FAQ
Logo Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Najstarsza pieczęć miejska Brudzewa z XVI wieku – komunikat źródłoznawczy

Data publikacji: 01.12.2025

Polonia Maior Orientalis, 2025, XII, s. 211-221

https://doi.org/10.4467/27204006PMO.25.010.22255

Autorzy

Robert T. Tomczak
Historický ústav Akademie věd České republiky
, Republika Czeska
https://orcid.org/0000-0001-9377-8505 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

Najstarsza pieczęć miejska Brudzewa z XVI wieku – komunikat źródłoznawczy

Abstrakt

Artykuł analizuje odkrycie najstarszej pieczęci miejskiej Brudzewa z 1606 roku, które rzuca nowe światło na heraldykę i sfragistykę tego miasta w okresie wczesnonowożytnym. Dokument potwierdzający jej użycie, odnaleziony został w księgach miejskich Koła. Odcisk pieczęci przedstawia wizerunek krzyża tau, datowany na 1585 rok, który do tej pory nie był znany w badaniach nad herbem Brudzewa. Odkrycie to przesuwa datację najstarszego znanego herbu, w stosunku do dotychczas przyjętej chronologii (1620 rok). Analiza treści i kontekstu dokumentu wskazuje na znaczenie pieczęci miejskich w legitymizowaniu decyzji władz miejskich oraz na praktyki kredytowe mieszczek w małych miastach Wielkopolski. Znalezisko to nie tylko poszerza wiedzę o historii Brudzewa, ale także przyczynia się do głębszego zrozumienia przemian heraldycznych w miastach Rzeczypospolitej w XVI i XVII wieku.

Bibliografia

Pobierz bibliografię
Źródła:

Archiwum Państwowe w Poznaniu, Akta Miasta Koła

Muzeum Narodowe w Warszawie, Dział Monet i Medali, sygn. 45559

Uchwała Nr XXIV/120/04 Rady Gminy Brudzew z dnia 10.11.2004r. w sprawie ustanowienia projektów wzorów herbu, pieczęci i flagi Gminy Brudzew

Opracowania:

Adamczewski M., (2000), Heraldyka miast wielkopolskich do końca XVIII wieku, Warszawa

Adamczewski M., (1994), Pieczęcie instytucji sądowych miast Wielkopolski do końca XVII w. a heraldyka miast wielkopolskich do końca XVIII wieku, „Acta Universitatis Lodziensis” t. 64

Adamczewski M. (2015), Uwagi w sprawie systemów sfragistycznych i typologii pieczęci miejskich, [w:] Dawne pieczęcie. Typologia – metody badań – interpretacje, red. Z. Piech, Warszawa

Baniecki A., Bednarek D., Żygadło D., Forysiak-Wójciński R., Gut P., Leśniewska J., Hlebionek M., (2010), Materiały do polskiego słownika sfragistycznego, „Archiwista Polski”, t. 3

Bartoszewicz A. (2012), Piśmienność mieszczańska w późnośredniowiecznej Polsce, Warszawa

Burdzy-Jeżewska B. (2024), Proces wykupu wójtostwa dziedzicznego w Sandomierzu w XVI wieku, „Res Historica”, t. 57

Dorcz K., (2024) Dawne pieczęcie miejskie Izbicy na Kujawach (do 1816 roku) – stan badań, „Polonia Maior Orientalis”, t. 11

Dudziński, P. (1997), Alfabet heraldyczny, Warszawa

Fox-Davies A. Ch. (1909), A Complete Guide to Heraldry, London 1909

Frąś, M. (2024), Kancelarie miast szlacheckich Wielkopolski w okresie nowożytnym, Poznań-Bydgoszcz-Dopiewo

Głowacka-Penczyńska A. (2010), Kobieta w małych miastach Wielkopolski w drugiej połowie XVI i w XVII wieku, Warszawa

Gołdyn P. (2008), Symbolika religijna i kościelna w herbach miast polskich do końca XX wieku, Warszawa

Gumowski M. (1960), Sfragistyka polska, [w:] Sfragistyka, red. M. Gumowski, M. Haisig, S. Mikucki, Sfragistyka, Warszawa

Hlebionek, W. (2020), Typologia pieczęci. Wybrane zagadnienia, [w:] Opracowanie materiałów sfragistycznych w archiwach, red. P. Gut, M. Hlebionek, Warszawa

Karpiński A. (1995), Kobieta w mieście polskim w drugiej połowie XVI i w XVII wieku, Warszawa

Kaszyński M. (2021), Z przeszłości administracyjnej miejscowości Brudzew w powiecie tureckim, „Polonia Maior Orientalis”, t. VIII

Kozak A. (2012), Wójtowie i ławnicy późnośredniowiecznego Pleszewa (1494-1519), „Rocznik Pleszewski”

Radtke I. (1967), Kancelaria miasta Poznania do roku 1570, Warszawa

Wittyng W. (1905), Pieczęcie miast dawnej Polski, Kraków-Warszawa

Netografia:

Odnaleziono najstarszy wizerunek herbu Kołahttps://www.kolo.pl/wiadomosc/1709/odnaleziono-najstarszy-wizerunek-herbu-koa [dostęp: 21.11.2024]

Informacje

Informacje: Polonia Maior Orientalis, 2025, XII, s. 211-221

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Najstarsza pieczęć miejska Brudzewa z XVI wieku – komunikat źródłoznawczy
Angielski: The Oldest Town Seal of Brudzew From 1606

Autorzy

https://orcid.org/0000-0001-9377-8505

Robert T. Tomczak
Historický ústav Akademie věd České republiky
, Republika Czeska
https://orcid.org/0000-0001-9377-8505 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Historický ústav Akademie věd České republiky
Republika Czeska

Publikacja: 01.12.2025

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY 4.0  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Robert T. Tomczak (Autor) - 100%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Najstarsza pieczęć miejska Brudzewa z XVI wieku – komunikat źródłoznawczy

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE