Najstarsza pieczęć miejska Brudzewa z XVI wieku – komunikat źródłoznawczy
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 01.12.2025
Polonia Maior Orientalis, 2025, XII, s. 211-221
https://doi.org/10.4467/27204006PMO.25.010.22255Autorzy
Najstarsza pieczęć miejska Brudzewa z XVI wieku – komunikat źródłoznawczy
Artykuł analizuje odkrycie najstarszej pieczęci miejskiej Brudzewa z 1606 roku, które rzuca nowe światło na heraldykę i sfragistykę tego miasta w okresie wczesnonowożytnym. Dokument potwierdzający jej użycie, odnaleziony został w księgach miejskich Koła. Odcisk pieczęci przedstawia wizerunek krzyża tau, datowany na 1585 rok, który do tej pory nie był znany w badaniach nad herbem Brudzewa. Odkrycie to przesuwa datację najstarszego znanego herbu, w stosunku do dotychczas przyjętej chronologii (1620 rok). Analiza treści i kontekstu dokumentu wskazuje na znaczenie pieczęci miejskich w legitymizowaniu decyzji władz miejskich oraz na praktyki kredytowe mieszczek w małych miastach Wielkopolski. Znalezisko to nie tylko poszerza wiedzę o historii Brudzewa, ale także przyczynia się do głębszego zrozumienia przemian heraldycznych w miastach Rzeczypospolitej w XVI i XVII wieku.
Archiwum Państwowe w Poznaniu, Akta Miasta Koła
Muzeum Narodowe w Warszawie, Dział Monet i Medali, sygn. 45559
Uchwała Nr XXIV/120/04 Rady Gminy Brudzew z dnia 10.11.2004r. w sprawie ustanowienia projektów wzorów herbu, pieczęci i flagi Gminy Brudzew
Adamczewski M., (2000), Heraldyka miast wielkopolskich do końca XVIII wieku, Warszawa
Adamczewski M., (1994), Pieczęcie instytucji sądowych miast Wielkopolski do końca XVII w. a heraldyka miast wielkopolskich do końca XVIII wieku, „Acta Universitatis Lodziensis” t. 64
Adamczewski M. (2015), Uwagi w sprawie systemów sfragistycznych i typologii pieczęci miejskich, [w:] Dawne pieczęcie. Typologia – metody badań – interpretacje, red. Z. Piech, Warszawa
Baniecki A., Bednarek D., Żygadło D., Forysiak-Wójciński R., Gut P., Leśniewska J., Hlebionek M., (2010), Materiały do polskiego słownika sfragistycznego, „Archiwista Polski”, t. 3
Bartoszewicz A. (2012), Piśmienność mieszczańska w późnośredniowiecznej Polsce, Warszawa
Burdzy-Jeżewska B. (2024), Proces wykupu wójtostwa dziedzicznego w Sandomierzu w XVI wieku, „Res Historica”, t. 57
Dorcz K., (2024) Dawne pieczęcie miejskie Izbicy na Kujawach (do 1816 roku) – stan badań, „Polonia Maior Orientalis”, t. 11
Dudziński, P. (1997), Alfabet heraldyczny, Warszawa
Fox-Davies A. Ch. (1909), A Complete Guide to Heraldry, London 1909
Frąś, M. (2024), Kancelarie miast szlacheckich Wielkopolski w okresie nowożytnym, Poznań-Bydgoszcz-Dopiewo
Głowacka-Penczyńska A. (2010), Kobieta w małych miastach Wielkopolski w drugiej połowie XVI i w XVII wieku, Warszawa
Gołdyn P. (2008), Symbolika religijna i kościelna w herbach miast polskich do końca XX wieku, Warszawa
Gumowski M. (1960), Sfragistyka polska, [w:] Sfragistyka, red. M. Gumowski, M. Haisig, S. Mikucki, Sfragistyka, Warszawa
Hlebionek, W. (2020), Typologia pieczęci. Wybrane zagadnienia, [w:] Opracowanie materiałów sfragistycznych w archiwach, red. P. Gut, M. Hlebionek, Warszawa
Karpiński A. (1995), Kobieta w mieście polskim w drugiej połowie XVI i w XVII wieku, Warszawa
Kaszyński M. (2021), Z przeszłości administracyjnej miejscowości Brudzew w powiecie tureckim, „Polonia Maior Orientalis”, t. VIII
Kozak A. (2012), Wójtowie i ławnicy późnośredniowiecznego Pleszewa (1494-1519), „Rocznik Pleszewski”
Radtke I. (1967), Kancelaria miasta Poznania do roku 1570, Warszawa
Wittyng W. (1905), Pieczęcie miast dawnej Polski, Kraków-Warszawa
Odnaleziono najstarszy wizerunek herbu Koła, https://www.kolo.pl/wiadomosc/1709/odnaleziono-najstarszy-wizerunek-herbu-koa [dostęp: 21.11.2024]
Informacje: Polonia Maior Orientalis, 2025, XII, s. 211-221
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 01.12.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 328
Liczba pobrań: 375