Spiskie muzealizacje
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 2025
Prace Etnograficzne, 2024, Tom 52, s. 45-68
https://doi.org/10.4467/22999558.PE.24.005.21675Autorzy
Spiskie muzealizacje
The subject of the article are musealizations in the region of Polish Spisz. The local specific museum complex – within the thematic scope adopted by the article – consists of: rustic aesthetics of the home environment, regional school chambers, a local family museum, and, finally, the annual cultural performances. All these endeavours use artefacts from the past or their replicas, which are metonymic vehicles connecting the inhabitants of the region with the local cultural heritage. They are part of a larger whole, which is the contemporary regional cultural heritage; containing elements of folklore, folk costume, architecture, aesthetic or ethical values, religious beliefs, local dialect, etc. In fact, the processes of musealization, which are an inherent feature of the production of cultural heritage, go beyond primary museum activities of the cases indicated above and make it a kind of extended naturally-occurring ecomuseum.
Baraniecka-Olszewska K., 2018 Reko-rekonesans: praktyka autentyczności. Antropologiczne studium odtwórstwa historycznego drugiej wojny światowej w Polsce, Kęty.
Barański J., 2016 Objects de memoire: rustykalna estetyka na Spiszu w: M. Czapiga, K. Konarska (red.) O rzeczach zbędnych, zagubionych i zmarnowanych, Wrocław, s. 23‒48.
Barański J., 2018 „Arka” Józefa Iwańczaka ‒ o pewnym spiskim muzeum rodzinnym, „Zbiór wiadomości do Antropologii Muzealnej”, nr 5, s. 67‒155.
Barański J., 2019 Spiski regionalizm: uwagi o tradycji, dziedzictwie i metakulturowości, „Rocznik Podhalański”, nr 14, s. 240‒271.
Barański J., 2022 Praktykowanie spiskości. O dyskursie regionalnego dziedzictwa kulturowego, cz. I, „Prace Etnograficzne”, t. 50, s. 33‒67.
Barański J., 2023 Praktykowanie spiskości. O dyskursie regionalnego dziedzictwa kulturowego, cz. II, „Prace Etnograficzne”, t. 51, s. 59‒86.
Barański J., 2024a Spiski etnoperformans, cz. I, „Literatura Ludowa”, t. 68, s. 21‒44.
Barański J., 2024b Spiski etnoperformans, cz. II, „Literatura Ludowa”, t. 69, s. 7‒29.
Baudrillard J., 1997 Precesja symulakrów, przeł. T. Komendant w: R. Nycz (red.), Postmodernizm. Antologia przekładów, Kraków, s. 175‒189.
Bauman R., Swin P., 1991 The Politics of Participation in Folklife Festivals, w: I. Karp, S.N. Lavine (eds.) Exhibiting Cultures. The Politics and Poetics of Museum Display, Washington, s. 288‒314.
Braudel F., 1999 Historia i trwanie, przeł. B. Geremek, Warszawa.
Clifford J., 2013 Returns: Becoming Indigenous in the Twenty-First Century, Cambridge.
Davies P., 1999 Ecomuseums. A Sense of Place, London.
Desvalles A., 1998 Cent quarantetermesmuséologiquesou petit 79 glossaire del’exposition w: M.-O. de Bary, J.-M. Tobelem (red.), Manuel de muséographie, Paris, s. 205‒251.
Desvalles A., Mairesse F. (red.) 2010 Key Concepts of Museology, bmw.
Durkheim E., 2010 Elementarne formy życia religijnego. System totemiczny w Australii, przeł. A. Zadrożyńska, Warszawa.
Fuller N., 1992 The Museum as a Vehicle for Community Empowerment: The Ak-Chin Indian Community Ecomuseum Project w: I. Karp, C.M. Kreamer, S.D. Lavine (red.), Museums and Communities, Washington, s. 327‒365.
Giddens A., 2005 Życie w społeczeństwie posttradycyjnym, przeł. W. Zrałek-Kossakowski, „Krytyka Polityczna”, nr 9 (10), s. 348‒389.
Gluziński W., 1980 U podstaw muzeologii, Warszawa.
Huyssen A., 1995 Twilight Memories: Marking Time in a Culture of Amnesia, New York.
Jackowski A., 1993 Czy wymyślilibyśmy dzisiaj muzea etnograficzne?, „Śląskie Prace Etnograficzne”, t. 2, s. 27‒38.
Jannelli A., 2012 Wilde Museen: zurMuseologie des Amateurmuseums, Bielefeld.
Kadłuczka A., 2018 Muzealizacja przestrzeni publicznej jako forma obecności dziedzictwa kulturowego we współczesnym społeczeństwie, „Budownictwo i Architektura”, nr 17 (1), s. 29‒40.
Kirshenblatt-Gimblett B., 2011 Od etnologii do dziedzictwa. Rola muzeum, przeł. K. i J. Sieliccy, „Etnografia Nowa”, nr 3, s. 125‒136.
Kirshenblatt-Gimblett B., 2016 Przedmioty etnografii, przeł. E. Klekot, „Zbiór Wiadomości do Antropologii Muzealnej”, nr 3, s. 30‒45.
Korzeniewski B., 2004 Muzealizacja a późnonowoczesna przemiana stosunku do przeszłości, „Kultura Współczesna”, nr 2, s. 24‒34.
Kowalski P., 1990 Współczesny folklor i folklorystyka, Wrocław.
Kroh A., 2016 Za tamtą górą. Wspomnienia łemkowskie, Warszawa.
Lubbe H., 1991 Muzealizacja. O powiązanie naszej teraźniejszości z przeszłością w: M. Gołaszewska (red.), Estetyka w świecie, t. 3, Kraków, s. 7‒29.
Maranda L., 2009 Museology, Back to the Basics:Musealization, „Icoform Study Series. Museology – Back to Basics”, nr 38, s. 251‒258.
Masłowiec J., 2012 Obrzędy doroczne w: U. Janicka-Krzywda (red.), Kultura ludowa Górali Spiskich, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Wierchy”, s. 245‒268.
Mcdonald S., 2021 Krainy pamięci. O dziedzictwie i tożsamości we współczesnej Europie, Kraków.
Neville A., Bridgland J. (red.), 2006 Of the Past, for the Future: Integrating Archaeology and Conservation: Proceedings of the Conservation Theme at the 5th World Archaeological Congress, Washington, DC, 22–26 June 2003, Los Angeles.
Nieroba E., Czerner A., Szczepański M.S., 2010 Flirty tradycji z popkulturą. Dziedzictwo kulturowe w późnej nowoczesności, Warszawa.
Nora P., 2009 Między pamięcią i historią: Leslieux de Memoire, „Tytuł roboczy: Archiwum”, nr 2, s. 4‒12.
Shafernich S.M., 1993 On-Site Museums, Open-Air Museums, Museum Villages and Living History Museums: Reconstructions and Period Rooms in the United States and the United Kingdom, „Museum Management and Curatorship”, nr 12, s. 43‒61.
Smith L., 2006 Uses of Heritage, London–New York.
Smith L., 2020 Emotional Heritage. Visitor Engagement at Museums and Heritage Studies, London–New York.
Stefano M.L., 2017 At the Community Level: Intangible Cultural Heritage as Naturally-occuring Ecomuseum w: B. Onciul, M.L. Stefano, S. Hawke (red.) Engaging Heritage, Engaging Communities, Woodbridge, s. 159‒177.
Sterling C., 2023 Dziedzictwo jako krytyczna metoda antropocenu, przeł. A. Ostolski w: M. Stobiecka (red.), Krytyczne studia nad dziedzictwem. Pojęcia, metody, teorie i perspektywy, Warszawa, s. 177‒208.
Święch J., 2002 Park Etnograficzny w Kłóbce – jego rola w ochronie oraz kultywowaniu tradycji architektury regionalnej Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej, „Biuletyn Stowarzyszenia Muzeów na Wolnym Powietrzu” 2002, nr 2, s. 85‒88.
Turner B., 1987 A Note on Nostalgia, „Theory, Culture & Society”, nr 4, s. 147‒156.
Informacje: Prace Etnograficzne, 2024, Tom 52, s. 45-68
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
Polska
Publikacja: 2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Finansowanie artykułu:
Udział procentowy autorów:
Informacje o autorze:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
Polski