun-Woźnicka M., Mika M., 2020, Lake regions under human pressure in the context of socio-economic transition in Central-Eastern Europe: The case study of Olsztyn Lakeland, Poland, Land Use Policy, 90, 104350.
Furgała-Selezniow G., Jankun-Woźnicka M., Woźnicki P., Cai X., Erdei T., Boromisza Z., 2022, Trends in lakeshore zone development: a comparison of Polish and Hungarian lakes over 30-year period, International Journal of Environmental Research and Public Health, 19, 2141. https://doi.org/10.3390/ijerph19042141.
Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, 2024, Centralny rejestr form ochrony przyrody, https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/search.jsf (27.05.2024).
GUGiK, 2021, https://www.geoportal.gov.pl/pl/dane/baza-danych-obiektow-topograficznych-bdot10k/BDOT10k (21.11.2025).
Główny Urząd Statystyczny, 2023, Rocznik Demograficzny, Zakład Wydawnictw Statystycznych, Warszawa.
Jóźwik J., 2019, Rozwój działalności turystycznej na obszarach wiejskich w Polsce, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin, Sectio B, 74, 257–279. https://doi.org/10.17951/b.2019.74.257-279.
Kachniewska M.A., 2015, Tourism development as a determinant of quality of life in rural areas, Worldwide Hospitality and Tourism Themes, 7(5), 500–515, https://doi.org/10.1108/WHATT-06-2015-0028.
Krukowska R., Krukowski M., 2013, Zagospodarowanie turystyczne Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego a atrakcyjność turystyczna walorów przyrodniczych, Problemy Ekologii Krajobrazu, Rekreacja w krajobrazach o wysokim potencjale. 34, 133–140.
Lijewski T., Mikułowski B., Wyrzykowski J., 2008, Geografia turystyki Polski, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
Mazurskie Centrum Bioróżnorodności i Edukacji Przyrodniczej KUMAK w Urwitałcie, 2024, http://mazury.biol.uw.edu.pl/ (22.05.2024).
Mika M., 2004, Turystyka a przemiany środowiska przyrodniczego Beskidu Śląskiego, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Narodowy Instytut Dziedzictwa, https://mapy.zabytek.gov.pl/nid/ (24.05.2024).
Nowak B., Dumieński G., 2020, Znaczenie jezior w gospodarce kraju, Gospodarka Wodna, 8, 8–14.
Sedlak A., 2021, Rozwój funkcji turystycznej nad jeziorami w północnych Włoszech na przykładzie jeziora Garda, Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia Geographica, 17, 124–142, https://doi.org/10.24917/20845456.17.8.
Sikorski D., Tomczak P., Latocha A., Szmytkie R., Miodońska P., Kajdanek K., 2021, Od gospodarki agrarnej do wielofunkcyjnej. Zmiany funkcjonalne obszarów wiejskich i wsi na przykładzie powiatu kłodzkiego, Czasopismo Geograficzne, 92(2), 297–323. https://doi.org/10.12657/czageo-92-13.
Smith S., 2003, Lake tourism research. Themes, practice and prospects, [w:] T. Härkönen (red.), International Lake tourism Conference 2–5 July. 2003, Savonlinna Finland, Publication of the Savonlinna Institute for Regional Development and Research, Joensuun Yliopistopaino, Savonlinna, 13–25.
Stacja Badawcza w Popielnie, 2024, https://popielno.pl/ (24.05.2024).
Strategia rozwoju turystyki województwa warmińsko-mazurskiego do roku 2025, 2016, Sejmik Województwa Warmińsko-Mazurskiego, http://bip.warmia.mazury.pl/409/strategia-rozwojuturystyki-wojewodztwa-warminsko-mazurskiego-do-roku-2025.html (10.05.2024).
Szarek-Iwaniuk P., 2018, Ocena potencjału rozwoju funkcji turystycznej z wykorzystaniem metody taksonomicznej – studium województwa warmińsko-mazurskiego, Acta Scientarum Polonorum Administratio Locorum, 17(2), 181–193.
Szubert M., 2020, Nowe Guty – wieś w przestrzeni turystycznej jeziora Śniardwy studium relacji między rozwojem turystyki a krajobrazem kulturowym, Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia Geographica, 15, 50–71, https://doi.org/10.24917/20845456.15.4.
Szyda B., Sokołowski D., 2013, Turystyczne użytkowanie Parku Narodowego „Bory Tucholskie”, Studia i Materiały CEPL w Rogowie, 15(37/4), 305–312.
Warmińsko-Mazurskie 2030. Strategia Rozwoju Społeczno-Gospodarczego, 2020, Zarząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego, https://strategia2030.warmia.mazury.pl/strategia-2030/ (20.05.2024).
Warszyńska J., 1985, Funkcja turystyczna Karpat Polskich. Folia Geographica, Series Geographica-Oeconomica”, 18, 79–104.
Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Olsztynie, https://www.wuoz.olsztyn.pl/rejestr-i-ewidencja-zabytkow (24.05.2024).
Informacje: Prace Geograficzne, 2025, Zeszyt 179, s. 97-116
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 11.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 580
Liczba pobrań: 445